PROPEDEVTIKA I ZDRAVSTVENA NJEGA U KLINI KO-BOLNI KOJ PRAKSI

Medicinska sestratehni ar

Medicinska sestra-tehni ar
Podru je rada: -zdravstvena njega -medicinsko-tehni ki rad -zdravstveno-vaspitni (edukativni rad) -medicinska dokumentacija (dio sestrinskog rada) -istra iva ki rad u sestrinstvu

Zajedni ki poslovi radnih mjesta medicinskih sestaratehni ara u svim granama medicine,obuhvataju 10 prepoznatljivih cjelina koje navodimo:
1. 2. Njegovanje pacijenata (uz primjenu standarda) Evidentiranje vitalnih funkcija i drugih pokazatelja zdravlja pacijenata 3. Vr enje nadzora(kontrole stanja)pacijenata 4. Zbrinjavanje pacijenata (tjelesno,du evno i socijalno) 5. Hranjenje pacijenata (putevi unosa hrane i te nosti) 6. Davanje propisane terapije pacijentu (lijekova i odre enih sredstava) 7. Uzimanje biolo kih materijala (po odredbi ljekara) 8. Planiranje (zakazivanje) propisane aktivnosti za pacijenta,pripremanje materijala za rad i sre ivanje dokumentacije (dio sestrinskog rada) 9. Pripremanje pacijenata za medicinski tretman 10. U enje o zdravlju (sprovo enje programa zdravstveno-vaspitnog rada)

1. Njegovanje pacijenata (uz primjenu standarda)

1.01 1.02 1.03 1.04 1.05

Op ta njega (ON) Poluintenzivna njega (PIN) Intenzivna njega (IN) Specijalna intenzivna njega (SIN) posebna njega (PN)

2. Evidentiranje vitalnih funkcija i drugih pokazatelja zdravlja pacijenata (mjerenje,pra enje promjene,kontrola vrijednosti i bilje enje-po odredbi ljekara):
2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 Tjelesna temperatura Puls Disanje Krvni pritisak Tjelesna masa Visina tijela Obim dijela tijela Koli ina unijete i ukupno izlu ene te nosti sakupljanje mokra e u toku 24 asa-diureza Evidentiranje broja stolica Snimanje elektrokardiograma (EKG-a) Pra enje vitalnih i drugih funkcija pacijenata-monitoring

3. Vr enje nadzora(kontrole)stanja pacijenata(zavisno od mogu e promjene u smislu pobolj anja ili pogor anja njegovog zdravstvenog stanja): 3.01 Povremeni nadzor 3.02 Pove ani nadzor 3.03 Stalni nadzor

4. Zbrinjavanje pacijenata (tjelesno,du evno i socijalno)

4.01 Zbrinjavanje pacijenata u terapijskom tretmanu 4.02 Zbrinjavanje pacijenata u higijenskom tretmanu 4.03 Zbrinjavanje pacijenata i ostvarenje dobre komunikacije 4.04 Zbrinjavanje pacijenata prije i poslije medicinske intervencije (hirur kog zahvata, invazivne dijagnosti ke pretrage,endoskopskog ispitivanja i sl.)

5. Hranjenje pacijenta (putevi unosa hrane i te nosti)

5.01 5.02 5.03 5.04 5.05

Poslu ivanje pacijenta hranom (dijetom) Hranjenje pacijenta prirodnim putem(kroz usta) Unos hrane kroz nazogastri nu sondu Unos hrane kroz gastrostomu Parenteralni (vje ta ki) put unosa te nosti i hrane 5.06 Unos hrane rektalnim putem

6. Davanje propisane terapije pacijentu (lijekova i odre enih sredstava koje je ordinirao ljekar)
6.01 Unos lijeka kroz usta ili sublingvalno (stavljanje lijeka pod jezik) 6.02 Unos lijeka preko ko e i sluzoko e 6.03 Unos lijeka inhalacijom 6.04 Unos lijeka intramuskularnom injekcijom 6.05 Unos lijeka supkutanom (intrakutanom, intradermalnom injekcijom) 6.06 Unos lijeka intravenskom injekcijom 6.07 Unos lijeka kroz sistem za infuzione te nosti 6.08 Unos krvi (ili sastojaka krvi) sistemom za primjenu transfuzije 6.09 Primjena sredstva za zagrijavanje tijela 6.10 Primjena sredstva za rashla ivanje tijela 6.11 Davanje pomagala za o uvanje integriteta ko e,ili za za titu lokomotornog aparata pacijenta

06 Uzimanje sekreta za laboratorijski pregled .02 Uzimanje uzorka mokra e za laboratorijski pregled 7. Uzimanje biolo kog materijala (po odredbi ljekara) 7.04 Uzimanje brisa za laboratorijski pregled 7.03 Uzimanje uzorka stolice za laboratorijski pregled 7.01 Uzimanje uzorka krvi za laboratorijski pregled 7.7.05 Uzimanje uzorka ispljuvka za laboratorijski pregled 7.

sre ivanje dokumentacije. Planiranje (zakazivanje) propisane aktivnosti za pacijenta.priprema opreme i materijala za rad-dio sestrinskog rada): 8.02 Sre ivanje medicinske dokumentacije 8.8.03 Pripremanje opreme i materijala za rad .01 Planiranje i zakazivanje aktivnosti 8.

03 Priprema pacijenta za radiolo ko (Rtg) ispitivanje 9.07 Priprema pacijenta za fizio-terapijski tretman .05 Priprema pacijenta za funkcionalno-dijagnosti ko ispitivanje 9.01 Priprema pacijenta za specijalisti ki pregled 9.06 Priprema pacijenta za hirur ku intervenciju 9.9. Pripremanje pacijenta za medicinski tretman 9.02 Pripreme pacijenta za laboratorijsku pretragu 9.04 Priprema pacijenta za radio-izotopski tretman 9.

03 Rad u velikoj grupi . U enje o zdravlju (sprovo enje programa zdravstveno-vaspitnog rada) 10.10.01 Individualni rad sa pacijentom 10.02 Rad u maloj grupi 10.

´ Virginia Henderson . ³Uloga medicinske sestre je pomo pojedincu. bolesnom ili zdravom.u obavljanja aktivnosti koje doprinose zdravlju ili oporavku (ili mirnoj smrti).Pomo treba pru iti na na in koji e pridonijeti to br em postizanju njegove samostalnosti.Zdravstvena njega je grana u sistemu zdravstva koju samostalno obavljaju medicinske sestre u saradnji sa ljekarima i ostalim zdravstvenim radnicima. volju ili znanje.a koje bi on obavljao samostalno kada bi imao potrebnu snagu.

.ta je sestrinska dijagnoza? Aktuelni ili potencijalni zdravstveni problem koji su medicinske sestre s obzirom na njihovu edukaciju i iskustvo sposobne i ovla tene tretirati.

ANA (American Nurses Association . Ameri ko udru enje medicinskih sestara) 1973. donosi standarde sestrinske prakse: Prikupljanje podatke o zdravstvenom stanju bolesnika je organizovano i kontinuirano-podaci su dostupni i dokumentovani Sestrinska dijagnoza proizilazi iz podataka o zdravstvenom stanju bolesnika Plan zdravstvene njege uklju uje ciljeve koji proizilaze iz sestrinske dijagnoze Plan zdravstvene njege uklju uje utvr ene prioritete i planirane postupke usmjerene postizanju ciljeva koji proizilaze iz sestrinske dijagnoze Sestrinske intervencije osiguravaju aktivno sudjelovanje bolesnika u promociji i o uvanju zdravlja Sestrinske intervencije poma u bolesniku da postigne maksimalnu razinu zdravlja Pacijentovo napredovanje ili nenapredovanje u smjeru postavljeni ciljeva ocjenjuju zajedno sestra i bolesnik .

psihi ko i socijalno stanje bolesnika Dijagnoza je kratka.sa eta tvrdnja .Osnovna obilje ja sestrinskih dijagnoza: Dijagnoza je tvrdnja koja se odnosi na pacijentov problem Dijagnoza obuhvata zdravstvene probleme u zdravlju i bolesti Dijagnoza je zakljucak izveden iz analize podataka Odnosi se na fizi ko.

Visoko rizi ne ili potencijalne sestrinske dijagnoze ‡ potencijalni problemi koji jo nisu prisutni. ‡ Aktuelene sestrinske dijagnoze opisuje problem koji je prisutan ili se mo e prepoznati na osnovu vidljivih obilje ja (npr.prisutni faktori za nastanak dekubitusa ako izostanu preventivne mjere) .pacijent ne mo e sam obavljati li nu higijenu) 2.Vrste sestrinskih dijagnoza: 1.ali e se razviti ako izostanu preventivne mjere (npr.

3.bol u krstima-dekubitus ili ne to drugo) . Mogu e ili vjerovatne sestrinske dijagnoze ‡ Proizilaze iz ograni enog broja podataka na temelju kojih medicinska sestra sumnja na neki odre eni problem kojeg bi bolesnik mogao imati-tek prikupljanjem novih podataka potvrdit e ili odbaciti svoju sumnju (npr.

4.skupinama ili zajednici u prelazu od odre ene razine dobrobiti do vi e razine dobrobiti .odr avanju idealne tjelesne te ine kao va nom faktoru zdravlja ‡ defini u se kao klini ke procjene o pojedincima. Povoljne sestrinske dijagnoze koje opisuju dobro zdravstveno stanje ‡ proizilaze iz injenice da se sestre bave promocijom zdravlja kroz savjetovanje o prehrani.

trombozu.5.dekubitus.smanjeno podno enje napora . Skupine sestrinskih dijagnoza ili sindromi ‡ prisutno vi e aktuelnih ili visoko rizi nih dijagnoza koje su nastale zbog odre enog stanja ‡ sindrom neupotrebe-obuhvata sve visoko rizi ne probleme koji su povezani sa mirovanjem:visok rizik za opstipaciju.

Sestrinsko medicinksi problemi-odre ene fiziolo ke komplikacije koje sestre posmatraju radi o uvanja promjene statusa sestre primjenjuju intervencije koje propisuju ljekari osnovna razlika izme u sestrinskih dijagnoza i sestrinsko-medicinksih problema: iz sestrinskih dijagnoza proizilaze samostalne sestrinske intervencije.intervencije u saradnji sa drugim profilima zdravstvenih radnika proizilaze iz sestrinsko-medicinskih problema .

Intervencije: s obzirom na stepen samostalnosti.sestrinske intervencije mogu biti: ‡ samostalne ‡ delegirane one koje propisuju ljekari.a provode sestre ‡ medicinksi problemi zahtjevaju obe vrste intervencija .

Formulisanje sestrinski dijagnoza-po modelu PES ‡ Problem ‡ Etiologija ‡ Simptom .

Kroz sestrinske dijagnoze.daljnje obrazovanje sestara i njihov rad na podru ju istra ivanja Pomo sestrinskih dijagnoza sestre e mo i udovoljiti zahtjevima zdravstvene informatike i mo i iskoristiti sve prednosti koje ih dobro dokumentovanje i informatika pru aju za napredovanje sestrinske prakse i razvoj sestrinstva 2.nu an je uvjet za unapre enje sestrinske prakse.ciljeve i intervencije mogu e je opisati sestrinsku praksu i u initi je vidljivom. to je izrazito va no danas kada je racionalna upotreba zdravstvenih sredstava nu nost Jedinstvena stru na terminologija.Za to sestrinske dijagnoze? 1. 3.kvalitetniju interpersonalnu komunikaciju. .

.Predvi ena je za upotrebu u svakodnevnoj praksi.dijagnostifikovati problem i odrediti koli inu sestrinske njege za pacijenta.te na taj na in pobolj ati kvalitet zdravstvene njege.za pacijente koji borave na odjeljenjima du e od 24 asa.Sestrinska dokumentacija Sastavljena je na na in da sestre mogu procijeniti pacijentovo stanje i na osnovu toga donijeti zaklju ke.

opisi novonastalog stanja.mogu i uzroci) Trajno pra enje postupaka.Upisuju se medicinsko-tehni ki i dijagnosti ki postupci.Ciljevi i intervencije se defini u u dogovoru sa pacijentom. Evidencija ordinirane i primjenjene terapije ‡ ‡ ‡ .Sestrinska lista se sastoji od: ‡ ‡ Sestrinska anamneza.koji su ordinirani. Upisuju se sve promjene kod pacijenata tokom 24 sata(simptomi.planirani i obavljeni tokom hospitalizacije.sestrinske dijagnoze Trajnopra enje stanja pacijenata(decursus).znaci. Plan zdravstvene njege.fizikalni pregled.

Prati se i u inak ljekova i distraktora.izdaje se za pacijente kod kojih je potreban nastavak zdravstvene njege. Izvje taj o incidentu Otpusno pismo zdravstvene njege.Vodi se kod pacijenata kod kojih je prisutan dekubitus.Upis mogu ih komplikacija nakon medicinsko-tehni kih postupaka. . Procjena bola. Lista pra enja dekubitusa.Primjenjuju se kod pacijenata koji imaju u estalu ili trajnu bol.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Unos i izlu ivanje te nostu.Primjenjuje se kod pacijenata kod kojih je potrebno pratiti unos i izlu ivanje te nosti kroz 24 sata.Evidentira se svaka promjena polo aja. Nadzorna lista rizi nih postupaka u zdravstvenoj njezi.

a posebno mogu nosti trajnog pra enja stanja bolesnika Omogu ava sestrinska istra ivanja Pru a osnove za obrazovanje medicinskih sestara Unapre uje kvalitet zdravstvene njege .Koristi od vo enje sestrinske dokumentacije: Pra enje koli ine i kvaliteta provedenih postupaka.

most izme u:  daje osnovna znanja iz klini ke medicine.PROPEDEVTIKA KAO MEDICINSKA DISCIPLINA PROPEDEVTIKA (propaedeutica) Gr ka rije -prethodno u enje Uvod i internu medicinu kao najve u granu klini ke medicine  prakti na medicinska disciplina koja: PRIPREMA OSPOSOBLJAVA U I studente kako se postavlja dijagnoza bolesti PREKLINI KIH KLINI KIH MEDICINSKIH DISCIPLINA  ona predstavlja predmet koji ini sponu. koja su neophodno potrebna svakom medicinaru.bez obzira kojom e se klini kom disciplinom baviti posle zavr etka medicinskih studija .

opipa.prvi put student dolazi u kontakt sa bolesnikom i u i: da pa ljivo i sistemati no prikuplja podatke od bolesnika ili lanova njegove porodice o na inu ispoljavanja bolesti -subjektivne tegobe koje pacijenta dovode ljekaru kako se obavlja pravilan.sistemati an i objektivan (fizikalan. KLINI KA PROPEDEVTIKA upoznaje i osbosobljava studenta (ljekara): na koji na in da pristupi bolesniku .sluha.njuha da pravilno primenjuje razne metode dopunskih ispitivanja i pravilno tuma i dobijene rezultate . fizi ki) pregled bolesnika -fizikalni znaci bolesti koje su dostupne na im ulima.vida.

palpacija. auskultacija) da student stekne tehni ku spretnost i osposobi se da fizikalnim pregledom utvr uje znake bolesti da se student nau i i osposobi kroz teorijsku i prakti nu nastavu da me usobno upore uje i analizira simptome i znakove bolesti   . perkusija. preklini kih medicinskih disciplina primjenjuje na bolesniku i upore uje ih sa tegobama bolesnika (simptomima bolesti) i promjenama (znaci bolesti) koje otkriva primjenom fizi kih metoda pregleda (inspekcija.PROPEDEVTIKA KAO MEDICINSKA DISCIPLINA ZADACI KLINI KE PROPEDEVTIKE TEORIJSKA I PRAKTI NA NASTAVA IZ KLINI KE (INTERNE) PROPEDEVTIKE  da ste ena znanja iz osnovnih.

SZO .POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI POJAM ZDRAVLJA ³Zdravlje je skladan odnos i ravnote a u gra i i funkciji elija raznih tkiva.tjelesno i socijalno blagostanje a ne samo odsustvo bolesti´-def. organa i sistema organa u ovje ijem organizmu´ ³Zdravlje je potpuno du evno.

POJAM BOLESTI ³Bolest je svaki poreme aj gra e i funkcije elija raznih tkiva.organa i sistema organa´ ³Skup subjektivnih simptoma bolesnika i objektivno uo ljivih znakova koje ine jednu nozolo ku cjelinu´ .

otklanjanje uzro nika bolesti EVOLUCIJA BOLESTI .na in nastanka bolesti KLINI KA SLIKA .uzroci bolesti PATOGENEZA BOLESTI .ispoljavanje bolesti UTVR IVANJE BOLESTI .tok bolesti ISHOD BOLESTI .postavljanje dijagnoze LIJE ENJE BOLESNIKA .OSNOVNE ODLIKE BOLESTI SU: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ETIOLOGIJA BOLESTI .zavr etak bolesti .

POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI ETIOLOGIJA BOLESTI -causa morbi-uzrok bolesti SPOLJA NJI ETIOLO KI BOLESTI (egzogeni) INIOCI FIZI ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ mehani ke sile toplota i hladno a promjene atmosferskog pritiska elektri na struja jonizuju e zra enje KI .

 HEMIJSKI ‡ industrijska hemijska sredstva ‡ hemijska sredstva koja se koriste u doma instvu ‡ otrovi ivotinja i biljaka ‡ lijekovi u koli inama ve im od terapijskih doza .

paraziti ‡ biolo ki etiolo ki inioci ivotinjskog porijekla ‡ biolo ki etiolo ki inioci biljnog porijekla  NEPRAVILNA ISHRANA ‡ nedovoljno uno enje pojedinih hranljivih materija ‡ suvi no uno enje pojedinih hranljivih materija . BIOLO KI ‡ bakterije.virusi.

POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI ETIOLOGIJA BOLESTI UNUTRA NJI ETIOLO KI INIOCI BOLESTI  NASLJEDNI POREME AJI ‡ ‡ uslovljavaju nasljedne ili porodi ne bolesti to su bolesti koje potomci naslje uju od roditelja ili ranijih predaka          promjena broja i gra e hromozoma mutacija samo jednog gena mutacije ve eg broja gena mutacija hromozoma ‡ postoji vi e tipova naslje ivanja autosomno dominantno autosomno recesivno naslje ivanje vezano za hromosom pola poligensko naslje ivanje naslje ivanje uslovljeno nenormalnostima hromozoma .

)  nedovoljna ishrana  poreme aji metabolizma kod trudnica (dijabetes melitus) ‡ uro ene bolesti se ne naslje uju ‡ one se ne prenose sa bolesnih roditelja na potomke . herpes. URO ENI POREME AJI ‡ etiolo ki inioci bolesti koji uslovljavaju poreme aj razvoja ploda za vrijeme intrauterinog ivota (uro ene kongenitalne bolesti)  uzimanje nekih lijekova u toku prvih mjeseci trudno e (talidomid)  virusne infekcije (rubeole. i dr.

 POREME AJ IMUNITETA ‡ smanjenje imuniteta poreme aj imunoglobulina (B-limfocita) ‡ reakcije preosjetljivosti (alergijske reakcije)  anafilakti ka reakcija  citotoksi na reakcija  imunokompleksna reakcija  reakcija kasnog senzibiliteta ‡ autoimuni poreme aji  stvaranje autoantitijela i senzibilisanih Tlimfocita protiv sopstvenih Ag  imuni sistem ne razlikuje sopstvene antigene od stranih  .

 PSIHOSOMATSKI POREME AJI ‡ psihi ki do ivljaji uslovljavaju poreme aj funkcije i gra e tkiva i organa     psihi ki napor briga strah uzbu enje .

PATOGENEZA NASTANKA BOLESTI -nauka o mehanizmu nastanka bolesti FAKTORI PATOGENEZE BOLESTI  SPOLJA NJI FAKTORI PATOGENEZE  spolja nji etiolo ki inioci bolesti .

karakterolo kim osobinama i na inu reakcije na tetna djelovanja -povezanost konstitucije i bolesti je mogu nost a ne nu nost ‡ asteni ka(leptosomna)-vagotonija.obliku tijela. HTA. hiperglikemija.sklonost TBC.mani na depresija ‡ mije ani tipovi .astma ‡ pikni ka(eurisomna)-tahikardije. izofrenija. hipoglikemija. UNUTRA NJI FAKTORI PATOGENEZE  konstitucija -skup priro enih osobina koje se o ituju u gra i.KV bolesti.

dje ije bolesti i bolesti starije dobi) . dispozicija -sklonost organizma da oboli odnosno skup svih unutra njih faktora koji su potrebni za pojavu bolesti dijateza-patolo ka dispozicija-sklonost organizma da oboli od neke bolesti(hemoragi na)  imunitet  ivotna dob (npr.

menad erske bolesti Plurikauzalizam ± vi e inilaca nastanka bolesti . spol -holelitijaza ( ene 5:1 mu karci) -koronarna ateroskleroza ( ene 1:5 mu karci) -Ca pulmo (vi e mu karci) -mitralna stenoza (vi e ene)  bolest i zvanje -profesionalne bolesti.

U zavisnosti od me usobnog odnosa spolja njih i unutra njih inioca patogeneze jedna ista bolest se ispoljava na razli ite na ine u raznih osoba NE POSTOJI BOLEST VE BOLESNIK .

POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI KLINI KA SLIKA BOLESTI  je skup tipi nih i karakteristi nih subjektivnih tegoba (simptoma bolesti) i objektivnih promjena(znaci bolesti). dopunskim ispitivanjima bolesnika . tzv.kojima se odlikuje neka bolest  ona obuhvata i morfolo ko-funkcijske poreme aje koji se dokazuju posebnim metodama.

BOLEST SE ISPOLJAVA:  SUBJEKTIVNIM TEGOBAMA (SIMPTOMI BOLESTI)  utvr uju se razgovorom sa bolesnikom (anamnezom)  OBJEKTIVNIM PROMJENAMA (ZNACI BOLESTI)  utvr uju se fizikalnim pregledom bolesnika  POREME AJIMA GRA E I FUNKCIJE ODRE ENIH TKIVA I ORGANA  REZULTATI DOPUNSKOG ISPITIVANJA  utvr uju se dopunskim ispitivanjima bolesnika .

glavobolja.KLINI KA SLIKA BOLESTI SIMPTOMI BOLESTI (subjektivne tegobe/smetnje) -signum morbi -simptom je isklju ivo subjektivna manifestacija ali mo e biti i znak bolesti (promjena koju mo e utvrditi i druga osoba-temperatura.otok.temperatura  SPECIFI NI SIMPTOMI BOLESTI  javljaju se samo u odre enim bolestima stenokardi an bol . utica)  OP TI SIMPTOMI BOLESTI  javljaju se u mnogobrojnim bolestima malaksalost.bolovi.

obi no tri-trijas(Bazedovljeva bolest-egzoftalmus.struma) . VODE I SIMPTOM -glavna subjektivna tegoba zbog koje bolesnik tra i pomo ljekara ili promjena koja se utvrdi prilikom pregleda  PATOGNOMONSKI SIMPTOMI -visoko specifi ni za jednu ili mali broj bolesti  SINDROM -skup simptoma koji dolaze zajedno i uzro no su povezani.tahikardija.

sistemski eritemski lupus .KLINI KA SLIKA BOLESTI ZNACI BOLESTI (objektivne tegobe/smetnje)  OP TI ZNACI BOLESTI  javljaju se u mnogim bolestima povi ena tjelesna temperatura  SPECIFI NI ZNACI BOLESTI  javljaju se samo u bolestima odre enih organa ³znak leptira´ .

KLINI KA SLIKA BOLESTI MORFOLO KE PROMJENE I FUNKCIJSKI POREME AJI BOLEST JEDNOG ORGANA MO E SE ISPOLJITI:  morfolo ko-funkcijskim poreme ajima tog organa  morfolo ko-funkcijskim poreme ajima drugih organa i sistema .

VRSTE DOPUNSKIH ISPITIVANJA (rezultati dopunskog ispitivanja) ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ BIOHEMIJSKA HEMATOLO KA MIKROBIOLO KA SEROLO KA IMUNOLO KA ENDOSKOPSKA RADIOLO KA ELEKTROGRAFSKA RADIOIZOTOPSKA .

Klini ku sliku jedne bolesti sa injavaju:  op ti i specifi ni simptomi  op ti i specifi ni znaci  odre eni morfolo ko-funkcijski poreme aji .

UTVR IVANJE BOLESTI POSTAVLJANJE DIJAGNOZE BOLESTI DIJAGNOZA BOLESTI SE POSTAVLJA NA OSNOVU: -identifikacija odre ene simptomatologije.jedno morbidno stanje postaviti poznati klini ki okvir SIMPTOMA BOLESTI (55-70%)  simptomi bolesti se prikupljaju od bolesnika  uzimanje podataka o bolesti od bolesnika naziva se ANAMNEZA BOLESTI ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡  anamnezu ine nekoliko posebnih dijelova: li ni podaci glavne tegobe sada nja bolest ispitivanje po sistemima li na anamneza porodi na anamneza socijalno-epidemiolo ka anamneza .

ZNAKOVA BOLESTI (20%)  znaci bolesti se prikupljaju fizikalnim pregledom  pri objektivnom pregledu bolesnika koriste se etiri grupe fizi kih metoda: ‡ ‡ ‡ ‡ inspekcija palpacija perkusija auskultacija .

REZULTATA DOPUNSKOG ISPITIVANJA (10%)  utvr ivanje morfolo kih poreme aja  utvr ivanje funkcijskih poreme aja -opasnost od mehanizirane medicinemedicine laboratorijskih nalaza  Oko 5% bolesti ostaje bez dijagnoze .

LIJE ENJE BOLESNIKA CILJ LIJE ENJA  da se otklone uzro nici bolesti iz bolesnikovog organizma  da se pomogne bolesniku u savladavanju bolesti  potpuno ozdravljenje bolesnika .

METODE LIJE ENJA  HGIJENSKO-DIJETETSKI RE IM  njega bolesnika  mirovanje bolesnika  MEDIKAMENTNO LIJE ENJE  kauzalno lije enje  simptomatsko lije enje  HIRUR KO LIJE ENJE  lije enje koje se sprovodi operativnim zahvatom .

EVOLUCIJA (RAZVOJ/TOK) BOLESTI DECURSUS MORBI  svaka bolest ima po etak.tok i zavr etak  poznavanje i pra enje toka bolesti omogu ava prepoznavanje raznih bolesti  poznavanje i pra enje bolesti omogu uje da se predvidi njen tok .

PO ETAK BOLESTI  bolest mo e da nastane naglo ili postepeno  ispoljava se op tim simptomima i znacima  ispoljava se specifi nim simptomima i znacima  ispoljava se nespecifi nim simptomima i znacima  atipi na klini ka slika  mo e da protekne latentno (neprimjetno) .

TOK BOLESTI Decursus morbi  PRVA ETAPA: latentna faza bolesti  prikrivena ili asimptomatska faza bolesti  DRUGA ETAPA: prodromalna faza bolesti  bolest se u ovoj fazi ispoljava op tim simptomima  TRE A ETAPA: manifestna faza bolesti  pojava specifi nih simptoma i znakova bolesti (faza u kojoj se naj e e tra i ljekarska pomo )  ETVRTA ETAPA: terminalna faza bolesti .

ZAVR ETAK (ISHOD) BOLESTI   POTPUNO OZDRAVLJENJE (sanatio ad integrum)  posle prele ane bolesti ne ostaju nikakve posljedice INVALIDNOST (rezidua morbi)   nepotpuno ozdravljenje zaostajanje odre enih posljedica u gra i i funkciji nekih organa  SMRTNI ISHOD  ‡ ‡ ‡ stanje koje se karakteri e prestankom funkcija centralnog nervnog sistema kardiovaskularnog sistema respiratornog sistema .

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Termini: Egzacerbacija-akutno pogor anje bolesti Recidiv-ponovno vra anje bolesti Remisija-prividno izlje enje bolesti Rekonvalescencija-nepotpuno ozdravljenje Komplikacije-druga bolest koja je uzro no vezana za osnovnu bolest .

METODOLOGIJA DIJAGNOSTIKOVANJA BOLESTI METODOLOGIJA UTVR IVANJA DIJAGNOZE BOLESTI METODOLOGIJA SE SASTOJI U PRIMJENI TRI OSNOVNE GRUPE POSTUPAKA:  ANAMNEZA   OBJEKTIVAN (FIZIKALAN) PREGLED postupak za utvr ivanje promjena (znaci bolesti) u bolesnika postupak za prikupljanje subjektivnih tegoba (simptomi bolesti) od bolesnika DOPUNSKA ISPITIVANJA postupci za utvr ivanje morfolo kih i funkcijskih poreme aja organa .

bitni simptomi se izdvajaju od nebitnih. znakova bolesti i rezultata dopunskih ispitivanja omogu uje da se utvrdi prava DIJAGNOZA BOLESTI  Dijagnosti ki postupak je induktivnodeduktivan.DIJAGNOZA BOLESTI  Detaljna analiza i upore ivanje simptoma.ispituje se njihov me usobni odnos i spaja u funkcionalnu cjelinu .

 Dobra DG -pravovremena  Presumptivna DG -nakon prvog pregleda  Intuitivna DG -temelji se na bazi priro ene sposobnosti i neposrednog brzog opa anja i prije mogu nosti dokaza.isprepli u se elementi ranijeg znanja i iskustva ali ipak treba da bude egzaktna  Per exclusionem -isklju enje drugih sli nih bolesti  Ex iuvantibus -na temelju uspjeha terapije  E nocentibus -na temelju tetnog u inka nekog dijagnosti kog ili terapijskog zahvata .

Dijagnosti ke gre ke -zbog kompleksnosti samog objekta spoznaje tj.sli nost simpt.gre ke u rasu ivanju) .lo e objektivne mogu nosti.manjkav pregled.neznanje.slo enosti simptomatologije (siroma nost simptomatologije..

analiza i sinteza .    U TOKU STUDIJA STUDENTI TREBA DA SAVLADAJU: vje tinu komunikacije sa bolesnicima tehniku fizikalnog pregleda bolesnika evaluaciju pojedinih dijagnosti kih procedura klini ko prosu ivanje (medicinski na in razmi ljanja i zaklju ivanja):  medicinska logika: selekcija.

ANAMNEZA METODOLOGIJA PRIKUPLJANJA SIMPTOMA BOLESTI ANAMNEZA .postupak prikupljanja podataka od bolesnika o njegovoj bolesti OSNOVNI PRINCIPI ANAMNEZE:  niko ne mo e da uzme anamnezu i obavi fizikalni pregled za drugog  AUTOANAMNEZA anamnesti ki podaci se prikupljaju od samog bolesnika  HETEROANAMNEZA lanovi porodice ili lica iz okoline bolesnika  te ko op te stanje bolesnika: gubitak svesti Sje anje .

STAV MEDICINARA PRI UZIMANJU ANAMNEZE  uspostaviti odgovaraju i odnos (povjerenje) izme u ispitiva a i bolesnika  poseban zna aj ima prvi susret izme u ispitiva a i bolesnika ispitiva treba da se pozdravi sa bolesnikom pru aju i mu ruku jasno ispolji zainteresovanost za probleme bolesnika  ispitiva ne mo e na brzinu voditi razgovor sa bolesnikom prilikom uzimanja anamneze  ispitiva ne smije nikada da poka e iznena enje na dobijene odgovore bolesnika -monolog prelazi u dijalog da bi se izbjegla preop irnost i nesre enost izno enja podataka ukoliko bolesnik stekne utisak da ga ispitiva po uruje prilikom uzimanja anamneze on izbjegava davanje detaljne anamneze zaklju uje da ispitiva nije zainteresovan za njegove probleme i njegovo zdravlje .

METODOLOGIJA PRIKUPLJANJA SIMPTOMA BOLESTI,REDOSLJED I NA IN UZIMANJA ANAMNESTI KIH PODATAKA
ANAMNEZA ima vi e dijelova sa specifi nim ciljevima: 

PODACI O IDENTITETU BOLESNIKA
(administrativni podaci) 

ANAMNESIS PERSONALIS (li na)
‡ ‡ Anamnesis vitae Anamnesis morbi 

SADA NJA BOLEST (Anamnaesis morbi)
GLAVNE TEGOBE BLI A/PRECIZNIJA ANAMNZEA



ANAMNEZA PO SISTEMIMA OP TE POJAVE RESPIRATORNI SISTEM KARDIOVASKULARNI SISTEM GASTROINTESTINALNI SISTEM HEMATOPOEZNI SISTEM ENDOKRINI SISTEMA UROGENITALNI SISTEM LOKOMOTORNI SISTEM CENTRALNI NERVNI SISTEM

 LI NA ANAMNANEZA (Anamnaesis vitae)  PORODI NA ANAMNEZA (Anamnaesis familliae)  SOCIJALNO-EPIDEMIOLO KA ANAMNEZA

Pregled bolesnika -anamneza se obavlja po odre enom redosljedu koji je jedinstven za sve ustanove (A.morbi;A.vitae;A.familie;socijalno radna anamneza) istim redosljedom se pi e i medicinska dokumentacija ne stru nim jezikom

REDOSLJED I NA IN UZIMANJA ANAMNESTI KIH PODATAKA
ANAMNEZA: 
PODACI O IDENTITETU BOLESNIKA (administrativni podaci) prezime i ime bolesnika datum ro enja mjesto ro enja mjesto boravka zanimanje datum prijema

 

od zna aja su ne samo za tok ispitivanja ve i za dijagnozu mnogih oboljenja starost bolesnika mo e da uka e na pojavu izvjesnih oboljenja koja su vezana za odre eno doba starosti:
dje ije infektivne bolesti u ranom djetinjstvu reumatska groznica i tuberkuloza u mla ih osoba arterioskleroza i maligna oboljenja u starijih osoba 



mjesto ro enja: izvjesna oboljenja mogu se javiti na odre enom podru ju u vidu endemije zanimanje: brojna oboljenja mogu nastati pod dejstvom tetnih materija koje se stvaraju na radnom mjestu:
trovanje olovom u topionicama olova i tamparijama pneumokonioze u radnika odre enih industrija (rudara, kamenorezaca)

 SADA NJA BOLEST - podaci o nastalim subjektivnim tegobama
GLAVNE TEGOBE
obuhvataju dominantne simptome zbog kojih se bolesnik javio ljekaru ³Zbog ega ste se javili ljekaru, koje su va e najve e tegobe?´  nabrojati tegobe bolesnika, najbolje je navesti bolesnikove rije i  nikada ne upisivati u glavnim tegobama dijagnozu bolesti  u nekim slu ajevima bolesnik ne dolazi zbog nekih aktuelnih tegoba, ve zbog:  redovne kontrole  izrade vaskularnog pristupa za hemodijalizu  utvr ivanja stanja svog kardiovaskularnog sistema 

BLI A/PRECIZNIJA ANAMNEZA 
  
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡

po etak bolesti prvi simptomi i znaci hronolo ki tok bolesti dosada nje lije enje

Kada je bolest po ela? Kako je bolest po ela (naglo ili postepeno)? Redosled nastajanja subjektivnih tegoba? Kakav je bio njihov tok od po etka bolesti do momenta pregleda? Kakav je bio njihov intenzitet? Da li ste uzimali lijekove i kakav je bio njihov efekat na tok bolesti? Da li ste imali alergiju na neki lijek i kako se to manifestovalo?

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA: 

OP TE POJAVE

Da li ste imali povi enu tjelesnu temperaturu i kako se kretala? (Da li je bila udru ena sa jezom, drhtavicom?) Da li imate poja ano znojenje? (Da li se znojite, obilno, danju, no u?)  rano jutarnje znojenje u tuberkulozi  poja ano znojenje u reumatskoj groznici, sepsi, limfogranulomatozi Da li imate ose aj malaksalosti? (Da li ste malaksali?)  prodrom u infektivne bolesti  elektrolitski disbalans  neuromi i na oboljenja  endokrinolo ka oboljenja: insuficijencija nadbubrega  kardiolo ka oboljenja: insuficijencija miokarda

Da li ste izgubili u tjelesnoj te ini? (Da li vam se smanjila tjelesna te ina. koliko i za koje vrijeme?)     neadekvatna ishrana (malnutricija) oboljenja digestivnog trakta veliki gubitak vode iz organizma pove ana razgradnja organizma zbog povi enog metabolizma u tireotoksikozi .

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  RESPIRATORNI SISTEM kod odre enih oboljenja mo e do i do poreme aja funkcije pojedinih dijelova respiratornog sistema :        RESPIRATORNI CENTAR GRUDNI KO DISAJNI PUTEVI PARENHIM PLU A ALVEOLO-KAPILARNI SISTEM PLEURA DIJAFRAGMA .

 RESPIRATORNI SISTEM Da li imate smetnje pri disanju? Da li imate sekreciju iz nosa? Da li imate ote ano disanje? (Kada u kojim situacijama? Kako se ono ispoljava?)  hroni ne opstruktivne bolesti organa za disanje Da li imate napade gu enja (sviranja u grudnom ko u i u kakvim okolnostima?) Da li ka ljete i da li iska ljavate iz grudi? .

te ansluzav. penu av)  iska ljavanje krvi (hemoptizija-mala koli ina krvi. gnojav-krvav. posebno plu a  iska ljavanje utog-zelenog ispljuvka ‡ hroni ne zapaljenske bolesti organa za disanje Da li imate bolove u grudnom ko u? oboljenja mi i a zida grudnog ko a frakture rebara zapaljenje parijetalne pleure    Da li se bolovi poja avaju pri disanju i ka lju?  zapaljenje parijetalne pleure .Kakav je ispljuvak? (obilan-oskudan. hemoptoja-ve e koli ine krvi) ‡ znak bolesti sluznice organa za disanje.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  KARDIOVASKULARNI SISTEM kod oboljenja kardiovaskularnog sistema simptomi se javljaju zbog:      INSUFICIJENCIJE LIJEVOG SRCA INSUFICIJENCIJE DESNOG SRCA OBOLJENJA KORONARNIH ARTERIJA POREME AJA U SR ANOM RITMU OBOLJENJA ARTERIJA I VENA .

 KARDIOVASKULARNI SISTEM Da li se zamarate pri naporu ili hodu uz brdo ili po ravnom? Da li imate ote ano disanje pri naporu? Da li imate napade no nog gu enja? Da li imate napade gu enja (sviranja u grudnom ko u) i u kakvim okolnostima? Da li imate napade lupanja srca i u kojim situacijama? .

Da li imate bol iza grudne kosti?       lokalizacija bola propagacija bola karakter bola intenzitet bola du ina trajanja bola prestanak bola (spontano. uzimanje nitroglicerina) .

uve e. tokom cijelog dana Da li imate bolove-gr eve u listovima nogu?  poslije koliko metara hodanja .Da li imate otoke na nogama?   jednostrano ili obostrano ujutru.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  GASTROINTESTINALNI SISTEM Da Da Da Da li li li li imate imate imate imate dobar apetit ili ne? smetnje. bolove pri gutanju hrane? muku. ga enje i povra anje? bolove u elucu?    Da li ste povra ali krv? Da li ste imali crnu stolicu i kada? Da li imate nadimanje trbuha? Da li imate napade bolova ispod desnog rebarnog luka? Da li imate urednu stolicu? Kakav je izgled. miris stolice? zatvor proliv posle kakve hrane lokalizacija bola irenje bola prestanak bola    . konzistencija.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  HEMATOPOEZNI SISTEM Da Da Da Da Da Da li li li li li li imate osje aj malaksalosti i zamaranja? imate ubrzan rad srca (tahikardija)? imate este infekcije? su se uve avale limfne lijezde? imate bolove u kostima? imate krvavljenja u ko i?   Da li se krvavljenja javljaju spontano ili poslije povre ivanja? Da li su menstrualna krvavljenja produ ena i oblilna? (kod ena) Da li su se javljala krvavljenja i kod ostalih lanova porodice? ta kasta krvavljenja (petehije) krvni podlivi (hematomi) .

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  ENDOKRINI SISTEM Da li imate osje aj malaksalosti i zamaranja? Da li ste izgubili u tjelesnoj te ini? Da li se poja ano znojite? Da li ste primijetili promjenu boje glasa? Da li ste primijetili promjenu pigmentacije ko e? Da li ste primijetili poja anu dlakavost ko e? (kod ena) Da li imate poja an osje aj gladi? Da li imate poja an osje aj e i? Da li je pove ana dnevna koli ina mokra e? .

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  UROGENITALNI SISTEM Da li normalno mokrite?   koli ina tegobe pri mokrenju Da li esto mokrite no u? Da li imate smetnje. bolove (pe enje) pri mokrenju? Da li ste primijetili promjene u boji i izgledu mokra e? Da li ste mokrili krv i kada? .

Da li imate bolove u predjelu bubrega?      lokalizacija propagacija karakter intenzitet udru enost sa:  mukom. povra anjem  povi enom telesnom temperaturom  smanjenom diurezom Kod ena pitati za menstrualni ciklus i poro aje:    Kada ste dobili prvu menstruaciju? Da li ste imali poro aje i koliko? Da li ste imali poba aje (spontani. ve ta ki)? . ga enjem.

temperaturom? Kakva je pokretljivost zahva enih zglobova? Da li imate bolove u mi i ima?      lokalizacija propagacija karakter intenzitet stepen smanjenja mi i ne snage .ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  LOKOMOTORNI SISTEM      lokalizacija propagacija karakter intenzitet prestanak Da li imate bolove u zglobovima pri kretanju i radu? Da li su zahva eni zglobovi pra eni crvenilom. otokom.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  CENTRALNI NERVNI SISTEM Da li imate normalan san? Da li vas san osvje ava ili ne? Da li imate glavobolje?  lokalizacija  propagacija  karakter  intenzitet  provociraju i faktori .

Da li imate nesvjestice? Da li dobro vidite? Da li dobro ujete? Da li imate normalan osje aj ukusa i mirisa? Da li imate nestabilnost pri kretanju. stajanju? .

ANAMNEZA LI NA ANAMNEZA .podaci o pro lim bolestima  RANIJE PRELE ANE BOLESTI zarazne bolesti reumatska groznica internisti ke bolesti  RANIJA LIJE ENJA U BOLNI KIM USTANOVAMA internisti ke intervencije hirur ke intervencij  PREOSJETLJIVOST NA RAZNE LEKOVE .

ANAMNEZA PORODI NA ANAMNEZA .podaci o bolestima u porodici  Da li je neko u porodici bolovao od neke bolesti? tuberkuloza bolesti srca bolesti bubrega povi en arterijski krvni pritisak reumatizam e erna bolest gu avost epilepsija du evne bolesti alkoholizm maligna bolest .

razvod.podaci o Na pojavu izvjesnih oboljenja mogu uticati lo i uslovi ivota i rada i zbog toga treba dobro sagledati: materijalni polo aj uslovi stanovanja na in ivota i ishrane     higijensko-tehni ka za tita neugodni do ivljaji  smrt u porodici.otkaz vrsta posla i uslovi na poslu pu enje cigareta  koliko cigareta dnevno pijenje alkoholnih pi a  vrsta. koli ina  svakodnevno.ANAMNEZA uslovima ivota i rada  SOCIJALNO-EPIDEMIOLO KA ANAMNEZA . sedativnih i drugih lekova . povremeno uzimanje droge.

ok.nagomilavanje temperature u tijelu) hipotermija:sni ena rektalna temperatura ispod 36 stepeni.hipotireoza.poja ana vazodilatacija.smrzavanje.trovanja.hipoksemija. a) ‡ ‡ Fizikalni uzroci Ote ano odavanje toplote Toplotni udar(u toplim prostorijama.znojenje..fizi ki rad. ‡ .du e izlaganje suncu.Indikatori zdravstvene njege 1. Vru ica (temperatura) Povi enje tjelesne temperature uzrokovano patolo kim uzrocima.

.tumorima.b) Hemijski uzroci ‡ O te uje termoregulacioni centar kod bolesti uzrokovanih bakterijama.eksudat. ..krvarenje.. Sindrom vru ice:        klonulost slabost slab apetit e tahikardija somnolencija delirij.

8°C) Temperatura se mjeri u 7 i 17 sati ili e e.Aksilarna 37. .5° Rektalna 37.4-0.2° Sublingvalna 37.8° Aksilarno mjerenje: ‡ Nepouzdano ‡ Do 10 minuta Sublingvalno mjerenje: ‡ 5-10 minuta Rektalno mjerenje: ‡ Kod male djece ‡ Mjerenje na boku ‡ Ve a pouzdanost(kod apendikta razlika aksilarne i rektalne 1°C a ina e je 0.

Vrste temperaturnih krivulja: 1.trbu ni tifus) .minimalna dnecna ispod 37°C (septikemija.febric itectica.sepsa) 3.pneumonije. FEBRIS INTERMITENS ‡ Dnevne oscilacije ve e od 1°C.tifus) minimalna dnevna preko 37°C 2.TBC.Temperaturna krivulja Temperaturna krivulja ima dijagnosti ko zna enje.TBC. FEBRIS CONTINUA ‡ Dnevne oscilacije nisu ve e od 1°C. FEBRIS REMITENS ‡ Dnevno osciliranje ve e od 1°C(gnojne upale.traju danima(lobarna pneumonija.

FEBRISUNDULANS ‡ Izmjenjivanje postepenog uspona i pada temperature-valovit izgled(bruceloza.variola ili kod recidiva bolesti) 5.tumori) FEBRIS REKURENS ‡ Izmjena du ih febrilnih i dana bez temperature(malarija.tifus rekurens) 6. . BIFAZI NA ‡ Nakon prolaznog pada slijedi ponovni porast(poliomijelitis.4.morbili.

7.hroni na malarija) Jednodnevna ili dvodnevna temperatura kod bla ih infekcija Ne pokazuje pravilnost(sepsa. FEBRIS ATYPICA . FEBRIS EPHEMERIS ‡ ‡ 9.TBC) 8. TYPUS INVERSUS ‡ Jutarnje temperature vi e od ve ernjih(TBC.pyelitis.

1-38°C Umjereno povi ena 38-39°C Znatno povi ena 39-40°C Visoka temperatura 40.5-41°C Hiperpireksija >41°C Afebrilan-normalna tjelesna temperatura Stadium incrementi-postepen porast Stadium fastigii-maksimalna temperatura.nagli rast pra en tresavicom Liti an-postepen pad temperature Kriti an-nagli pad pra en znojenjem .Tipovi temperature Subfebrilija 37.

ICV.resorptivne temperature (kod infarkta.medikament) Artificijelne(namjerne)temperature Piroterapija(malarijom.vakcinama.dehidracije.opekotina.Temperature kod:      Infekcija.bjelan evinama) Simulacija .krvarenje.operacije) Endokrine bolesti(hipertireoza.

a.radialis.femoralis. -U rutinskoj praksi palpacija arterije radialis.2. -Palpacija arterije carotis. .a.a.pedis.a. a.poplitea.brachalis. Puls Sistolno izbacivanje krvi kroz aortu koje se prenosi na stijenke krvnih ila.d. -Palpacija pulsa stara klini ka metoda koja brzo ocjenjuje stanje KV aparata.

frekvens et rarus) Ritam (p.celer et tardus) -normalna od 60-90 otkucaja u minuti i podlo na fiziolo kim kolebanjima -kod djece 100-150 otkucaja u minuti .regular et irregular) Napetost (p.durus et mollis) Veli ina (p.Kvalitet pulsa: a) b) c) d) e) Frekvenca (p.altus et parvus) Dizanje i spu tanje pulsnog vala (p.

‡ ‡

‡ ‡

P.frequens (tahikardija) vi e od 90 otkucaja u minuti emocije,poja an tonus simpatikusa,febrilna stanja, anemije,krvarenja hipertiresta,neuroza,slabost sr anog mi i a,lijekovi,kofein,alkohol P.rarus (bradikardija) ni e od 60 otkucaja u minuti u snu,vagotoni ari,sporta i,fizi ki radnici,gripa,tifus,tumor mozga,meningitis,intoksikacija digitalisom,AV blok

‡ ‡ ‡

‡ ‡

P.altus kod bradikardije,nakon napora,sr anih oboljenja P.parvus sr ana slabost,kolaps P.celer hipertireoza,febrilno stanje,sr ana oboljenja P.tardus P.durus arterijska hipertenzija P.mollis sr ana oboljenja

Aritmi an puls:

‡ Razmaci izme u pojedinih otkucaja su razli iti: - sr ana oboljenja,respiratorna aritmija,ekstrasistole,su enje arterija(razlika na rukama),apsolutna aritmija.

3. Krvni tlak
Tlak u velikim krvnim sudovima,izra ava se u mmHg i mjeri se ivinim manometrom. -140/90 -starosna dob i dnevne oscilacije -u osoba preko 60 godina tlak pokazuje tendenciju porasta zbog Prilago avanja na arteriosklerozu..

Tlak zavisi od:
‡ ‡ ‡

Koli ine krvi Sr ane frekvencije Perifernog otpora(el.krvni pritisak)

Tehnika:
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Sfigmomanometar Man etna 12-13cm iroka Obavije se oko donjeg dijela nadlaktice Duva se dok nestane puls arterije radialis Otpu ta se vazduh Kod debelih osoba mo e biti nesrazmijer izme u irine man etne i opsega nadlaktice pa se tlak smanji za 25mmHg sistolni U ambulanti ne to povi en tlak Razlike na rukama 10-20mmHg,akoje ve a bolest luka aorte Auskultatorna rupa

‡ ‡ ‡

‡ ‡

emocija,bolova,prejedanja,hipertireoza,aortna insuficijencija,sr ani blok-sistolna hipertireoza Esencijalna ili primarna hipertenzija nepoznate etiologije, 80-90% Sekundarne hipertonije(renalna,endokrina,neurogena,kardiovaskularna)

Hipertonija-kod fizi kog napora

Hipotonija
‡ ‡ ‡ Sistolni pritisak manji od 100 Dijastoni pritisak manji od 60 Vagotoni ari, ene,ortostatska,simptomatske(infektivne bolesti,miksedem,infarkt,plu na embolija, ok,krvarenje)

4. Disanje
a) ‡     Frekvencija disanja 16-18 minuta,kroz nos,bez napora,jedva ujno Eupnea-normalno Tahipnea-ubrzano(bolest plu a,fizi ko naprezanje,uzbu enje,povi ena temperatura) Bradipnea-usporeno(diabeti ka koma,lijekovi,pove ani intrakranijalni pritisak) Apnea-prestanak disanja

b) Dubina disanja ‡ Normalno ‡ Produbljeno-s naporom udi e i izdi e ve e koli ine zraka ‡ Povr no-jedva primjetno udisanje i izdisanje manje koli ine zraka c) Ritam disanja ‡ Pravilna izmjena udaha i izdaha s tim da je udah kra i od izdaha,sa pauzama.

Aktivnosti sestre:

‡ ‡ ‡ ‡

Osigurava polo aj osiguranika Obavje tava ljekara Priprema za primjenu kiseonika(O2) Adekvatna terapija prema uputama ljekara

duboko.ubrzano disanje Metaboli ka acidoza kod DM.lijekovi) Cheyne-stokesovo disanje-smjene relativno dugotrajnog prestanka disanja s potpuno sve dubljim.uremija.smjenjuju se brzo.fizi ko naprezanje Kussmaulovo disanje-duboko.sr ana oboljenja) Biotovo disanje-nepravilno.Patolo ki oblici disanja: Hiperpneja (hiperventilacija) ‡ ‡ ‡ ‡ Duboko.sporo.tumor mozga.plitko(o te enje mozga) ‡ .nervozne osobe. ujno(metaboli ka acidoza.a zatim sve pli im disanjem(djeca i stari normalno tokom spavanja.

Ortopneja ‡ zauzima uspravan polo aj tijela Opstruktivno disanje ‡ Aktivna pomo na muskulatura vrata.podizanje ramena .stomaka.

ni e era(eventualno kod slatke prehrane) . ‡ Uzima se jutarnja mokra a ‡ Normalna: -svijetlo uta(hrana.pi e.mjeri se urometrom -kisela reakcija normalne mokra e -nema bjelan evina u normalnoj mokra i.aromati an miris koji se stajanjem mijenja u amonijak -specifi na te ina 1005-1035.lijekovi) -bistra.5. Urin Procjena stanja bubrega.

lijekovi.. ‡ diureza dnevna 1500 cm³.) ‡ test trake za odre ivanje e era.melitus.proteina. um neg.‡ Glikozurija.povra anja.bjelan evine neg.krvi itd.ve e koli ine kod uzimanja te nosti i manje kod gubitka teku ine .bilirubin neg..gladovanja) ‡ Urobilinogen-manje koli ine u normalnoj mokra i ‡ Bilirubin-prisutan kod bolesti jetre ‡ sediment mokra e(normalan:0-2 er.0-5l le.e erna bolest.o te enje CNS ‡ Acetonska tijela-prisutna kod d.

hiperparatireod.nedovoljno uzimanje te nosti.uretritis.mel. nervozna poliurija Polakisuria esto mokrenje Cistitis...HBP Oligurija manje od 500cm³ Proljev.diabetes inspid.sr ana i bubre na bol .cirkulatorna(resorpciona edema)..‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Poliurija Vi e od 2000cm³ Kod bolesti bubrega.d.znojenje.

slab mlaz HBP.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Anurija Prestanak mokrenja O te enje bubrega.descensus Incontinento urinae Nekontrolisano oticanje i nesposobnost zadr avanja mokra e .SM Disuria Ote ano izmokravanje.kamenca.tumor prostate.usporeno. tumor mokra nog mjehura(kateterizacija) Ischuria paradoxa Stalno esto mokrenje bez potpunog izmokravanja Bol prostate.

mel..porfinurija  Tamnosme a ili boja poput piva-bilirubin u mokra i(ikterus) .hroni na upala bubrega)  Tamnocrvena-akutna upala bubrega  Crvena-hematurija. Svijetla mokra a-nedostatak urokroma (d.

bubrega ‡ Eritrociturija: (1-3).prostate.+++ Kvantitativno: 24 sata urin biuret(40-160mg) Glomerulonefritis.sr ani bolesnici.vi e leukocita je piurija.++.TBC bubrega.febrilna stanja.upala mokra nog mjehura.vi e eritrocita je hematurija.oksalati ‡ Leukociturija: (4-8).ortostatika Sediment: ‡ Soli: urati. ‡ Kvalitativno: +.nefrolitijaza.Proteinurija-prisustvo bjelan evina u mokra i.fosfati.hemoragi na dijateza(pokus u tri a e) .pove an napor.dugotrajni uspravni polo aj.pyelonephritis.upala mokra nih puteva.upala bubrega.tumor.

epitelni ‡ Bakteriolo ki pregled-urinokultura ‡ Va na koli ina bakterija-10 nema patogeno zna enje ‡ Kateterizacija (naj e e Folijev kateter) .‡ Cilindri (odljev bubre nih kanali a).hijalini.vo tani.leukocitni. eritrocitni.kad ne mo e normalno mokriti .granulirani.po pravilima asepse .

Koli ina stolice: 100-300 garma Dijareja je esto ispra njavanje poluteku e ili teku e stolice.stolica je tvrda. . Opstipacija (zatvor.Stolica Stolica je uobi ajen naziv za otpadne proizvode probave (feces) i sam in eliminacije sadr aja crijeva (defekacija).suha i koli inski mala. ‡ Defekacija je pra njenje izmeta iz zadnjeg crijeva. Inkontinencija je nemogu nost zadr avanja stolice u crijevima.zastoj stolice) je rijetko i neredovito ispra njavanje stolice.upravljano centrom u ki menoj mo dini.

Boja stolice: ‡ ‡ Bijela-zbog manjka u nih boja.obilna je.krv.naziva se i MELENA.gnoj.zbog opstrukcije glavnog u ovoda Crna-zbog krvarenja u gornjem dijelu probavnog sustava.obilno je pomje ana krvlju ‡ Primjese u stolici:crijevni paraziti.sluz .tjestenasta i jako zaudara Crvena-zbog krvarenja iz dinjeg dijela probavnog sustava.

.Uzimanje stolice za pretrage: ‡ ‡ fizikalno-sa uvati u posudi za nu du s poklopcem i natpisom .NE BACAJ!´ hemijski-uzima se dio koji nije pomije an s urinom i koji nije dotaknuo stjenku posude s mjesta koje izgleda patolo ki promjenjeno mikrobiolo ki-postupak je isti kao i hemijski samo se uzima sterilnom ka i icom u sterilnu epruvetu parazitolo ki-stolica se alje tri puta tijekom dana u hemijski istoj posudi s poklopcem ‡ ‡ .

.Klizma Klizma je ulijevanje teku ine analnim putem u debelo crijevo radi i enja i pra njenja.davanja lijekova. postavljanje dijagnoze. davanja hrane.

prije i poslije hirur kog zahvata i prije dijagnosti kih postupaka(rektoskopija.kolonoskopija) U tu svrhu se ulijeva pomo u katetera analno 500-1000ml teku ine zagrijane na temperaturu tijela koja mo e osim vode sadr avati: 3-4 ka i ice parafinskog ulja 3-4 ka i ice glicerola 2 dag sapokalinusa aj od kamilice NaCl.fiziolo ka otopina .1.Klizma za pra njenje: ‡ ‡      Primjenjuje se radi odstranjivanja fekalija iz debelog crijeva.pri opstipaciji.

Ljekovita klizma: Postupak u radiologiji pomo u kojeg se nakon i enja u debelo crijevo ulijeva kontrastno sredstvo u dijagnosti ke svrhe Sredstvo je pripremljeno tvorni ki ili se pomije a 1 litar vode sa 5 ka ika barijeva sulfata 1-1.5 litara teku ine zagrijane na temperaturi ljudskog tijela U debelo crijevo se unosi otopina lijeka Prije ljekovite klizme primjeni se klizma za i enje Sadr aj se ubrizgava polako (najmanje 10 minuta) ili sistemom za infuziju . Dijagnosti ka klizma: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ 3.2.

4. Hranjiva klizma Primjenjuje se kad bolsenik ne mo e uzimati hranu oralno Sastoji se od 5% otopine glukoze.ako bolesnik ne podnosi ve u koli inu teku ine.kateter uveden 20cm.kateter uveden 10cm.ili ako je ne mo e zadr ati ‡ ‡ .daje se sistemom za infuziju  Visoka klizma.koristi se kada elimo da teku ina dopre do vi ih dijelova crijeva  Obi na klizma 500-2000ml.kateter uveden 10cm.100-200ml.500-1000ml.kada elimo da teku ina dopre u silazni dio debelog crijeva  Mala klizma.

provla enjem kroz smotuljak gaze na koji smo stavili vazelin Obu i rukavice Ra iriti gluteuse i polagano uvesti kateter u rektum 7-10cm Otvoriti slavinu irigatora te ispu tati teku inu odgovaraju om brzinom Po zavr etku istjecanja teku ine zatvoriti slavinu irigatora.odlo iti u bubre astu zdjelu Upozoriti da sti u i analni sfinkter zadr ava teku inu Staviti bolesnika na posudu za nu du Nakon defekacije obrisati i/ili oprati analnu regiju .jedan ostane Staviti u lijevi bo ni polo aj s skvr enim nogama i privu enim trbuhu ili genokubitalni s odignutom i isturenom stra njicom ili na le ima s ra irenim i skvr enim nogama(ovisno o vrsti klizme) Ispod stra njice staviti kompresu i nepropusno platno U vrstiti irigatir 50 cm iznad anusa i ispustiti zrak iz dovodne cijevi Namazati kateter.izvu i kateter provla enjem kroz stani evinu.Izvo enje klizme: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Skinuti pokriva i suvi ne jastuke.

izgled i koli inu iska ljaja i ovisnost ka lja o vanjskim initeljima.ja inu i trajanje. ‡ Sestra evidentira pojavuka lja.mehani ki. .hemijski i toplinski.kojom se organizam titi od inhalacije iritansa.produktivnost. ‡ Centar za refleks se nalazi u produ enoj mo dini.stanju i polo aju bolesnikova tijela.Ka alj i iska ljaj Voljna ili refleksna pojava. ‡ Podra aji su upalni.elimini e sekret iz donjih di nih puteva i spre ava bronhoaspiraciju.nagla i bu na ekspiracija nakon zatvaranja glotisa.

TBC plu a.embolija.Iska ljaj je sadr aj donjih di nih puteva izba en ka ljem.edem plu a.podra aji Sluzavognojan ± bakterijske upale Gnojan ± destruktivne bakterijske upale i bronhiektazije Sukrvav ± destruktivne bakterijske upale.tumori bronha .alergije.tumori Krvav ± destruktivne bakterijske upale. Izgled iska ljaja: Pjenu av ± u kardiogenom edemu plu a Sluzav ± virusne upale.virusne upale.

a ne slina ‡ Isprati usta i drijelo vodom ‡ Narediti da ka ljuca nekoliko minuta sve dok ne osjeti nailazak iska ljaja.Uzimanje. a za mikobakterije TBC-a i do 3 dana .pru amo mu posudu (ovisno o vrsti pretrage) ‡ Pri iska ljavanju sestra stoji iza bolesnika i priti e prsni ko ‡ Pri izbacivanju sestra zatvara posudu.spremanje.daje stani evinu ‡ Za fizikalnu i nespecifi nu pretragu uzorak ne smije biti stariji od 2 sata.transport iska ljaja: ‡ Upozoriti da iska ljaj mora biti iz di nih puteva.za gljivi ne pretrage do 24 sata.

hemijski (sastav).citolo ki (tra e stanice malignih tumora i upala). .fizikalni (viskoznost).kultivacija).Pregledi iska ljaja su mikrobilo ki (obojeni razmaz na stakalcu.

Postupci kod bolesnika sa suhim i nereproduktivnim ka ljem: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Uputiti bolesnika da suzdr ava ka alj Staviti u povi en polo aj Ukloniti vanjske uzroke Osigurati optimalne mikroklimatske uvjete Primijeniti ordiniranu terapiju .

U Quinckeov.Postupci kod bolesnika sa vla nim produktivnim ka ljem: ‡ Pomo i ekspektoraciju stavljanjem naizmjenice u drena ni i odmorni polo aj.a u odmorni po elji bolesnika ‡ U nemo nih bolesnika iska ljavanje poma emo ovijanjem i zatezanjem platnene trake iroke 50cm oko prsnog ko a ‡ Osigurati pribor za iska ljaj ‡ Osigurati mikroklimatske uvjete ‡ Primijeniti terapiju .ako nije druk ije odre eno s postupnim podizanjem kreveta 30-40cm vi e puta u danu prije uzimanja hrane.

Posljedica je o te enja krvne ile bronha ili plu a.hladnu hranu i napitke.alkohol Re i da to manje govori .a u antidrena ni ako je poznat izvor krvarenja Upozoriti bolesnika da strogo miruje.iv terapiju Promatrati: ‡ ‡ ‡ Kada krvarenje prestane bolesnik mora mirovati u krevetu 48 sati i izbjegavati sve to bi moglo izazvati ka alj i krvarenje Ne smije uzimati vru u.ne govori. Postupak: Hitno obavijestiti ljekara Smjestiti u polusjede i polo aj.povr no di e i suzdr ava ka alj Za tititi bolesnika i krevet plasti nom prega om Staviti ispred njega lavor s malo dezinfekcijskog sredstva na dnu Dati stani evinu Izmjeriti puls i tlak Pripremiti pribor za primjenu kisika.Hemoptiza je primjesa krvi u iska ljaju.a hemoptoa je iska ljavanje ve ih koli ina krvi.

Povra anje(vomitus) Refleksna pojava koja nastaje zbog podra aja centra Za povra anje smje tenog u produ enoj mo dini. Uzroci povra anja: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Probavni sistem Sredi nji iv ani sistem Endokrini sistem Di ni sistem Cirkulacijski sitem Metaboli ki sistem Trovanja Psiha .

ili ako mora le ati okrenuti mu glavu postrance ‡ Za tititi bolesnikovo i posteljno rublje nepropusnim platnom ‡ Dati lavor i stani evinu ‡ Nakon povra anja dati a u vode za ispiranje usta ‡ Obavijestiti ljekara .Postupci kod bolesnika koji povra a: ‡ Staviti bolesnika u sjede i polo aj.

djelimi no probavljene krvi u dodiru sa elu anom solnom kiselinom.Hematemeza je povra anje svje e krvi tamnocrvene boje ili sadr aja nalik talogu crne kafe. .

sjede i ili le e i sa glavom nastrance ‡ Primijeniti postupke kao u drugim vrstama povra anja ‡ Izvaditi krv za pretrage.kanilu ostaviti u ili ‡ Smiriti bolesnika ‡ Zabraniti mu oralno uzimanje hrane i teku ine najmanje 48 sati .Postupak: ‡ Hitno obavijestiti ljeakra ‡ Smjestiti bolesnika u postelju.

Prije hranjenja se uvodi u eludac plasti na ili gumena nazogastri na sonda duga 70 cm. .ugrijana na temperaturi tijela.Hranjenje nazogastri nom sondom Bolesnika hranimo nazogastri nom sondom ako ne mo e gutati. Hrana mora biti ka asta ili teku a.

ka lja.cijanoze ili ne mogu nosti govora izvu i sondu Utvditi je li sonda u elucu (aspiracijom elu anog sadr aja trcaljkom) U vrstiti sondu -treba redovito njegovati usnu upljinu i nos -sondu mijenjati svakih 48 sati.Postupak uvo enja sonde: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Izmjeriti du inu (od korijena nosa do resice uha + od korijena nosa do li ice epigastrija) Provjeriti prohodnost nosnica Za tititi bolesnika nepropusnom prega om Oprati ruke Ovla iti 15-20 cm sonde Zabaciti glavu u nazad i polagano gurati do ulaska u drijelo (du ina nosuho) Gurati dalje do izmjerene druge du ine (korijen nosa-vrh prsne kosti) Ne uvoditi silom (lagano okretati ako zapne) U slu aju gu enja.a silikonske svakih 8 dana .

protisnuta kroz sito.Gastrostoma Otvor ura en hirur kim putem na stjenci eluca.odr avaju i okolinu istom i suhom.a kroz prednju trbu nu stjenku. Mogu se izme u davati 2500-3000 ml teku ine dnevno.temperature 35-37 C. Nakon operacije ranu treba previjati prema svim pravilima asepse. Gastrostoma mo e biti privremena i trajna. raspore ena u 5 obroka. .5 cm. Ko u oko gastrostome treba premazivati za titnom kremom. Kroz otvor je uvedena cijev promjera 1-1. Hrana treba biti teku a ili rijetko ka asta.

Hranjenje bolesnika: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Donijeti pribor i hranu Postaviti bolesnika u le e i polo aj Otkriti do pojasa Za tititi okolinu stome kompresom Izvaditi ep i staviti lijevak Uliti malo vode.ispitati prohodnost puteva Ulijevati hranu polagano.za jedan obrok se daje 200-400 ml hrane tokom 15 minuta ‡ Nakon hranjenja isprati cijev ‡ Za epiti epom i pri vrstiti ‡ Provoditi njegu usne upljine .

.SHP.uz pomo medicinske opreme. ALS ± (advanced life suport) napredno podr avanje ivota tj.Intenzivna njega KPR (kardiopulmonalna reanimacija) Prema smjernicama evropskog vije a za reanimatologiju mjere KPR se dijele na: BLS ± (basic life suport) osnovno odr avanje ivota tj.mjere produ enog o ivljavanja koje izvode stru ni timovi ljekara.lijekova. Osnovno o ivljavanje mjere sa kojima bi trebala biti upoznata ira populacija na samom mjestu nezgode do dolaska stru nog tima.medicinskog osoblja.

BLS (bazi na reanimacija) Utvrditi stanje svijesti! Redosljed postupaka: A. Airway ‡ a) b) c) ‡ Metode otvaranja di nog puta: Defleksija Podizanje brade Trostruki hvat Koriste se pomagala: -orofaringealni tubus -airway -nazofaringealni tubus (kod onih koji imaju povrede usta) -krikotireoidektomija (u anafalakti kom oku) .

slu am.osje am) Ventilirati (d epna maska) .B. ‡ ‡ ‡ Disanje-breathing Utvrditi nedostatak disanja Dva inicijalna udaha (gledam.

‡ ‡ ‡ Circulation (cirkulacija) utvrdi se nedostatak pulsa na karotidi Vanjska masa a grudnog ko a (1 i 2 spasioca) Ventilacija:kompresija (2:30).C.nakon 2 minuta radi se prva provjera bez obzira na broj spasioca) .

tahikardijabez pulsa ‡ 200. Defibrilacija ‡ Rana kod ventrikularna fibrilacija ili v.D. .360 J 3 uzastopna udara pauza KPR defibrilacija 360 J ‡ KPR mo e trajati 30-60 minuta pogotovo kod hipotermije ili utapanja.300.

BLS Algoritam Ne reaguje Pozvati pomo Otvoriti disajni put (gledam.slusam.osje am) Provjeriti disanje disanje normalno polo aj za oporavak ne di e 2 inicijalna udaha .

ne di e 2 inicijalna udaha (gledam.slu am.osje am) provjeriti cirkulaciju (puls)-odsutan 30 kompresija + 2 udaha kontrola pulsa za 2 minuta .

.pritisak 3-5 cm na grudnu kost.Mjesto kompresije: Dva popre na prsta iznad disajnog ruba sternuma sa obe ake jedna na drugoj.

Vje ta ko disanje: ‡ Usta na nos ‡ Usta na usta ‡ Preko reanimacionog tubusa ili ambu balona ili pokretnog respiratora .

Prestanak rada srca: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Gubitak svijesti Nestanak pulsa na arteriji karotis Promjena boje ko e Prestanak disanja iroke zjenice .

Znaci efikasnosti reanimacije: ‡ Popravljanje boje ko e ‡ Su avanje zjenica ‡ Pojava otkucaja srca .

Opstrukcija disajnog puta Znaci: Hvatanje za grlo Nemogu nost govora Nagon na povra anje ili ka alj .

Hajmlihov zahvat Osloboditi disajne puteve od stranih sadr aja Stati iza osobe koja se gu i Obuhvatiti je rukama oko struka Stisnuti pesnicu.mo e i bo ni polo aj.staviti palac neposredno iznad pupka Pritisnuti abdomen prema nazad i gore Mo e se ponavljati U le e em stavu.glava okrenuta na stranu 3-4 puta udarati izme u lopatica Kod trudnica ruka ide na donji dio grudnog ko a .

sepsa.mijastemija gravis.lijekovi.tumor mozga. aspiraciona pneumonija. Ventilacija Mehani ka ventilacija ‡ Disanje preko aparata djelimi no ili u cjelini ‡ Osnovna indikacija za primjenu je respiratorna insuficijencija (poliomijelitis.tetanus.polineuri tisi. kontuzija povrede.insuficijencija srca .ALS Algoritam 1.respiratorni distres sindrom. utopljenje.plu na embolija. Endotrahealna intubacija 2.

.‡ Vi e oblika mehani ke ventilacije: -IPPB (intermitentni potizivni pritisak disanja) -IPPV (intermitentni pozitivni pritisak ventilacije) -IPPV + PEEP (pozitivni pritisak eksp Intraosalni pristup ± primjena lijeka adrenalin kroz disajni tubus.

naloksona.efikasan.ali se pokazalo da je potrebno dati ve e doze adrenalina.a onda se savjetuje intraosalni pristup (brz.siguran.itd.3.lidokaina. Uspostava intra venoznog puta u ovim uslovima nala enje periferne vene ograni eno je na 3 puta.) .

BEA.EMD) Defibrilacija ‡ Lije enje poreme aja sr anog ritma ‡ Eksterni transtorakalni (VF) ‡ Intrakardijalni DC ok ‡ Jednosmjerna struja ja ine do 360 J ‡ Lopatice se stavljaju na vrh srca i drugi me urebarni prostor desno (ili ispod lijeve skapule i drugog me urebarnog prostora desno) .4.asistolija. DD (VF/VT.

th. Ako se uspostavi sinusni ritam odr ava se inf xylocaina Mo e se ponavljati ja om energijom 360 J naizmjeni no sa xylocainom u bolu su do maksimum 300 mg .‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Bezbjednost pacijenta i osoblja prilikom aplikacije Ko a se prije aplikacije prema e elektrolitskom pastom Kod defibrilacije se primjenjuje asinhroni DC ok. 3 udara 100 -> 200 -> 300 J Ako se uspostavi drugi a ne sinusni ritam->dr.

‡ Uspjeh defibrilacije zavisi od du ine vremena proteklog od nastanka fibrilacije i uzroka koji je doveo do fibrilacije (acidoza-neuspjeh) ‡ Izme u defibrilacijskog oka vr iti KPR .

pretk.Kardioverzija Elektrokonverzija supraventrikul. Poreme aja sr anog ritma u sinus ritam Mo e biti urgentna i programirana Kod: ‡ Ventrikularni flater. i ventr. Th.PVT. flater i fibrilacija kad je medikament.PSVT. Bez efekta ‡ Izvodi je kardiolog uz dobro obu en tim ‡ Primjenjuje se sinhronizovani defibrilacijksi ok uz kontrolu EKG impuls defibrilacijskog oka treba da pada na R-zubac- .

Privremena elektrostimulacija -Pacemaker- Kod sni enih frekvencija ispod 50 minuta. .

.Postreanimacijsko lije enje Osnovni cilj da se o uvaju funkcije mozga i srca nakon KPR Prevencija hipertermije Indukovana hipotermija (32°-34°C) Kontrola VK O uvanje hemodinamske stabilnosti vazoaktivnim lijekovima radi spre avanja sr ane disfunkcije Prekid KPR mo e da usljedi nakon 20 minuta (kod utopljenika du e).

KPR u djece do 8 godina Sr ani zastoj kod djece rijedak naj e repirtornog porijekla e Ostali uzroci: ‡ Naprasna smrt djeteta 32% ‡ Utapanje 22% ‡ Respiratorne bolesti 9% ‡ Kong. Sr anog oboljenja ‡ Neurolo ko oboljenje ‡ Tumori ‡ Predoziranje lijekovima ‡ Anfilaksija .

osje am) normalno disanje (bo ni polo aj-koma polo aj) ne di e (2 ef.BLS provjeriti stanje svijesti i pozvati pomo Otvoriti disajni put (zabaciti glavu. udaha) .podignuti bradu) Provjera disanja (gledm.slu am.

disanje na usta) ako se grudi ne di u ponovo otvoriti disajne puteve Ako je bezuspje no Tretirati kao obostrano disanje Provjeriti znake cirkulacije .ne di e 2 ef.udaha do 1 godine 1-8 godina (disanje na usta i nos) (disanje na nos.

Provjeriti znake cirkulacije Brah puls (do 1 godine) karotidni puls (1-8 godina) Ako je ve i od 60 minuta -omjer 15:2 -kompresija:ventilacija (2 spasioca) -30:2 (1 spasioc) .

k.palac na palac 1-8 godina .ali slabija perfuzija srca) .jedne ruke pritisak 1. godine promijenio je taj odnos kompresija:ventilacija (nekad bio 5:1.5-2 cm Nove preporuke evropskog savjeta za reanimaciju djece 2005.Mjesto: Jedan prst ispod intramamilarne linije na sternum ->100/min (brzina kompresije) Do jedne godine .

Opstrukcija disajnih puteva Dr ati dijete preko koljena potrbu ke i napraviti 45 udaraca izme u lopatica Dijete na le ima-kompresija 4-5 puta donjeg dijela grudnog ko a jer sv rebra horizontalno postavljena pa je abdomen izlo en povredama Ne vaditi strano tijele naslijepo Naj e i uzrok smrti je obstrukcija disajnih puteva zbog uvijek prisutne upalne komponente diajnih puteva kada je su enje i do 80% .

ALS Kao kod odraslih: A.adrenalin. Ventilacija novoro en ad 20ml O2 Q2 dojen ad 30ml O2 djela 10ml/kg C. Defibrilacija .atropin) D. Endotrahealna intubacija B. IV put ‡ Intraosealno (lidokain.

Reanimatologiju gdje se pru a hitna medicinska pomo Provodi reanimaciju na razini ACSL (uznapredovanog odr anja ivota) Provodi intenzivno lije enje Postreanimacijska njega Stalan nadzor Visokostru na zdravstvena njega ivot se odr ava 24 sata . 7. 2.KPR u centralnoj jedinici intenzivnog lije enja(CJIL) Zapo eta KPR na terenu ili u kolima SHP Nastavlja se u ambulanti reanimacijskog odjela ili direktno u CJIL CJIL je organizacijska jedinica unutar zavoda za anesteziologiju 1. 3. 6. 4. 5.

CJIL raspola e: Autonomne krevetne jedinice uz koju se nalaze: 2 monitora po krevetu Respirator Aspirator Pribor za primjenu kiseonika Infuzomati Perfuzori Kolica za reanimaciju (sadr aj kolica je uniforman za sve jedinice intenzivne njege) Kolica sa defibrilatorom ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ .

pad ili porast temperature.puls.‡ ‡ ‡ ‡ Centralna monitorska jedinica Svi monitori u CJIL su umre eni i povezani sa centralnom jedinicom na sestrinskom pultu U slu aju odstupanja od zadatih parametara koje o itava kompjuter: bradikard.tahikardija.EKG Centralnimonitor e zvu no ili svjetlosno upozoriti tim medicinskih sestara Medicinska sestra je odgovorna za parametregranice alarma koje prilago ava svakom novom bolesniku .hipertenzija.hiperkapnija.hipokapnija.

‡ Svi alarmi moraju biti uklju eni svo vrijeme boravka bolesnika u CJIL ‡ Postupak u slu aju alarma:  Oti i do bolesnika  Uti ati alarme  Provjeriti stanje bolesnika  Utvditi razlog uklju ivanja alarma  Otkloniti uzrok uklju ivanja ukoliko je u domenu sestre ili pozvati ljekara  Po potrebi zapo eti KPR .

Kolica za reanimaciju ‡ Sadr e sredstva i lijekove koji se koriste u hitnim intervencijama ‡ Provjera kolica za reanimaciju prilikom primopredaje smjene kroz Äprotokol nadzora kolica za reanimaciju´. .

aminophylin.na-bikarbonat.I polica Lijekovi: ‡ Navu ene 2 price adrenalina (ako se ne potro e za 24 sata stavljaju se nove) ‡ 2 price atropina ‡ 2 apavrina 20 ampula ‡ Alupent.lidokain. dopamin.co.-hept.synopen Od 15-20 ampula .amiodaron.

komprese.‡ Haes.ringer.sistemi za infuziju i transfuziju .stetoskop.aquaredestilata.svjetiljka za zjenice.wata.igle. price.alkohol. esmarch.fiziolo ka.manitol.glukoza.

II polica ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Laringoskopi 3 patule Endotrahealni tubus Ambu i maske Orofaringealni tubus-airway Nazofaringean tubus Oronazalne maske za O2 .

maske.orofaringealni tubusi.kateteri Kod bolesnika koji su ve ekstubirani ili respiratorno nestabilni isto slo eni setovi Kod mehani ki ventiliranih bolesnika na respiratoru na krevetu treba da se nalazi: Amb samo ire i baloni Spremnik za kiseonik na balonu Kateter za spoj da dovodom kiseonika ‡ ‡    . patule.endotrahealni tubusi. laringoskopi.III polica ‡ ‡ ‡ Rezervni tubusi svih veli ina Endotrahealne kanile svih veli ina Za reanimaciju djece slu e ve slo eni setovi na kolicima:ambu baloni.

U slu aju: ‡ Nestanka struje ‡ Kvara respiratora ‡ Prije i posije aspiracije sekreta bolesnika da se hiperventilira ‡ Prilikom premje tanja bolesnika ‡ Samo jedan ru ni respirator na jednog pacijenta (mogu nost intrahospitalnih infekcija) koji se poslije iste. .dezinfikuje i sterili e.

puls.periferna saturacija) Defibrilacija putem ru nih elektroda Transkutana pacing putem samoljepljivih elektroda Sinhronizirana kardioverzija Automatska vanjska defibrilacija .Defibrilator ‡ ‡ ‡ ‡      Preporu uju se dva defibrilatora Bifazi ni naj e e u upotrebi Za stati no-transportni na in rada Omogu uje Monitoring (EKG ili 12 kanal EKG.

endotrahealni tubusi i vodilice) Ostali pribor (stetoskop.gel za defibrilator.baterija za zjenice.tuferi) Uspostava di nog puta (ambu.alkohol.tlak. price.igle.maske.puls ‡ Sadr i:      Lijekove skoro iste kao i kolica samo manje ampula(2X ili 4X manje) Infuzione otopine po 1 boca Uspostava venskog puta (esmarch.rukavice) .pulsni oksimetar.intranile.Kofer za reanimaciju ‡ Slu i kod KPR na drugim odjelima bolnice ‡ Uz njega se uzima i defibrilator i monitoring EKG.EKG elektrode.laringoskop.makaze.

ÄVanjska reanimacija´ To je kardio pulmonalna reanimacija na drugim odjelima po potrebi.anesteziolog i medicinska sestra Uputstvo da se ve zapo ne KPR dok tim ne do e Uzeti heteroanamnezu od osoblja Procjena stanja prema A B C D E protokolu KPR Prevoz u CJIL ako je KPR uspje na . ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ine tim ljekara.

KPR u CJIL se provodi po ALS algoritmu (uznapredovalog odr avanja ivota) ‡ Medicinske sestre-tehni ari samostalno zapo inju i provode KPR do dolaska anesteziologa i kasnije u timskom radu nastavljaju KPR ‡ Naj e i razlog KPR u CJIL (asistolija.bradikardija) ‡ Ventrikul fibril (VF) .

arestu ‡ ‡ 1.izvu i jastuk. 4. 5.Sestrinska intervencija u CJIL u K.spustiti uzglavlje Postupak sestre: . 2.navu i paravan. Pozvati de urnog ljekara Dovesti kolica za reanimaciju do kreveta Prekord. Prve suo ene sa potrebom KPR jer su 24 sata sa pacijentom Centralni monitor alarmira cardiac arest Provjeriti disanje i puls na arteriji vr. 3. udarac Priprema kreveta: -spustiti stranicu.

Postaviti oko faringa tubus -izmjeriti udaljenost od kraja donje vilice do sredine usta -otvoriti usta metodom prekri eni prstiju -uvu i zakrivljeni kraj prema tvrdom nepcu -rotacija 180° i dalje uvla enje 8.podi i vilicu) 7. Zapo eti disanje pomo u ru nog respiratora (ambu) 9. Prohodnost di nih puteva (zabaciti glavu i podi i .bradu. Ako je na respiratoru prebaciti re im disanja u kontrolirano pove ati O2 na 100% 6.

Otvoriti joj jedan IV put 12. Izvaditi uzorak krvi za elektrolite i druge parametre Plan rada pri KPR ako je vi e medicinskih sestara podijeliti interventne radnje . Eventulno Aspirirati pac 13.10. Pripremiti set za intubaciju 15. Asistirati na razini ALS sa ljekarom 16. Pripremiti defibrilator 14. Vanjska masa a 11.

2. 4. 3.) ‡ 1. .Postreanimacijska njega Kod uspje ne KPR nastaviti sa postreanimacijskom njegom Zadaci medicinskih sestara: Dovesti respirator ako je potrebna mehani ka ventilacija Hemodinamska potpora putem perfuzornih pumpi Provjeriti neurolo ki status i orjentiranost pac u vremenu i prostoru Provjeriti respiratorni status (kvalitet i dubina disanja. 5.frekventnost) Kontinuirani monitoring u 2 odvoda EKG-a/II odvod obav.

pulsa. O istiti defibrilator. Dopuniti kolica za reanimaciju 12. Kontrolisati labratorijske parametre koji su tra eni 9.slu alice. Äpedale´.kontrola diureze. Primjeniti TH prema nalogu ljekara 8. Kontrole TA. Evidentirati sve u injeno u protokolu .tlakomjer 11.6. Sanirati opekline od defibrilatora 10.mjerenje CVP 7.

INTERNA PROPEDEVTIKA FIZIKALNI PREGLED ‡ ‡ ‡ ‡ Metode fizikalnog pregleda su: inspekcije (op ti utisak) palpacije perkusije auskultacije .

svu en pacijent. a) b)  Status praesens sada nje stanje na osnovu fizikalnog pregleda (dovoljno vremena.dovoljno svjetla i zagrijana prostorija) op ti status status pojedinih organa nalazi objektivnog pregleda se upisuju u istoriju bolesti i zdravstveni karton i imaju dokumentarnu vrijednost .

tjelesna masa.disanje  pregled po inje inspekcijom bolesnika  opa anje je prirodni dar ali da bi ono poslu ilo moraju se poznavati fenomeni kojima se bolest o ituje  zna ajna je ali je ne treba precijeniti .1.konstitucija.simetri nost tijela.Inspekcija (op ti utisak)-ono to vidimo na pacijentu:stanje svijesti.visina.ko a.razvijenost musculature.stav pacijenta.

duboka -sluzi za odre ivanje polo aja i veli ine dubokih organa(bubreg.2.) .appendicitis itd.procjenu defansa(trbuh tvrd kao daska zbog pove anog tonusa trbu ne musculature)kod peritonitisa B.tumora.Palpacija-je pregled metodom pipanja vrhovima prstiju pojedinih dijelova tijela Mo e biti: ‡ povr na ‡ duboka A.povr na -slu i za identifikaciju povr nih organa.bolne osjetljivosti.

.prst po kome se kuca (plesimetar) ne treba pritiskati jako na tijelo vec ga treba prisloniti na tijelo.Perkusija je metoda gdje se kucanjem po povr ini tijela na osnovu kvaliteta perkutornog zvuka dobijaju podaci o:konzistenciji i veli ini organa.3.patolo kom sadr aju kao i o patolo kim stanjima Primjenjuje se: ‡ direktna perkusija -kucanjem direktno vrhovima prstiju po tijelu(test fluktuacije za ascites) ‡ indirektna perkusija (prstom o prst) -po distalnoj falangi srednjeg prsta se udara srednjim prstom druge ake sa udaljenosti 10-15 cm iz zgloba ru ja.

srce sonoran-normalna plu a hipersonoran.Vrste perkutornog zvuka:      tmuo-butina potmuo-jetra.ovaj zvuk se uje kao naduven obraz .eludac timpani an-abdomen(crijeva).slezina. pneumotoraks.

S-frekfenca.U.T.ritam.4.) .R. vaskularnih umova-stenoza renalne arterije i aorte.Auskultacija je metoda slu anja stetoskopom ‡ -grudnog ko a(kvaliteta i intenziteta disajnog uma kao i propratnih u njeva) ‡ -srca(F.tonovi.perihepati kog trenja itd. udvajanje. umovi) ‡ -abdomena(crijevne peristaltike-motiliteta.

psihogena) ‡ .toksi ke. ‡ ‡ ‡ ‡ Stanje svijesti Svjestan Somnolencija ± pospanost Sopor ± te i poreme aj svijesti ali se na ja i vanjski nadra aj mo e probuditi Koma ± potpuna nesvjest ne mo e se probuditi nikakvim nadra ajem (prema uzroku nastanka mogu biti metaboli ke.cerebralne) Sinkopa ± kratkotrajni gubitak svijesti uzrokovan cerebralnom ishemijom(kardijalna.PREGLED PACIJENTA Op ti utisak 1.

slu ne.prostorno dezorjentisan (trovanje alkoholom.suprotno od depresije ‡ Demencija ± propadanje intelektualnih funkcija .‡ Delirantnost ± nemir uz halucinacije vidne.bolest mozga) ‡ Konfuzno stanje ± laki oblik delirija ‡ Depresija ± poreme aj afektivnog ivota ‡ Mani no stanje .vremenske.visoke temperature.

stalno mijenjaju polo aj-bubre na kolika. Orjentacija u vremenu.bo no na zdravoj strani-kod pleurita.zaba ena glava-upala mozga) .le e mirno-akutni pankreatitis.2.prostoru. prema sebi idrugim li nostima 3. Stav bolesnika ‡ Aktivan(normalno) ‡ Pasivan ‡ Prinudan (sjede i-plu ni i sr ani bolesnici.

4. hempareti an hod-inzult.teturav hodtabes.patkast hod-i a enje kuka) .sitan hod-mb Parkinson.peronalni hod-pijetlov hod. pokretljivost pacijenta (aktivno pokretan-normalno.pasivno ili nepokretan) ‡ Npr.

gojazan(BMI=>25.>40-morbidno gojazni]).[25-30-umjerena gojaznost.pothranjen (BMI=<18.slaba .normalan BMI=18.35-40-goj.9kg/m².II stepena.izra unati BMI(bodi mass index)=masa(kg)/(visina-m)².pacijent moze biti:normalno (srednje) uhranjen (BMI=18.5.I stepena.5-24.524.5)  dobra.9). konstitucija-uzeti visinu(m) i tjelesnu masu(kg).30-35-goj.srednja.

pothranjesnost.IBS.lipodistrofije (pra eno DM.Obesitas (>20% TT)  Alimentarna.HTA.hipertireoza.sterilitet) Mr avost (<10% TT)  Konstitucionalna.marazmus kod starih ljudi .anoreksija.miksedem.distrofija adiposogenitalis.Mb Cushing. hiperinzulinizam. maligni tumori.

akromegalija-uve an nos.sec.kreteni) Ovarijalni patuljak (kod ena.sec.malen.imbecili.nedostatak androgenih hormona) II.     Rast <140cm 150-190 mu karci 140-180 ene Primordijalni patuljak (proporc.spolne oznake normalnepigmeji) Hipofizarni patuljak (proporc.malen.brada.hrskavica) Rahiti ni patuljak (kratki zdepasti ekstremiteti. ake) Eunuhoidni gigant (dugi ekstremiteti.     >190cm ..‡ I.sekundarne spolne oznake slabo razvijene.spolne oznake nisu razvijene.udovi kra i.inteligencija normalna) Hondrodistrofi ni patuljak (nije proporc.poreme aj razvoja epif.nema sekundarnih spolnih oznaka) Primordijalni (konstitucionalni gigant-porodi na konstitucija) Hipofizarni gigant (rast se nastavlja nakon puberteta.spolne oznake nisu razvijene.sec.zbog pove anog hormona rasta.

Glas  Promukao (prehlade.aneurizma.nikotin.TM medijastinuma) .6.tumor glasnica)  Hrapav (miksedem.

simetri nost gra e tijela (simetri ne-asimetri ne) 8.dispnoi no-gu enje) .7.slabije ili jako razvijena) 9. razvijenost muskulature (normalno. disanje (eupnoi nonormalno.

D. F. K. B. J. C. G. H. E. I. boja vla nost pigmentacija ospa hemoragije strije maljavost elasticitet(pokretljivost) i turgor temperatura potko no masno tkivo uvecane limfne lijezde . ko a i sluzoko a A.10.

vitiligo.izlo enost suncu.koli ine pigmenta.blijeda hipertonija.dob.centralna 2. karotenemija) III-sivkasta-hemohromatoza IV-cijanoti na(plavo-ljubi asta).hemoliticka anemija-citostatici.ciroza jetre.uta prebojenost ko e( utica.bubre ne bolesti.boja moze biti:  Zavisi od koli ine i sastava krvi.albinizam.A.bakterijski endokarditis) II-ikteri na.periferna .strah-spazam kapilara.spol) I-blijeda(sideropenijska anemija.cijanoza moze biti: 1.stanja krvnih ila.nervna napetost.

usna duplja. 1.desno-lijevog anta.plucne opstruktivne bolesti (bronhopulmonalna oboljenja) .farings Kod:sr anih mana.centralna-posljedica nedovoljne saturacije hemoglobina(Hb) sa kiseonikom(02) Lokalizacija:jezik.

usnim koljkama Kod:venske opstrukcije.hladno e. 2.mitralne stenoze.periferna-posljedica porasta redukovanog Hb u venskoj krvi dok je njegova koncentracija u arterijskoj normalna Lokalizacija:na usnama.noktima prstiju ruku i nogu .anksioznosti .

Cijanoza noktiju(periferna) .

pelagra.policitemija.V obojenost ko e ± Adisonova bolest.erizipel.crvena hipertonija.pro ireni kapilari.izlo enost suncu .

topla-hipertireoza C.gljivi na oboljenja .pigmentacija I-hiperpigmentacija-Adisonova bolest(crna ko a) II-hipo-vitiligo.vla nost I-suva-hipotireoidizam II-masna-hiperandrogenizam III-vla na.B.

elo. Hemoragije ± purpura  Ko na i sluzni ka krvarenja I petehije-ta kasta krvarenja II ekhimoze-malo ve a(slivene ta ke) III hematomi-krvni podlivi Kod:traume.boginje)  Eflorescence:patolo ka promjena ko e koja se vidi okom  Makula.trombocitopenije.pustula.D. ospe(alergije.skorbuta.vezikula.bulla E.sepsa.nikad na trupu) . sepse(meningokokna.vrat.papula.pneumokokna)  Spider nevusi-kod oboljenja jetre na pritisak se povuku pa se ponovo jave (prsni ko .

trudnice.F.enskog tipa (zavisi od pola i hormona) alopecije.elasticitet(pokretljivost) i turgor I.strije (cushing.hirzutizam i hipertrihoza kod ena(brkovi i brada)  smanjena:hipogonadizam.zapaziti sa kojom lako om se ko a tegli (pokre e).pubertet) G.maljavost-mu kog.gojazni.ciroza jetre  poja ana:tumor nadbubrega ili ovarija H.starih) .elasticitet-podi i ko u nad sternumom ili tibijom.smanjena kod edema II-turgor-brzina kojom se ko a vra a u prvobitni polo aj(smanjen kod dehidratacije.

I.temperatura-vrste temperature: I-afebrilan II-subfebrilan III-febrilan IV-visokofebrilan Vrste temperaturnih krivi: ‡ febris kontinua ‡ febris remittens ‡ febris intermittens ‡ febris recurens ‡ Pel-Ebstajnov tip temperature .

empijem.ali ne pada na normalnu vrijednost(peritonitis.febris kontinua -febrilne i visokofebrilne temperature se smjenjuju vi e dana ili nedelja ali varijacije u toku dana ne prelaze vi e od 1C(pneumonija. 1.apces pluca)  3.tifus)  2.sepsa) .pa nagli pad na normalnu vrijednost ili ispod normale sa dnevnom varijacijom ve om od 2C sto traje nekoliko dana pa opet poslje skok(malarija.febris remittens -skokovi visoke temperature u toku dana sa varijacijama dnevne temperature 1-2C.febris intermittens -nagli skok do 40C nekoliko sati.

febris recurens -smjenjivanje hiperpireksije i apireksije u trajanjem od nekoliko dana naizmjeni no(milijarna TBC. 4.povratni tifus)  5.Pel-Ebstajnov tip temperature naizmjeni na pojava visokih T sa periodom normalnih ili subnormalnih temperatura to je karakteristika Mb.Hodgkin .

postojanje otoka(hipotireozamiksedem) K.J.duz m. ingvinalne.trbuhurizik od infarkta miokarda. poplitealne. aksilarne. submandibularne.potko no masno tkivo depo(veliki/mali).supraklavikularne-sa lijeve strane Virhovljeva<Ca eludca>.raspored(na butinama.buffalo torso<grba>Cushing).sternokleidomastoideusa-napred i nazad.submentalne.uve ane limfne lijezde -normalna veli ina je do 1 cm (subokcipitalne.retroaurikularne.kubitalne-lakatne) .

UTISAK:pacijent odaje utisak (lakog.srednje te kog ili te kog) bolesnika .9.

afebrilan ko a i vidljive sluznice normalno prebojene .orjentisan u vremenu.prostoru i prema li nostima zauzima aktivan stav u postelji aktivno pokretan srednje uhranjen simetri ne gra e tijela normalne osteomuskularne gra e eupnoi an.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ NORMALAN NALAZ: bolesnik svjestan.

u i 7.konfiguracija lobanje 2.nos 8.kapci 6.kosmatost 3.o i 5.usta .lice 4.Pregled glave Kod glave se pregledaju: 1.

srednje(normalne)veli ine.hydrocefalija.1.oxycefalija.konfiguracija lobanjesimetri na. brahycefalija.scafocefalija.traume.mentalna retardacija . kod rahitisa-craniotabes (udubljenja u lobanji kada se pritisne-kao ping-pong loptice i lobanja ima etvrtast oblik) ‡ Mb Down. Odstupanja:mikrocefalija. proporcionalna tijelu.

meka-hipertireoidizam -kosa gruba. distribucija.bez sjaja-hipotireoidizam -svijetla kosa i plave o i-fenilketonurija -alopecija totalis (potpuni gubitak kose) -alopecija areata (gubitak kose na pe ate)-glivi no oboljenje .kongenitalna adrenalna hiperplazija) -kosa tanka.2.fina.kosmatost-proredjenost kose. ki- Poreme aji: -gubitak brade i brkova kod mu karaca-hipogonadizam -pojava brade i brkova kod ena-androgenizacija(sindrom policisti nih ovarijuma.mu enski tip kosmatosti.krta.

Inervacija n. facijalisa(VII).facijalisa .lice  I-posmatrati: A.simetriju lica -asimetrija kod paralize n.3.

centralna paraliza facijalisa .oko se zatvara na toj strani i podi u obrve 1. postoje: -spu ten ugao usta a o te enje se nalazi sa suprotne strane u mozgu.

.

.

facijalisa je sa iste strane u facijalnom kanalu temporalne kosti) .o te enje n.oko je otvoreno.periferna paraliza facijalisa(Belova) -na jednoj polovini lica nema bora.2.ugao usta je ni i kada se smije.

postojanje otoka kod: bubre nih bolesti. malignitumori.utica.sinusitis. miksedem C.sarkoma. rhinitis.cijanoti na-mane sa desno-lijevim antom.B.tumora. peritonitis.cushing-facies lunata E.tetanus-risus sardonicus.olovnosivkasta-akutni abdomen.mikedem.facies hipokratica.lijekova neuroleptika.boju: ikteri na.blijedaanemija.bijele kafe-subakutni bakterijski endokarditis D.mimiku -uga ena kod parkinsonove bolesti.maljavost mu kog tipa kod ena .alergije.

 II-palpirati:  A.Valeove ta ke-bol kod neuralgije n.maxilarnog(V2: Foramen Rotundum) i foramen mentale na bradi(donja vilica-V3: Foramen Ovale) . trigeminusa(V)-predio frontalnog sinusa(V1: Sup Orb Fissure).

 B.mastoideus+perkusija-bolnost kod zapaljenja srednjeg uva .tragus-bolnost kod bolesti spolja njeg uva  C.

sedefaste- .Kayser-Fleischerov prsten) pokretljivost bulbusa(paraliza) sklere(beonja e).4.Egzoftalmus: bilateralno uvecanje o nih jabu ica(Mb.Enoftalmus (bilateralno uvla enje bulbusa)dehidracija.o i -gleda se: a) ‡ ‡ veli ina bulbusa(egzoftalmus/enoftalmus) 1.gnojenje 2.GravesBazedow kod hipertireoze) jednostrano uve ana o na jabu ica-Tu.kaheksija b) c) normalno/subikteri ne /ikteri ne (gerontoxon. hematom.

trovanja Argajl-Robertsonov fenomen-uske zjenice.heroin).glaukom-poja an Sy(Simpatikus) su ene zjenice(mioza)-trovanje opijatima(morfijum. tumori mozga.bez reakcije na svjetlost uz o uvanu konvergenciju(kod sifilisa CNS-a) Anizokorija-razli ita veli ina zjenica (lijekovi.sifilis CNS.monoksidom).d) zjenice: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ normalan nalaz-kru ne/jednake/simetri ne/reaguju na svjetlost i akomodaciju (2-5mm normalna veli ina) iroke zjenice(midrijaza)-intrakranijalno krvarenje.marihuanom i CO(uglj.nepravilnog oblika.trovanje alkoholom.uremijska koma-poja an PSy(parasimpatikus) odsustvo reakcije zjenica na sjvetlost i akomodacijucerebralni lues.meningitis) .

e) tonus jabu ica-smanjen(kod hiperglikemijske kome zbog dehidratacije)/pove an(glaukom) f) simetri nost bulbusa/prisutnost strabizma(konvergentni ili divergentni)  pokreti o nih jabu ica i rad o nih mi i a-diplopije ili dvoslike .

.

.

g) prisutnost nistagmusa-stavimo prst da gleda pod uglom od 45°(kod oboljenja unutrasnjeg uva.CNS.o te enje CNS-a)  Brze nevoljne kretnje o ne jabu ice (oboljenja unutra njeg uha.vestibularnog ivca. vestibularnog nerva.umorno oko) .

.

povi ena TA) i) vid-tablice ispitivanja.h) konjuktive-normalna prokrvljenost. hiperemi ne-crvene(zapaljenje). petehije(sepsa.blijede(anemija).optotip j) o no dno-oftalmoskopom .

.

.

okulomotoriusa ‡ Hornerov sy-udru enost ptose I enoftalmusa(kod oste enja vratnog simpatikusa) ‡ Periorbitalni edem-glomerulonefritis.angioedem. hipotireoidizam.trauma) 5.‡ Blefarospazam-bol ‡ Retrakcija kapka-podignut kapak-hipertireoidizam ‡ Ptosis(spu tenost gornjeg kapka)-kod paralyze n.kapci: .alergija na lijekove.infekcija.

uta prebojenost na ko i kapka(kod hiperholesterolemije) ‡ Trepavice-ektropija(okrenute spolja)/entropija(okr.‡ Chalasion-otok Mejbomove lijezde.konjuktivitis) .bezbolan ‡ Xantelasma.unutra)/blefaritis(zapaljenje ruba kapka) ‡ Zapu eni suzni kanali-suze teku niz lice ‡ Pregled spojnice donjeg kapka i o ne jabu ice (anemije.

u i-inspekcijom se utvr uje: Veli ina i oblik aurikule Tophy-urici-kristali Na-biurata na helixu(kod gihta) Krvarenje iz spolja njeg u nog kanala-kod fracture baze lobanje Cijanoza: Perifrena-pri trljanju usne koljke plavoljubi asta boja se mijenja u crvenu Centralna-pri trljanju boja ostaje ista(plavo-ljubi asta) Sadr aj zvukovoda-otoskopom .‡ ‡ ‡ ‡   ‡ 6.

trauma.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ 7.lues) .pro irenje kapilara kod alkoholi ara) perforacije nosne pregrade(TBC. herpes-zoster(pneumonija.gnoj-sinuzit. trombocitopenija.virusna oboljenja) eritem(u vidu leptira-kod Lupusa eritematosusa.nos-gleda se: oblik prisutnost deformiteta prohodnost prisutnost stranog sadr aja u nosnim upljinama(krv-hiperTA.

zvale-angulus infekciosus(poslije antibiotika).popre ne brazde-poreme aj kalcija i fosfora .desno-lijevi ant).kolaps.proteza.krvarenje).Ha insonovi zubi.usta: ‡ ‡ boja i hidriranost usanablijede(anemija.herpes labijalis.8. ok. zapaljenje usana(hipovitaminoza B1.cijanoti ne(sr ana dekompenzacija. pellagra(nedostatak niacina) kvalitet zuba(karijes.sideropnenijska anemija.

ciroza ‡ ‡ ‡ krvarenje sluznice.skorbut .‡ boja i pigmentacija bukalne sluznice(skrama.hiperemija-zapaljenje) ‡ fetor ex ore(zadah iz usta): -trule jabuke(aceton)-dijabetes mellitus -amonijak-uremija -zemlja(vla na)-insuficijencija jetre.Koplikove mrljeenantem(morbili) stomatitisi-afte-soor gingivitis-leukemija.

hipoglosusa na strani gdje skre e jezik   .atrofija(antibiotici.febrilna stanja.oboljenja GIT vla nost-(suv-dehidratacija) veli ina:makroglosija(kod hipotireoze karcinom.tamnosmedj-braon(kod uremije) oblozenost-kod kandide.sideropenijaska i perniciozna anemija-gladak jezik) skretanje jezika pri pla enju-o te enje n. akromegalija) papile:hipertrofija(lingua geografica i skrotalis).malinast(kod sarlaha).‡     Jezik (ogledalo zdravlja): boja-karmin crvena(kod ciroze jetre).

sa gnojnim epovima ‡ nep ani luci-ote eni.‡ tonzile-uve ane.grebanje pri gutanju .crvene.nazalan govor(zbog o te enja n.nepokretni.vagusa ili glosofaringeusa) ‡ drijelo-crveno. ote ano gutanje.vire iza nep anih lukova.

Bulbusi normoponirani.pokretni u svim pravcima. Mastoidni nastavak palpatorno i perkutano bolno (ne)osjetljiv 6.tumefakta.Normalan nalaz: 1.reaguju promptno na svjetlost i akomodaciju: konvergencija uredna .spolja nji u ni kanali bez stranog sadr aja 7. simetri na (bez znakova povre ivanja. Glava normalne konfiguracije (oblika).centralno postavljene. enskog/mu kog tipa kosmatosti 3. Palpatorno i perkutano bolno (ne)osjetljiva 4. Zjenice kru ne. Tragusi i Valeux-ove ta ke palpatorno bolno ne osjetljive 5.bez nistagmusa (i strabizma) 8.jednake. U ne koljke normalnog oblika.ko nih promjena) 2.

Nos normalnog izgleda. simetri ne (bez ptoze i egzoftalmusa) 10. ve ta ki. Sklere sedefaste (anikteri ne) 11. neoblo en. sluznica farinksa i tonzila bez znakova hiperemije. prohodnost nosa normalna. eksudacije. Lice normalno simetri no. desni bez pat. promjena 15. Zubi zdravi (sanirani. pomagala). normalne boje i vla nosti 16. edema. nep ani luci. Jezik normalne veli ine. vla an 14. Konjuktive srednje prokrvljene 12. Rime oculi jednake. simetri nosti. bez prisustva stranog sadr aja . Tvrdo i meko nepce bez pat. normalne boje 17.9. bukalna sluznica bez patolo kih promjena 13. Usne ru i aste (normalno prebojene) i vla ne. promjena.

Inspekcija Palpacija Pregled vena vrata Arterije .Pregled vrata Kod vrata se vr e sljede i pregledi: 1. 4. 3. 2.

pravilan)  (ne)simetri an Nesimetri an vrat-parotitis . Inspekcija  oblik(normalno cilindri an.1.

glavu-frakture. veli ina(izdu en(asteni ari)/kratak (pikni ar))  pokretljivost: ‡ aktivno pokretan u svim pravcima(normalno) ‡ pasivno pokretan(lijekar pokre e svojim rukama pac.dislokacije vratnih pr ljenova.meningitis) ‡ nepokretan .

Palpacija:  titna lijlezda-palpira se sa dve ruke prstima na prednjoj strani vrata tako sto stanemo iza pacijentovih le a ‡ normalnog polo aja ‡ veli ina(normalna/uve ana) ‡ bolnost(palpatorno bolno neosjetljivanormalno/bolna) ‡ konzistencija(mekana-normalno/tvrda) ‡ pokretljivost-ka emo pacijentu da proguta(pokretna/nepokretna) .2.

.

 ‡ ‡ ‡ ‡ Limfne lijezde-normalna veli ina je do 1 cm veli ina:nepalpabilne-normalan nalaz/uve ane konzistencija(meka/tvrda) bolnost(bolno neosjetljive-normalan nalaz/bolne) pokretljivost(fiksirane za podlogu/pokretne) Limfne lijezde vrata se nalaze:du m.jugularne. mandibularne.submandibularne.supraklavikularne(sa lijeve strane(Virhovljeva) L.sternokleidomastoideusa.preaurikularne. supraklavikularne ‡ .Z ±Ca eluca) Okcipitalne.retroaurikularne.

edem vrata i gornjeg dijela prsnog ko a .konstriktivni perikarditis.3.aneurizma aorte) -Stoksov okovratnik. Vene -posmatramo desnu jugularnu venu sa desne strane: Kusmaulov znak-pove anje nabreklosti sa udisanjem.medijastinalni tumor.vrat podignut za 30° od podloge ‡ normalan CVP(centralni venski pritisak)-vidi se ispunjenost jugularne vene do 3 cm ‡ povi en CVP-vidi se nabreklost vene za vi e od 3 cm (insuficijencija desnog srca.pacijent le i.

.

jak sistolni um se javlja na mjestu su enja(kod aneurizme.ateroskleroza)  Auskultacija karotidnih arterija:vr i se zvonom stetoskopa. Arterije:  Pulsacije karotida‡ nisu vidljive(normalan nalaz) ‡ poja ane pulsacije (hipertenzija.aortne stenoze.ateroskleroze.izvodi se za vrijeme prestanka disanja(jer disajni um mo e da maskira vaskularni).hipertireoza.tromboza) .4.

.

simetri an. Ne zapa aju se patolo ke pulzacije karotidnih sudova vrata.pokretna pri gutanju 4. normalne veli ine i konzistencije.nema uma nad karotidama. karotidni puls se uredno i simetri no palpira 3. Vrat cilindri an. aktivno i pasivno pokretan u svim pravcima 2. Nema uve anih limfnih lijezda 5. titna lijezda na svom mjestu. Vene vrata nisu nabrekle .Normalan nalaz: 1.

2.Pregled grudnog ko a Za pregled koristimo: 1. 4. Inspekciju Palpaciju Perkusiju Auskultaciju . 3.

10 rebro preko zajedni ke hrskavice za sternum.9. .Gra a grudnog ko a:prvih 7 rebara je pripojeno za grudnu kost(sternum) direktno a 8.Donji ugao lopatice je u nivou 7 rebra na zadnjoj strani grudnog kosa.11 i 12 rebro nisu pripojeni vec su slobodna(vita) rebra.

trbu nih misica) f) Simetri nost g) Malji asti prsti . a) b) c) d) e) Inspekcijom gledamo sljede e: Pokretljivost Ko u Dojke Oblik Kori enje pomo ne respiratorne muskulature( irenje ala nasi.1.

A.o te enja ponsa itd.napetih osoba a patolo ki kod hipoksemije.pleuralnog bola..stresa a patolo ki kod fibroze plu a. Vrsta disanja prema frekfenciji disajnih pokreta:  Eupnoi no disanje-normalno je sa obe strane.uremije.metaboli ke acidoze.miastenie gravis.)  Brze >20/min-koje mo e da bude: ‡ ‡ a) Pokretljivost tahipnea(ubrzano.frekfence 16-20/min  Sporije(Bradipnea)-<16/min(kod dijabeti ne kome(ketoacidoza).povi enog intrakranijalnog pritiska i o te enja CNS-a itd.dijabetesne acidize(ketoacidoze).fibroza plu a.duboko-Kussmaulovo)-normalno pri fizi kom naporu.hipertireoza.povr no)-normalan nalaz kod fizi kog naprezanja.infarkta miokarda.trovanja benzodiazepinima.hipertermije.podignuta dijafragma hiperpnea(ubrzano.tu organizam te i da izbaci CO2 i kompenzuje acidozu .

.ako se javi kod zena ukazuje na pleuritis Podjela disanja na torakalno(dijafragmalno) i abdominalno je zastarjela.po novom smatra se normalnim dijafragmalno disanje jer je provjetravanje plu a optimalnije a tako e klirens tetnih materija. Vrste disanja prema disajnim pokretima:  Torakalno(dijafragmalno)-kod ena  Abdominalno-kod mu karaca.B.

depresije CNS-a Vrste patolo kih oblika disanja: .nefritis.organizam te i da izbaci vi ak CO2 Sheyn-Stokesovo (ubrzano.dijabetesne acidize(ketoacidoze) .    Kussmaulovo (ubrzano. ujno)-kod uremije.duboko disanje se smjenjuje sa periodima apnee-prestankom disanja.nepravilno je)normalan nalaz kod djece i starih kada spavaju a patolo ki kod trovanja lijekovima sa depresivnim dejstvom na CNS.duboko.met.oste enja mozga.acidoze.sr anim oboljenjima Biotovo (disanje je sporo/brzo ili povr no/duboko sa periodima apnee izme u.nepravilno je sli no aritmiji apsoluti kod srca)-kod o te enja CNS(produ ena mo dina).hron.C.

D. Imamo tako e paradoksalno disanje kod:  HOBP (hroni ni opstruktivni bronhitis.astma.kardiomiopatija)-sa uvla enjem interkostalnih prostora  Kras povreda-fraktura sternuma i rebara .

vene(kod opstrukcije VCSvene kave superior) Spider nevus .b) Ko a-otoci.izrasline.o iljci.spider nevusi-crvene mrlje(kod ciroze).

pri palpaciji uo avamo tumerfakt u mekom tkivu dojke  Mu karci-ginekomastija(kod ciroze.c) Dojke-ruke su pri pregledu podignute iznad glave ili na bokovima.ko a koja podsje a na koru od pomorandze(karcinom) .klinefelterov sy) .gnoj-mastitis). spironolakton-diuretik.simetri nost/ote enost/crvenilo dojki(zapaljenje).sjede i polo aj  ene:uvu enost bradavice(kod karcinoma).sekrecija na bradavici(sukrvi avaCa.

d) Oblik -mo e da bude:  Cilindri an(normalno)-lateralni dijametar ve i od anteropoteriornog+epigastri ni ugao<90°  Ba vast:antero-posteriorni dijametar ve i od lateralnog+epigastri ni ugao >90° (kod HOBP.emfizema)  Okrugao±kod djece .

.

Lordoza-povijen nazad. Kifoza-povijen napred. Skolioza-iskrivljen u stranu 2.ote ava poro aj 4. Promjene na ki menom stubu-ispituju se prstom po ki menim nastavcima: 1.trbuh izbo eniji. Buffalo-torzo-grba na vrhu le a(kod cushinga) .uzrokuje ba vast toraks 3.

.

estetski zna aj ‡ obu arske grudi(ekskavatum)-estetski zna aj . Sternum‡ koko je grudi(carinatum)-kod rahitisa i osteomalacije(deficit vitamina D3).

.

 ‡ ‡ ‡ epigastri ni ugao: 90°-normalan nalaz <90° (o tar)-asteni ni >90° (tup)-ba vast grudni ko . pikni ka konstitucija .

anomalija pektoralnih ili skapularnih mi i a .tumora u disajnim putevima.stranog tijela.zadebljanja pleure.HOBP-a. pneumotoraksa.miastenie.f) Simetri nost grudnog ko a:  Simetri an(normalnan nalaz)-jednaka lijeva i desna strana  Asimetri an kod:pleuritisa.

g) Malji asti prsti(zadebljali) kod:  Bolesti plu a-pu enje.fibroze plu a  Bolesti srca sa desno-lijevim antom  Bolesti titnja e-hipotireoza Stanje plu a prema perifernim znacima: ‡ cijanoza ‡ malji asti nokti ‡ disanje .Ca bronha.

2.Virhovljevasa lijeve strane(kod Ca eluca)  epigastri ni ugao-spojimo prste dveju ruka ispod sternum oslanjaju i ih na rebarne luke(za grubu procjenu) . Palpacija: a) Povr na-zna ajna je za:  potko ni emfizem-osje aj pod prstima je kao da kripi snijeg  limfne lijezde-aksilarne.

emfizem.astma.pneumotoraks.postavljenim na simetri na mjesta(lijeva i desna) grudnog ko a napred i nazad  Mo e da bude: ‡ poja an-pneumonija. zadebljanje pleure ‡ uga en-pleuralni izliv.fibroze ‡ oslabljen-gojaznost. atelektaza .b) Fremitus pektoralis-podrhtavanje grudnog ko a pri izgovaranju samoglasnika u rije ima truuuubaaa-taaaraaabaa  Ispituje se sa obe ake.

kra e traje i manje dubok Potpuna muklina ±alveole ispunjene eksudatom(pleuritisi hidrotoraksi.mi i i.srce) Ako se smanji koli ina zraka u plu ima zvuk postaje manje glasan.3.crijeva) Tih zvuk ±nad organima koji ne sadr e vazduh(jetra.slezena.pneumonije) . Perkusija -ide u dubinu plu ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ nog tkiva do 10cm Odre uje se: Visina zvuka -zavisi od gusto e tijela(vi a kod ve e gusto e) Intenzitet -manji kod ve e gusto e tijela Trajanje -du i kod manje gusto e Glasan zvuk ±nad organimakoji sadr e vazduh(plu a eludac.hematotoraksi.

Timpanizam se javlja ina e kod organa ispunjenih vazduhom ali ne plu a.infiltrat.iznad eluca(pove ana vazdu nost plu a) Timpani an kod:pneumotoraksa(odjekuje zbog vazduha u pleuralnom prostoru).hron.astma Hipersonoran kod:emfizema.tumora(plu na kondenzacija) Sonoran-normalna plu a.bronhitis.mlohavost plu nog tkiva.tumor Potmuo kod:lobarne pneumonije. .TBC-a.a) Dijagnosti ka -zvuk moze da bude:      Tmuo kod:pleuralnog izliva.kaverne ili apscesi(velike upljine u plu ima).atelektaze.kaverni.

zatim du skapularne linije pri bazama(zaobilazimo skapulu) ‡ prednjoj strani grudnog ko a-na medioklavikularnoj liniji do baza plu a.prednjoj aksilarnoj pri bazama ‡ Vr imo u inspirijumu jer je plu ni zvuk glasniji nego u ekspirijumu.Dg perkusiju vr imo na : ‡ zadnjoj strani g.ko a-paravertebralno do baze plu a.pacijent u sjede em polo aju relaksiran ili ubo nom polo aju .

inspekcije i palpacije Dovoljna su dva perkutorna udara na svakom mjestu Prvo:orjentacijska perkusija u interskapularnom i bazalnim prostorima a potom perkusija odozgo prema dole .   ‡ ‡ ‡ Vrste i tehnike perkusije: Direktna -kucka se vrhom jednog ili vi e prstiju Indirektna -kucka se po plesimetru (prst na prst srednji).iz ru nog zgloba Komparativna -perkusija oba plu a na simetri nim mjestima Izvodi se nakon anamneze.

trapeziusa ‡ normalna irina je 4-5 cm ‡ pro irenje-kod emfizema ‡ su enje kod: TBC i karcinoma vrhova plu a .5cm u polje od vrata.na srednjoj tre ini gornje ivice m.b) Topografska:  projekcija vrhova plu a-Kreningova polja:1.

torakalni pr ljen ‡ Vrh plu a 2-4cm unutra nje tre ine klju ne kosti . odre ivanje granica baza plu a: ‡ donja granica plu a na prednjoj strani se nalazi na medioklavikularnoj liniji u visini 6 rebra desno a lijevo u visini 7 rebra ‡ Na srednjoj axilarnoj liniji u visini 8 rebra sa obe strane ‡ Na le ima u visini 10 torakalnog pr ljena u skapularnoj liniji a u inspirijumu 12.

adhezije.Tu. Visoko postavljena dijafragma atelektaza. Pri inspirijumu se baza spu ta za 3 cm a u expirijumu se di e za 3 cm. Respiratorna pomi nost 4-6cm Normalno se baze nalaze u nivou Th 10-11 a pokretne su do Th12 ± 6 cm.paraliza dijafragme Perkusija pr ljena-bolnost jednog ukazuje na TBC .paraliza dijafragme Slabo pokretne baze gojaznost Nepokretne baze pleuralni izliv. ‡ ‡ ‡  Odre ivanje pokretljivosti plu a: Pacijent da udahne baze se spuste za oko 3 cm.

dugotrajan.Normalan perkutorni zvuk: ‡ Glasan.netipani an ‡ U donjim dijelovima tih.kratak i visok zbog mukline jetre i slezene .srednje dubok.

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Orjentacione linije: Prednje (okomite): Linea mediana anterior Linea sternalis(uz ivicu sternuma) Parasternalna(izme u sternalne i medioklavikularne) Medioklavikularna(prolazi medijalno od mamila-bradavica) Prednja axilarna Srednja axilarna .A.

‡ ‡ Zadnje: Linea mediana posterior(uz ki meni stub) Linea paravertebralis Linea skapularis Zadnja axilarna Vodoravne: Rebra i me urebarni prostori Linije u visini trnastih nastavaka pr ljenova . ‡ ‡ ‡ ‡ C.B.

.

prostor ispod klavikule) Torakalni pr ljenovi: (od trnastog ispup enja VII vratnog prema dole) .reb.‡ ‡ ‡ ‡ Regije: Fossa supraclavicularis et infraclavicularis Fossa supraspinata et infraspinata Regio axilaris interskapularni prostor Rebra: (broje se sprijeda od II na ni e) Me urebarni prostor: (I me .

Bradavice se nalaze kod: ‡ ‡ Mu karaca-4 me urebarni prostor ena-4 MR prostor ili ni e u zavisnosti od veli ine dojke Bifurkacija trahee se nalazi napred u predjelu ugla sternuma a nazad interskapularno u visini procesus spinosusa 4 torakalnog pr ljena U horizontali spoja manubrijuma i corpusa sternuma se nalazi hrskavica II rebra a ispod je II MR prostor(Luisov ugao-izme u supraklavikularne jame i horizontale koja prolazi kroz spoj manubrijuma i corpusa-II rebra) .

odozgo prema dole. Stetoskopom slu amo na: zadnjoj strani g.svaka strana plu a posebno pa uporedo . Auskultacija -pacijent sjedi.di e malo  ‡ ‡ ‡ dublje otvorenim ustima.4.prednjoj aksilarnoj pri bazama Redosljed slu anja:zadnja strana pa prednja strana.ko a-paravertebralno do baze plu a.zatim du skapularne linije pri bazama(zaobilazimo skapulu) prednjoj strani grudnog ko a-na medioklavikularnoj liniji do baza plu a.

A.Sve tonove koje ujemo dijelimo na: a) Vezikularno disanje (normalan nalaz).tumorska infiltracija parenhima ‡ Produ en ekspirijum-HOBP(hroni ni opstruktivni bronhitis.poslije napora ‡ Oslabljeno-emfizem.astma.kardiomiopatija).inspirijum i ekspirijum su produ eni kod fibroze plu a. Inspirijum:ekspirijumu=2:1 Mo e da bude: ‡ Poja ano-djeca.uje se nad najve im dijelom plu a(odgovara izgovaranju nje nog ³V´.mekan i niskotonski zvuk).tumor ‡ Ne ujno-pneumotoraks.pleuralni izliv.fibroza. Normalni disajni zvuci su: .

Bronhijalno disanje - uje se normalno iznad manubrijuma sternuma a pri bazama ukazuje na pneumoniju(odgovara izgovaranju dugog ³Hooo´,glasan,visokotonski zvuk).Ekspirijum je du i od inspirijuma(za razliku od vezikularnog). c) Bronhovezikularno disanje (izmedju vezikularnog i bronhijalnog disanja)- uje se normalno napred u II MR prostoru a nazad interskapularno(bolje se uje desno);inspirijum i ekspirijum su istog trajanja i kvaliteta. d) Trahealni disajni zvuk (cjevni huk)-normalno se uje nad extratorakalnim dijelom traheje (glasan,visokotonski zvuk sa grubim kvalitetom);inspirijum i ekspirijum su isti sa jasnom pauzom izme u njihovog javljanja.

b)

B.

a) 

KONTINUIRANI(suhi)

prisustva sekreta i njegovog treperenja,prolaska zraka kroz su ene bronhe Mogu da budu:

umovi(propratni disajni zvuci) -posljedica su 

Zvi danje -kod su enih disajnih puteva: Niskotonski(krkori/ronchus) zvi duci-imaju kr e i,strugav karakter;prisutni su u inspirijumu i ekspirijumu u ve im i srednjim bronhijama kod:akutnog i hroni nog opstruktivnog bronhitisa Visokotonski(vizing) zvi duci-lice na pisak, fijukanje, prasak;prisutan je u inspirijumu i ekspirijumu u manjim bronhijama(zbog bronhospazma,hipersekrecije) kod:HOBP(astme) Stridor -daje isti ton u inspirijumu i ekspirijumu, uje se tako e bez slu alica kod bolesti sa opstrukcijom laringsa i traheje:Ca laringsa,aspiracija stranog sadr aja

b)

DISKONTINUIRANI(vla ni): 

Pukoti ili hropci-cuju se kao serija kratkih,eksplozivnih umova koji upadaju tako da prekidaju osnovni disajni um.Posljedica su prolaska vazduha kroz sekret.
Pukoti se javljaju u inspirijumu a mogu da budu: Rano inspirijumski i ekspirijumski- uju se odmah pri po etku inspirijuma kod:bronhopneumonije,edema plu a,bronhiektazija,apscesa,hroni nog bronhitisa,HOBP(mogu da se uju kod usta) Kasno inspirijumaski(krepitacije)-nastaju u kasnoj fazi inspirijuma(prije zavr etka),najbolje se uju pri bazama kod:difuzne fibroze,pneumonije,sr ane insuficijencije,emfizema(ne uju se ispred usta)

‡

‡



Pleuralna frikcija(trenje,tare )- uju se kao krckanje,struganje,pukoti, kripanje;ja e se uju u inspirijumu(mogu tako e u ekspirijumu ali rje e) kod:akutnog(suvog)pleuritisa,TBC pleuritisa,infarkta plu a,tumora,potko nog emfizema -slu a se na postrani nim i bazalnim dijelovima plu a -grubo trenje-kod ve ih priraslica,bol pri disanju nije izra ena 

ZVI DUCI EKSPIRATORNI SU IZ BRONHIJA A PUKOTI INSPIRIJUMSKI IZ ALVEOLA!!!

Br. 1. 2.

stanje Normalno stanje Hroni ni bronhitis

PERKUTORNO Sonoran

DISAJNI ZVUK Vezikularno

FREMITUS Normalan

PROPRATNI ZVUK Nema Ranoinspirijumski pukoti Kasnoinspirijumski pukoti Nema Nema

Sonoran

Normalan

Normalan

3. Pneumonija 4. 5. 6. Atelektaza Izliv Pneumotorax Tmulost Tmulost Tmulost Timpani an ili hipersonoran (kod manjeg) Hipersonoran Sonoran (norm.) Bronhijalno Nedostaje Poja an Odsutan

Oslabljen Oslabljen ali ali odsutan odsutan Oslabljen ili odsutan Oslabljen Prekriven wizingomzvi danjem Oslabljen ili odsutan Oslabljen Oslabljen

Nema Nema Vizing ili pukoti

7. 8.

Emfizem Astma

‡ ‡ ‡

PRENO ENJE ZVUKA IZGOVORENIH GLASOVA NA ZID G.KO A:predstavlja 2 na ina auskultacije,slu anjem zvuka izgovorenih glasova na zidu grudnog ko a.Pacijent pri auskultaciji izgovara:´HEJ-HITAJ,JEDAN-DVA, DEVEDESETDEVET´ Pri auskultaciji imamo:
Bronhofoniju-glasno izgovorene rije i uju nejasno(normalan nalaz) Pektorilokviju-rije i izgovorene apatom se ne uju(normalan nalaz) Egofoniju-gdje se HEEEJ-hitaj pretvara u HAAAJhitaj(kod pneumonije)

Kod bolesti gde do e do konsolidacije plu nog tkiva(pneumonija,tumor) izgovorene rije i ujemo jasno jer konsolidovano tkivo bolje prenosi zvuk(pri cemu je uslov da je bronh koji sprovodi zvuk otvoren) dok je kod emfizema smanjena ujnost.

Normalan nalaz:
1. Cilindri an (ba vast), normalnog oblika (incarnatum & excavatum) 2. Normalna simetri na obostrana respiratorna pokretljivost 3. Bez deformiteta ko tanih struktura, bez promjena na ko i 4. Ne koristi pomo nu respiratornu muskulaturu,venski crte normalan 5. Fremitus pectoralis o uvan (oslabljen) obostrano 6. Palpatorno neosjetljiv 7. Perkutorni zvuk sonoran,Kröning-ova polja normalne veli ine,normalne granice baza plu a 8. Auskultatorno: normalni disajni um (oslabljen, ne ujan, lokalno ne ujan, poo tren....), bez propratnih umova (zvi danja ,pukota i stridora)

Srce
Pri pregledu pacijent treba da le i,sa glavom pod uglom od 30°.KVS pregled po inje mjerenjem sr ane frekfencije(pulsa) i Ta,zatim se gledaju arterijske pulsacije,jugularne venske pulsacije a na kraju srce.

Pregled srca se vr i:
1. 2. 3. 4. 5. 
 

Inspekcijom Palpacijom Perkusijom (zastarela) Auskultacijom (se odredjuju FRTU Frekfencija,Ritam,Tonovi,Udvajanje, umovi) Pregledom perifernog vaskularnog sistema gdje spada:
mjerenje TA frekfencije i osobina pulsa utvr ivanje prisustva arterijske i venske insuficijencije

1. Inspekcijom posmatramo:  Stav pacijenta u postelji,boju ko ecijanoza(usana,u iju,prstiju,jezika)  Prisutnost Gibusa(deformacije)toraksa-kod sr anih mana su izbo ena lijeva rebra  Pulsacije karotidnih arterija(insuficijencija aortnih zalistaka),nabreklost vena vrata  Pojavu otoka na nogama i trbuhu

2. Palpacijom ispitujemo: A. Ictus cordis(udar sr anog vrha) B. Trill(podrhtavanje-kao predenje ma ke) C. Palpacija sistole desne komore

A. ictus cordis (udar sr anog vrha)-palpira se cijelom,malo zakrivljenom akom pod pritiskom Normalna lokalizacija je 5 me urebarni prostor na medioklavikularnoj liniji lijeve strane grudnog ko a,nastaje u po etku sistole,ako se slabo palpira ka emo pacijentu da zaustavi disanje par sekundi

.

gojaznih gdje predstavlja normalan nalaz. Dijametar (veli inu-pre nik):  Normalne veli ine-manji od 2.prisutan u jednom me urebarnom prostoru  Pove an-je kod hipertrofije i dilatacije srca a tada se zove masivan(enmasse) . tumora medijastinuma(patolo ki)  Dole. pneumotoraksa. Lokalizaciju  Navi e.kao jagodica prsta.Odre ujemo: 1.lijevo pomjeren kod:aortne insuficijencije(zbog uve anja lijeve i desne komore) 2.5cm.lijevo pomjeren kod:trudnica. pleuritisa.

mitralna regurgitacija) Trajanje je najvaznije za Dg hipertrofije LK. Normalno-se udar javlja u prve 2/3 sistole i ne nastavlja se na drugi sr ani ton(dijastolni) Velika amplituda u cijeloj sistoli sa normalnom lokalizacijom kod-aortne stenoze sa hipertrofijom LK.sr ane mane(aortna stenoza.anemija.naprezanja a patolo ki-hipertireoza.bez dilatacije Mala amplituda u cijeloj sistoli-miopatsko dilatirano srce Pomjeren ictus lateralno-mitralna insuficijencija(sa hipertrofijom desnog srca) .     Amplitudu: Normalno-lagan udar Ve a amplituda:normalno kod-uzbu enja.   4.3.radi se istovremeno auskultacija i palpacija.

pulmonalne stenoze(II MR prostor lijevo).ventrikularno septalnog defekta i DAP-ductus arteriosus persistens 2.na bazi i vratu srca). Trill (podrhtavanje-kao predenje ma ke)kod umova jacine 4-6/6 1.trikuspidalne steanoze(IV i V MR prostor lijevo) .B. Sistolni kod:mitralne regurgitacije(na ictusu). Dijastolni kod:mitralne stenoze(na ictusu).aortne stenoze(II MR proctor desno.

IV.C.pulmonalna stenoza  Smanjena amplituda-kod emfizema .V MR prostoru lijevo parasternalno+ka iprst ispod ksifoidnog nastavka sternuma prema lijevom ramenu pri udahu i zadr avanju daha Mo e da bude:  Pove ana amplitude-uzbu enje. Palpacija sistole desne komore -u III.ASDatrijalni septalni defect.

normalno je potmuo perkutorni zvuk.3.desnoj ivici srca pripada desna komora a lijevoj ivici lijeva komora i ictus. -mala zona apsolutne mukline uz lijevi rub sternuma(incizura cardiaca) . Perkusijom (zastarjela.ne radi se vi e)-odre ujemo lijevu i desnu ivicu srca.

S2.4.aortnu i mitralnu regurgitaciju. Pravilna upotreba stetoskopa:  Dijafragmom slu amovisokofrekfentne tonove i umove(S1.S4.mitralnu stenozu) .perikardno trenje)  Zvonom(bell) slu amoniskofrekfentne tonove i umove(S3. Auskultaciju vr imo stetoskopom.

Du ina cijevi 25cm/ 3mm .

1. 4. 5. Auskultatorne ta ke su: II MR prostor desno-aortno u e II MR prostor lijevo-pulmonalno u e III MR prostor lijevo(Erbova ta ka)-baza srca(blizu aortnog i pulmonalnog u a koje tu slu amo) IV MR prostor lijevo ili ispod ksifoidatrikuspidalno u e V MR prostor lijevo(nad ictusom)mitralna valvula . 3. 2.

.

1. 3. 4. 5. 2. Auskultacijom odre ujemo(FRTU ): Frekfenciju Ritam Tonove Udvajanje umove .

‡ ‡ Frekfenciju : normalna frekfencija(eukardija) je 60-90/min >90/min-tahikardija <60-bradikardija) Ritam -gledamo da li je: ritmi an rad srca aritmi an-aritmija apsoluta. ‡ ‡ ‡ 2. tahikardija/bradikradija .ekstrasistole.1.

Tonove koje odre ujemo su: a) S1-prvi ton b) S2-drugi ton c) S3-tre i ton d) S4.3.etvrti ton .

a) S1-prvi ton(sistolni.poklapa se sa pulsom)predstavlja zatvaranje mitralnog i trikuspidalnog zalistka.hipertireoza).najbolje se uje nad ictusom. Istovremeno se otvaraju aortni i pulmonalni zalisci ije otvaranje nije ujno S1-prvi ton mo e da bude:  Pojacan kod-tahikardije (napor.sr ane insuficijencije.mitralne stenoze(jer je valvula otvorena tako da porast pritiska u komori naglo zatvara valvulu)  Smanjen kod-mitralne regurgitacije.AV bloka I°(produzen PQ interval).anemija.miokarditisa .

najbolje se uje u II MR prostoru desno ili lijevo(baza srca).ASD(atrijalni septalni defekt)  Smanjen-stare osobe.pacijent treba da di e lagano a zatim malo dublje S2-drugi ton mo e da bude:  Sa desne strane(aortni zalistak) :  Poja an-arterijska hipertenzija  Smanjen-kalcifikovana aortna stenoza Sa lijeve strane(pulmonalni zalistak) :  Poja an-plu na hipertenzija.stenoza plu ne arterije .b) S2-drugi ton(dijastolni)-predstavlja zatvaranje aortnog i pulmonalnog zalistka.

30-0.Sistola-vremenski interval izme u dva tona I i II 0.35sec Dijastola-vremenski interval izme u II i I tona 0.55sec Oba tona ine sr anu revoluciju koja traje 0.90sec .

etvrti ton-uvijek je patolo ki!Nastaje prije pojave prvog tona.c) S3-tre i ton mo e da bude:  fiziolo ki-nastaje rano u dijastoli za vrijeme brzog punjenja komore kod:djece. Prisutan je kod :arterijske hipertenzije.trudnica  patolo ki-zbog smanjene kontraktilnosti komora i optere enja komore volumenom kod:aortne i mitralne regurgitacije d)S4.aortne stenoze.mladih.plu ne hipertenzije .najbolje sa zvonom na apexu(ictusu) u lijevom dekubitusu.

Galopni ritam -tri tona na vrhu srca na po etku dijastole kod o te enja lijevog i desnog ventrikula ili konstriktivni perikarditis.uvijek patolo ki .

4. Udvajanje tonova: a) S1 -prvog tona:  Fiziolo ko-jer je trikuspidalni zalistak kod lijeve sternalne ivice  Patolo ko-blok desne grane.ventrikularne(komorske)ekstra sistole .

bloka desne grane.mitralne regurgitacije(ranije se zatvara aortna valvula) .ASD-atrijalnog septalnog defekta.b) S2 -drugog tona:  Fiziolo ko-u inspirijumu jer je produ eno istiskivanje krvi iz desne komore u II i III MR prostoru  Patolo ko-kod aortne i pulmonalne stenoze(valvula njihovih).

5. reumatska groznica.febrilna stanja) .ateroskleroza) -su enje ili insuficijencija zalistaka -neprirodni spoj pojedinih sr anih upljina(shunt npr.HTA.defekt septuma) Organsko funkcionalni -nema promjena na zaliscima(anemije) Funkcionalni -pove anje brzine krvne struje(sistolni umovi kod tahikardija.    umovi -nastaju zbog prelaska laminarnog toka krvi u turbulentan zbog o te enja valvularnog aparata Vrste uma: Organski ±anatomske promjene valvularnog aparata (uro eni.

regurgituju i.grub.praskav.testerast.1) Vrijeme javljanja (sistolni/dijastolni/kontinuirani) 2) Oblik (kre endo/dekre endo/tip platoa/ kre endo-dekre endo oblika um) 3) Punctum maximum (anatomska lokalizacija mjesta najbolje ujnosti) 4) Propagacija ( irenje) 5) Ja ina (1-6/6) 6) Kvalitet (ejekcioni. o tar) 7) Frekfencija (niska/visoka) Kod umova se opisuju: .

javljaju se izme u prvog i drugog tona(kod aortne i pulmonalne stenoze.tako e mo e da bude prisutan u fiziolo kim stanjima .1) vrijeme javljanja: A) Sistolni umovi -poklapaju se sa pulsom pri palpaciji pulsa na arterijama.mitralne i trikuspidalne insuficijencije) Dijele se na : a) Ejekcione (mezosistolne)-zavr avaju se prije S2.

II i III MR prostor lijevo.propagira se ka ictusu(a ne ka vratu za razliku od aortne stenoze).nestaje kada pacijent sjedne.pra en trilom.II ton udvojen HK (hipertrofi na kardiomiopatija)-punctum maximum III i IV MR prostor lijevo.prisutan je pulsus filiformis(parvus et tardus-mali puls koji sporo nastaje i dugo traje).jak. hipertireoze. febrilnosti.    AS (aortne stenoze)-punctum max.srednje frekfence.propagira se u vrat.grub. anemije.srednje frekfentan.III.bez propagacije.srednje frekfence.II ton udvojen.intenzitet najvi e 2/6.smanjuje se pri naporu ili u nju FS (fiziolo ki um) kod: trudno e.pra en trilom. neorganski umovipunctum max II.IV MR prostor lijevo i ictus. II MR prostor desno.grub.pribli avaju se) PS (pulmonalne stenoze)-punctum max.AT-arterijska tenzija je konvergentna(ni i sistolni a vi i dijastolni pritisak. iri se prema ramenu i vratu.bolje se uje kada pacijent sjedi. Kod djece i mladih mogu da budu prisutni tzv.grub. Ejekcioni umovi se nalaze kod sljede ih stanja : .

srednjefrekfentan.uje se na ksifoidu ili lijevo parasternalno.(punctum max naj e e u III.grub.IV.propagira u axilu.irenje po cijelom prekordijumu tako da je te ko da se odredi punctum max.poja ava se pri inspirijumu VSD (ventrikularno septalni defekt)-prisutan je fenomen pauka na to ku.duvaju i.razli ite ja ine TR (trikuspidalna regurgitacija).uvijek su patolo ki   Regurgitacioni umovi se nalaze kod sljede ih stanja :  MR (mitralna regurgitacija)-najbolje se uje na apexu(ictusu).V MR prostoru).pra en trilom. iri se ka desnoj strani i desnoj medioklavikularnoj liniji.ne poja ava se u inspirijumu.visoko frekfentan.b) Regurgitacione (holosistolne.pra en trilom.duvaju i.jak.pansistolne)traju do S2.visokofrekfentan. .VSD je prisutan kongenitalnotetralogija falot ili zbog rupture septuma kod akutnog infarkta miokarda.

B) Dijastolni umovi -nastaju zbog vra anja krvi kroz aortnu ili mitralnu valvulu.uvijek su znak sr anog oboljenja.javljaju se van pulsnog talasa pri palpaciji pulsa na arterijama.izme u drugog i prvog tona(kod aortne insuficijencije i mitralne stenoze) Pojavljuju se kao :rano/srednje/kasno dijastolni .

a) AI(aortne insuficijencije-regurgitacije) -rano dijastolni. visokofrekfentan.mo e da se vidi Masetov znak(pomjeranje glave u ritmu sr anih otkucaja) i Trauberov znak(sistolni um nad arterijom femoralis).nastaje naj e e kod reumatske groznice Nastaju kod sljede ih oboljenja : .punctum max.intenzitet najvi e 3/6.slu a se u sjede em polo aju. II.III MR prostor sa irenjem prema apexu.duvaju i.prisutan je Koriganov puls(pulsus altus(magnus) et celer-visok i brz).pritisak je divergentan(vi i sistolni a ni i dijastolni pritisak.TAart.udaljavaju se).

punctum max.b) MS(mitralna stenoza) -srednje i kasno dijastolni um.slu a se u lijevom dekubitusu sa zvonom pri ekspirijumu. niskofrekfentan.prije slu anja pacijent treba da se zamori( u njevi) da se um bolje uje. na ictusu(apexu). tako e je posljedica reumatske groznice .ne iri se.

uju se kroz sistolu i dijastolnu(zbog ega su nazvani kontinuirani) Nastaju kod : a) Perikardnog trenja-punctum max. II MR prostor lijevo. iri se prema lijevoj klavikuli.jek.pra en trilom.od pleuralnog trenja se najbolje razlikuje jer se uje tako e po prestanku disanja.grub. Erbova ta ka(III MR prostor lijevo uz sternum).po inje u sistoli a nastavlja preko drugog tona u dijastoli(kontinuiran) .o tar.bolje se uje pri sjedenju b) DAP(ductus arteriosus persistens)-punctum max.C) Kontinuirani umovi .

karakterise se postepenim poja anjem intenziteta b) Dekre endo -kod aortne regurgitacije.postepeno se poja ava a zatim smanjuje .2) Oblik uma mo e da bude : a) Kre endo -kod mitralne stenoze.istog intenziteta d) Kre endo -dekre endo kod aortne stenoze(sistolni um).karakteri e se postepenim smanjenjem intenziteta c) tip platoa -kod Dap-ductusa arteriosusa persistensa i mitralne regurgitacije.

.max.3) punctium maximum (anatomska lokalizacija mjesta najbolje ujnosti uma) npr: -aortna insuficijencija-Erbova ta ka(III interkostalni prostor lijevo) -mitralna insuficijencija-ictus -aortna stenoza-(II interkostalni prostor desno) -mitralna stenoza-nema punc. 4) Propagacija (anatomsko irenje uma):  AS(aortna stenoza)-u vrat  MR(mitralna regurgitacija)-u axilu.

u granicama toraksa se uje)  5°± veoma jak( uje se nad toraksom a tako e van toraksa)  6°± najja i( uje se nad toraksom i svuda van toraksa) .1 i 2 stepena su fiziolo ki  3°±umjeren  4°± jak(osje a se trill 4-6/6.5) Ja ina (1-6/6):  1°-najbla i(ne uje se u svakom polo aju)  2°±blag(pri postavljanju stetoskopa na grudni ko se uje u ve ini polo aja).

mi i avost 6) Kvalitet (ejekcioni.gojaznost. grub.testerast. regurgituju i.o tar) 7)Frekfencija -niske ili visoke odre ujemo slu alicama Ekstra kardijalni umovi ‡ Perikardijalno trenje ‡ Kardiopulmonalni umovi ‡ Venski umovi .praskav.Intenzitet smanjuju:emfizem.

bez umova 3. Auskultacija: sr ana akcija ritmi na. udvajanja). tonovi jasni (bez promjene ja ine.Normalan nalaz: 1. ja ine. bez thrill-a (treperenje) 2. Puls: 75/min . TA: 120/80 . lokalizacije). Srce: palpacija ictus-a (normalne veli ine.

5. Pregled perifernog vaskularnog sistema vr imo: a) Mjerenjem TA(tenzije arterijalis) b) frekfencije i osobina pulsa c) utvr ivanjem prisustva arterijske i venske insuficijencije .

a) Mjerenje TA -na arterijsku tenziju uti u:  UV(udarni volumen) i minutni volumen lijeve komore  elasti nost aorte i velikih arterija  periferni vaskularni otpor  volumen krvi u arterijskom sistemu  viskoznost krvi .

Kod akutnog infarkta i koarktacije aorte razlika izme u sistolne TA ruku i nogu ve a je od 20mmHg.Kod antihipertenzivne terapije.ortostatske hipertenzije TA treba da se mjeri u sjede em.Kod akutnog infarkta dijastolni pritisak ide do 0 mmHg.TA se mjeri aparatom za pritisak sa man etnom.V faza-dijastolni pritisak u trenutku prestanka tonova).Izmjerena vrijednost pritiska je za vrijeme Korotkovljevih tonova(I faza-sistolni pritisak kada po nu tonovi .manometrom(mmHg ili KPa) i slu alicama.le e em i stoje em polo aju. . vrtoglavice. hipovolemije.III faza-najbolje ujnosti tonova .Ako sistolni art.pritisak varira za vise od 20 mmHg tada pacijent ima ortostatsku hipotenziju.

.

.

.  Za mjerenje TA na ruci man etnu stavljamo na nadlakticu a slu alice na brahijalnu arteriju a ruka treba da je u nivou srca(pacijent le i sa rukom pored trupa ili sjedi sa ispru enom rukom). Za mjerenje TA na nogama pacijent le i na trbuhu sa man etnom na butini a slu alicu stavljamo u poplitealnu jamu(poplitealna arterija).

Br. Vrste pritiska Optimalan Normalan Visok normalan Vrijednost(sist. Grani na hipertenzija 5.Hipertenzija predstavlja povi en arterijski pritisak. 2. 1. 3. 7.I dijastolne TA) 120-80mmHG Od 130/85mmHG Do 139/89mmHG Do 149/94mmHg Do 159/99mmHg Do 179/109mmHg Vi i od 180/110 4. I stepen-blaga hipertenzija 6. II stepen-umjerene hipertenzija III stepen-te ka hipertenzija .

o te enje bubrega.mozgu(cerebrovaskularni insult-CVI).Komplikacije hipertenzije na:o ima(retinopatija). .srcu(hipertrofija LK.infarkt).

Brahijalna arterija-medijalno od bicepsa.iznad lakta 2. Poplitealna arterija-u poplitealnoj jami 5. Arterija tibialis posterior-iza medijalnog maleolusa 7.na unutra njoj strani m. Femoralna arterija-na sredini spine i pubi ne kosti 4. Karotidna arterija-u visini krikoide.najbolje sa desne strane .sa spoljnje strane prema palcu 3.b) mjerenje frekfencije i osobina pulsa na periferiji vr e se na sljede im arterijama: 1. Arterija dorsalis pedis-na dorsumu stopala 6.sternokleidomastoideusa. Radijalna arterija-u predjelu ru nog zgloba.

Puls se poklapa sa S1 sr anim tonom a takodje sistolnim umovima. Ako je ritam nepravilan treba da se broji tokom 60 sec(1min) a najbolje je da se broje sr ani otkucaji stetoskopom.Pri pregledu pulsa palpira se naj e e radijalna i karotidna arterija i broje se otkucaji u toku 15 sekundi. .ta vrijednost se mno i sa 4 da bi se dobila vrijednost u toku 60 sec(1min).

kompletnog AV bloka II. Ritmi nost pulsa  Pulsus regularis-pravilan(naj e e normalan) :60-90/min  Pulsus iregularis kod :ventrikularnih ekstrasistola(povremeno nepravilan). U estalost (frekfenca)pulsa mo e da bude:   Razlika izmed u sistolnog i dijastolnog pritiska je poznata kao pulsni pritisak.respiratornih aritmija(varira sa disanjem) .ventrikularne tahikardije Pulsus rarus(usporen)-ispod 60/min.I.javlja se kod :sinusne tahikardije.javlja se kod :sinusne bradikardije.sr ani blok II°. Odre ivanje kvaliteta pulsa : Pulsus frequens(ubrzan)-preko 100/min.aritmije apsolute(stalno nepravilan).atrijalne fibrilacije.

Amplituda (visina pulsa)-predstavlja oscilacije pulsnog pritiska:  Pulsus alter(magnus.kolapsa.kod aortne insuficijencije.sportista  Pulsus parvus(mali puls)-nastaje zbog smanjenog udarnog-sistolnog volumena a pove anog perifernog otpora.dehidratacija .aortne i mitralne stenoze.visok puls)-nastaje zbog pove anog udarnog-sistolnog volumena a smanjenog perifernog otpora.III.kod:sr ane insuficijencije.

aortne i mitralne stenoze . kod kolapsa. oka. Tvrdo a (napetost) pulsa-odre ena je pritiskom u lumenu arterije i stanjem njenog zida  Pulsus durus(tvrd puls)-kod arterijske hipertenzije i ateroskleroze  Pulsus molis(mek)-puls nestaje pri najmanjem pritisku zbog smanjenog volumena.IV. Oblik -predstavlja brzinu nastanka i trajanje samog pulsnog talasa  Pulsus tardus(sporo nastaje i dugo traje)kod bradikardije  Pulsus celer(brzo nastaje pulsni pritisak i kratko traje-kratak udar)-kod aortne insuficijencije i hipertireoze V.

Pulsus filiformis (parvus et tardus-sporo nastaje i dugo traje)-mali puls . oka.kod sr ane insuficijencije.kod Ai-aortne insuficijencije. hipertireoze.aortne stenoze. anemije.ductusa arteriosusa persistensa-DAP. Pulsus bisferians -dvostruki sistolni vrh.znak je te ke sr ane insuficijencije Vrste pulsa : .kratkim vrhom)-kod povi ene temperature. Koriganov puls (pulsus altus et celer-visok sa brzim usponom i padom.hipovolemije.pove anog perifernog otpora 2.povi enog UV-udranog volumena. Pulsus alternans (altus(magnus)/parvus)-ritam pravilan ali puls mijenja amplitude od udara do udara(smjenjivanje jednog vi eg i ni eg pulsnog talasa).ateroskleroze 3.hipertrofi ne kardiomiopatije 4.aortne insuficijencije-AI.1.

plu ne embolije. Reverzni pulsus paradoksus -smanjenje amplitude u ekspirijumu.tamponadi srca.5. Pulsus bigeminus -jedna sinusna i jedna ekstrasistolna kontrakcija.konstriktivnog perikarditisa. 6.javlja se kod hipertrofi ne kardiomiopatije Dikrotni puls -ima dva talasa-jedan u sistoli a drugi u dijastoli .javlja se kod:perikardijalne tamponade.sr anoj insuficijenciji . 7.rastojanje izme u otkucaja nije jednako(aritmi an puls) Pulsus paradoksus -smanjenje amplitude u inspirijumu. 8.prisutan u hipovolemiji.

Vene se pri inspirijumu normalno prazne. c) utvr ivanje prisustva arterijske i venske insuficijencije vr i se sljede im : .Kod tamponade perikarda ovaj znak je negativan. 2) Abdominalno-jugularni refluks-u normalnim uslovima pri pritisku desno paraumbilikalno u toku 10 sekundi pri laganom disanju pacijenta ne izaziva porast jugularnog pritiska.Pove anje jugularnog pritiska i njegov nagli pad prestankom pritiska na abdomen predstavlja pozitivan test-sr ana insuficijencija.1) Kussmaul-ov znak ozna ava paradoksalnu reakciju vratnih vena pri inspirijumu.konstriktivni perikarditis.kongestivnu sr anu insuficijenciju.Kada se pri inspirijumu pove ava njihov volumen tada ukazuju na akutnu dilataciju desne komore.

prsti e da poblijede-znak da je prisutna opstrukcija ulnarke. 5) Edem nogu ispitujemo tako sto pritisnemo prstima ko u sa medijalne strane.bubre ni). 4) Trill karotidnih arterija(podrhtavanje-vibracije)-pri palpaciji karotidnih arterija.3) Alenov test(za radijalnu i ulnarnu arteriju)pritiskom na radijalku ka emo pacijentu da stisne aku.iznad maleolusa ili pretibijalno( e e)-javlja se udubljenje koje ostaje(testasti edem.istovremeno je prisutan um zbog su enja arterije karotis i aortne stenoze.sr ani) a ako se ko a vrati bez udubljenja(elasti ni edem. .

.

6) Homanov znak(bolnost u listovima potkoljenice-osjetljivost potkoljenica)izvodi se naglom dorzi-fleksijom stopala pri ispru enoj nozi(ukazuje na duboki i povr ni tromboflebitis kod pro irenih vena) 7) Hroni na arterijska insuficijencijatanka.prisutne su intermitentnepovremene klaudikacije(gr evi u listovima pri hodu) .nokti su debeli.blijeda.trofi na ko a bez dlaka.mogu da se jave ulceracije i gangrene.arterijski pulsevi su uga eni.hladna.

.

nema intermitentnih klaudikacija.pulsevi se normalno palpiraju. .8) Hroni na venska insuficijencijapigmentisana.postoji osje aj te ine u nogama.tipi na promjena je ulcus cruris(medijalno na distalnoj tre ini potkoljenice).cijanoti n a ko a sa petehijama.edematozna.

.

Pregled abdomena Abdomen je podjeljen na kvadrante : I prema sparatovima abdomena (epigastrijum/mezogastrijum/hipogas trijum).na 9 kvadranata : .

Ilija ni lijevi ubi ni hipogastri ni .Ilija ni desni 8.Lumba -lni lijevi I Epigastrijum 4.Epigastri ni 3.Lumbalni desni II Mezogastrijum 5.Br . Spratovi abdomena Kvadratni abdomen na odre enom spratu 1.Suprab.Umbilikalni III Hipogastrijum 7.9.Desni hipohondrijum 2.Lijevi hipohondrijum 6.

right lumbar RL 5.I.left iliac LI .hypogastric H 9.left hypochondriac LH 4.Epiga 1.right iliac RI 8.left lumbar LL III.Mezogastr 3.right hypochondriac RH 2.epigastric E II.Hipogastriju 7.umbilical U 6.

ruke treba da budu opru ene pored trupa ili ukr tene preko grudi. .II u odnosu na umbilikus na 4 kvadranta (lak a podjela) :     gornji desni kvadrant gornji lijevi kvadrant donji desni kvadrant donji lijevi kvadrant Pri pregledu pacijent treba da le i sa savijenim nogama u koljenima.

lower right quadrant LRQ 4.upper right quadrant URQ 2.1. upper left quadrant ULQ 3. lower left quadrant LLQ .

3. Inspekciju Auskultaciju Perkusiju Palpaciju Najva nije inspekcija i palpacija Pacijent le i na le ima. 4.Pregled abdomena podrazumijeva : 1. 2.ruke uz trup.noge lagano savijene u koljenima .

leukoza). Kod ac.meteorizma-nadutosti(zbog ispunjenosti crijeva gasovima. Infektivne mononukleoze.ascitesa .pankretitisa).nadutost bez pokreta i umova.kod npr.javljaju se takodje zmijoliki pokreti crijeva i klokotanje). Inspekcijom posmatramo : a) Oblik i veli inu trbuha (ravan u odnosu na grudni ko ) koja se ispoljava:  Uvu eno u trbuha kod:mr avih-asteni nih osoba.dehidriranih  Izbo enost trbuha kod:gojaznih(masno tkivo).1.npr.uve anja slezine(izbo en lijevi hipohondrijum.paraliti kog ileusa(zbog paralize crijeva.

Gojaznost(obesitas) .

opstrukcije vene cave inferior). hernije(kile).b) Ko a -boja. strije.kaput meduze(vidljive vene na trbuhu kod :ciroze. o iljci. ospa.nabori kod dehidratacije Peristaltika se uglavnom ne vidi osim kod obstruktivnog ileusahiperperistaltika .

Caput meduse .

Jaundiceutica .

c) simetri nost trbuha Hepatomegalija .

Uve ana u na kesa(Gall bladder) .

prisutan je izbo en pupak.kod npr. karcinoma.hipoproteinemije) .sr ane insuficijencije.zategnuta i sjajna ko a.d) respiratorni pokreti abdomena poja ani(kod bolesti plu a i pleure) e) postojanje ascitesa (te nost u peritoneumskoj duplji.

.

f) prisutnost hernije(kile) Umbilikalna hernija .

2. Auskultacija Slu i za procjenu crijevnog motiliteta(peristaltike).otkrivanje vaskularnih umova.ascitesa. TREBA DA SE AUSKULTUJE TRBUH PRIJE PERKUSIJE I PALPACIJE !!!!!!!!!!! .perihepati kog trenja.

Auskultacijom slu amo : A.dijareje(akutni enterokolitis).uje se klokotanje koje nastaje kao posljedica pretakanja te nosti i vazduha u crijevima tokom peristalti kih pokreta  Poja ana kod:mehani kog ileusa.peritonitisa  Opsteri ka auskultacija .gladovanja  Uga ena kod:paraliti kog(adinami kog) ileusa. Peristaltiku(motilitet) crijeva koja mo e da bude:  Normalna.

kod stenoze aorte ili aneurizme uje se sistolni um Ilija na arterija dex et sin -slu aju se u istoj vertikali gdje se slu aju renalne arterije na liniji koja spaja spinu ilijaku anterior superior .iznad ligamentuma ingvinale Femoralna arterija dex et sin -slu a se ispod lig.      Vaskularne umove abdomena : Art.renalis se uje sistolni um Aorta abdominalis -slu a se vertikalno 2cm iznad pupka u nivou slu anja art.renalis dextra et sinistra -slu a se 2cm iznad pupka na medioklavikularnoj liniji desno i lijevo.ingvinale u istoj vertikali gdje se slu aju renalne i ilija ne arterije Venski umovi kod ciroze jetre .renalis(izme u njih).B.uju se u epigastrijumu ili oko jetre .kod stenoze art.

.

.

Trenje -se javlja ako u abdomenu ima neko zapaljenje ili tumor:  Zapaljenje peritoneuma(kod peritonitisa)  Iznad jetre-zbog zapaljenja njene capsule(kod-apscesa jetre.ehinokokusne ciste.carcinoma jetre gdje se pored trenja uje um)  Iznad slezine-zbog infarkta(u desnom bo nom polo aju) .C.

ascites. Perkusija -normalan perkutorni zvuk je timpani an nad crijevima a tmuo nad kompaktnim organima (jetra. 612cm)-treba da na e : ‡ donju ivicu jetre ±tmulost:perkusiju po eti ispod nivoa pupka pa lagano navi e ‡ gornju granicu jetre-tmulost:tako sto perkutujemo od prostora plu ne sonornosti(rezonancije) na dole 3. slezina. tumor) .Slu i za odre ivanje: a) Granica jetre -perkutuje se na:  desnoj medioklavikularnoj liniji(norm.

hepatitisa.masna jetra -neravni rubovi kod ciroze.‡ Uve anje jetre -muklina iznad VI rebra u medijoklavikularnoj liniji -donji rub prelazi donji rebarni luk -ozna ava se brojem popre no polo enih prstiju ispod rebarnog luka -glatki rubovi kod sr anih bolesti.leukemije.cista .tumora.apscesa.ikterusa.

b) linei mediosternalis (norm. meteorizma desnog kolona(tu je pove an timpanizam)  Pove ana tmulost kod:niske dijafragme i HOBP .pnaumoperitoneuma. 4-8cm) Tmulost(granice) jetre mogu da budu:  Smanjena tmulost kod:fulminantnog hepatitisa(mala jetra).

.

vr i se kod sumnje na splenomegaliju .b) Slezina -le i ispod kupole lijeve dijafragme iza srednje axilarne linije.Perkutovati isprva u pravcu srednje axilarne linije a zatim zvjezdasto iz svih pravaca.

.

Linija nivoa ascitesa(tmulosti) je lu nog oblika.mo e da se crta po trbuhu.c) Ascites -za dokazivanje prisustva vr e se sljede i pregledi:  Perkusija -po inje u epigastrijumu i lepezasto se perkutuje ka ni im i bo nim dijelovima trbuha. .ni a u sredini a vi a na bo nim krajevima ascitesa.

. Test fluktuacije(vodenog talasa) .Suprapubi na tmulost mo e da ukazuje na ispunjenu be iku i gravidni uterus.aku lijeve ruke staviti na bok desne strane a drugom rukom se udara u suprotnu stranu(lijevu) to dovodi do pokretanja te nosti i udara u trbu ni zid(desne strane) ta osje amo kao talas.Za razlikovanje od gojaznosti-ruka pacijenta se stavlja na sredinu njegovog trbuha pri cemu izostaje udar talasa na suprotnoj strani kod gojaznih a kod ascitesa se javlja udar talasa te nosti na suprotnoj strani.  Test pomjeranja pozicije tmulosti -pri pomjeranju pacijenta sa jedne na drugu stranu(lijevo-desno) pomijera se granica tmulosti u skladu sa gravitacijom.

meteorizmapove anja gasova(tankih crijeva-u predjelu pupka.d) Pove anog timpanizma kod:okluzije crijeva.desnog i lijevog kolona-lumbalni kvadrant i hipohondrijum) .

kod peritonitisa) .4.npr.Slu i za:  identifikaciju svih povr inskih organa ili tumora  za palpaciju bolnih(osjetljivih) zona trbuha  procjenu rigiditeta trbu ne muskulature(defansa. Palpacija -najva nija metoda pregleda abdomena Mo e da bude: a) Povr na-izvodi se laganim pritiskom jagodicama prstiju na zid trbuha.

cron. Mb.Slu i za:  Odre ivanje polo aja i veli ine trbu nih organa  Tumerfakata:graviditeta(fiziolo ki).trbuha.tumora (kolona.aorte. pseudociste pankreasa.uve anja be ike b) Duboka-izvodi se ja im pritiskom na zid . jetre.ovarijuma). aneurizme abd.opstruktivnih ileusa.

.Abdomen se palpira pa ljivim.Tehnika -palpacija se izvodi tako da se blago flektirane dve ake(ruke) u zglobu ru ja stave horizontalno na trbu ni zid pri emu su prsti skupljeni.Palpacija trbuha po inje uvijek na strani koja je suprotna bolnoj strani.ugibaju im pokretima.Povr na palpacija se izvodi jednom rukom a duboka moze tako e sa dve.

Mogu nost prisustva difuznog peritonitisa-koji se odlikuje jakim bolom u cijelom abdomenu(difuzan) i mi i nim defansom(trbuh tvrd kao daska.holeciste) .crijeva. apendixa.Palpacijom ispitujemo: 1.posljedica je perforacije upljih organa trbuha kao: eludca.

2.pritisnemo akama pa pacijent udahne(pritisak-udah pacijenta)osje amo udar jetre u prste . Jetru -normalno se jetra i slezina ne palpiraju Ima vi e tehnika palpacije: a) Obe ruke-po inje se ispod pupka pa navi e.

b) Tehnika ka ike-desna aka savijena blago u prstima ide navi e a na trbuh stavljamo aku bo no(gdje je mali prst).vr i se isto pritisak-udah pacijenta c) Tehnika ruke Äobrnuto³-obe ruke ispod desnog rebarnog luka pa udah.pri emu je pravac ake paralelan sa rebarnim lukom.pri emu je ljekar okrenut suprotno od lica pacijenta .

Mjesto gdje um biva jasan predstavlja donju ivicu jetre.Kod uve ane jetre uvijek se odre uje rastojanje od rebarnog luka do ivice jetre(mo e u cm).d) Metoda frikcije(auskultatorna)slu alica se stavlja u epigastri ni ugao a olovkom(ili noktima) se grebe po ko i idu i od mezogastrijuma ka desnom hipohondrijumu. .

Ca jetre (uve ana.hepatitisa i venske kongestije zbog insuficijencije desnog srca(uve ana.bolna).bolna.kod HOBP je la no uve ana .glatkih ivica).bezbolna ivica).cvornovata. tvrda.nepravilnih ivica.Jetra je uve ana kod:ciroze ( vrsta.

Slezinu -normalno se ne palpira. iza srednje axilarne linije.3.Slezina le i ispod kupole lijeve hemidijafragme.izmedju IX i XI rebra .

Kod:hematolo kih bolesti.Tehnika-lijevom rukom se podigne lijevi hipohondrijum od pozadi a desnom rukom pod pravim uglom na lijevi rebarni luk idemo navi e.bolesnik tada duboko udahne.sepse.parazitoza a kod HOBP je la no uve ana) .Tako e slezina mo e da se palpira u lijevom dekubitu kada lijevom rukom ne odi emo lijevi hipohondrijum ve desnom rukom( akom) palpiramo slezinu koja pod dejstvom gravitacije pada na dole tako da je podlo na palpaciji ako je uve ana(npr.ciroze jetre.

Pri perforaciji ulkusa epigastrijum je tvrd kao daska(defans). eludac -pregleda se sljede im na inom:  Palpacijom u epigastrijumu-kod ulkusa pilorusa ili bulbusa duodenuma nalazi se osjetljivost(bolnost).  Fenomen bu kanja-kod pilorusne stenoze i atonicnog eludca mo e se kucanjem prstiju ili palpacijom perigastri no izazvati fenomen bu kanja .4.jedan prst udesno od lijeve medioklavikularne linije.Obrascovljeva ta kase nalazi ispod procesus ksifoideusa.

bezbolna u na kesa+icterus ukazuju na karcinom glave pankreasa(diferencijalno pleuritis) 5.  Marfijev znak-bolna osjetljivost veli ine dva palca na mjestu gdje m.napeta. .rectus presjeca medioklavikularnu liniju.pri palpaciji pacijent udahne a jetra i u na kesa idu na dole(kod holecistitisa)  Kurvoasierov znak-uve ana.u na kesa -se normalno ne palpira a uve ana se palpira.

6. Bubrezi -nalaze se retroperitonealno.donji pol desnog bubrega u uspravnom polo aju) .desni bubreg izme u pr ljena Th 12 i 13 a lijevi bubreg izme u pr ljena Th11-L2 Bubrezi se normalno ne palpiraju !!! (eventualno kod mr avih.

desnu ruku stavi u gornji desni kvadrant (lateralno od m.rectusa a paralelno sa njim).polako popu tamo desnu ruku i osje amo kako se tada bubreg vra a u raniju poziciju. .Pacijent duboko udahne a na vrhu inspirijuma ljekar treba da desnom rukom izvr i dubok pritisak. Lijevi bubreg -isto ali obrnuto.desnu ruku stavlja iza pacijenta a lijevu stavlja u gornji lijevi kvadrant abdomena. ‡ ‡ Tehnika koja se koristi za palpaciju zove se bimanuelni kontakt za: Desni bubreg -ljekar svoju lijevu ruku stavi iza pacijenta paralelno sa XII rebrom.Pacijentu kazemo da di e a onda da zaustavi disanje na kratko.ljekar stane sa lijeve strane pacijenta.

ciste.policisti ni bubrezi(obostrano uve ani) 7.hidronefroze. Mokra ni mjehur -ne pipa se u normalnim uslovima -pipa se kod napunjenosti urinom(HBP.konture(oblik).kamenci) -dole zona mukline iznad simfize .Ako se palpira bubreg treba da se opi u:veli ina.Uve an bubreg je kod:tumora.bolna osjetljivost.

Bolnost je prisutna kod infekcija.izvodi se u stoje em stavu iza pacijenta tako to ulnarnom povr inom pesnice jedne ruke treba da se udara u kostovertebralne uglove(lumbalne lo e) desno a zatim lijevo. Perkusijom pesnicom lumbalnih lo a(Veterinarskom perkusijom) . .se ispituje bolna osjetljivost bubrega u kostovertebralnim uglovima.

. Akutni apendicitis ispituje se sljede im pregledima:  McBarney-eva ta ka-na sredini linije koja spaja pupak i desnu spinu iliacu anterior superior(njena bolnost pri palpaciji)  Lancova ta ka-spoj spolja nje tre ine i srednje tre ine bispinalne linije sa desne strane  Rovsing-ov znak-duboko palpirati lijevi ilijacni region pa naglo pustiti.tada se javlja bol u desnom ilija nom regionu.8.

pa naglo pustiti. . Blumbergov znak-duboka palpacija desnog ilija nog regiona.ka e pacijentu da di e ispru enu nogu protiv ljekarevog otpora.javi e se bol zbog iritacije m.psoasa zapaljenim apendixom(slijepim crijevom).  Znak Psoasa-ljekar stavlja desnu ruku na butinu iznad koljena.Bol se javlja u desnom ilija nom regionu-test naknadne osjetljivosti.

Javi e se bol zbog iritacije m. Dif.prostatitis .opturatora zapaljenim slijepim crijevom(apendixom)  Test ko ne preosjetljivosti-u nekoliko ta aka nisko u abdomenu treba podi i nabor ko e palcem i ka iprstom ljekara-javlja se bol u desnom kvadrantu. Znak Opturatora-ljekar flektira pacijentu nogu u koljenu i kuku a zatim rotira ka unutra.Dg apendicitisa su :adnexitis.

9. Akutni pankreatitis -jaka palpabilna bolna osetljivost+Blumberg u epigastrijumu bez defansa a pacijent se ali na bolove koji su u vidu kai a .

Akutni divertikulitis -znaci apendicitisa u donjem lijevom kvadrantu(sigma) .10.

Akutni salpingitis -bol iznad lig.aorte(bezbolna a bol se javlja kod rupture) .Palpacija aorte abdominalis -treba da se pritisne duboko s lijeve strane srednje linije epigastrijuma.11.osje a se periumbilikalna ili gornja abdominalna masa koja pulsira koja ukazuje na aneurizmu abd.ingvinale+defans+Blumberg 12.

.

fisure.apscesi . Digitorektalni pregeld -10-12cm dubine -kod crne stolice.13.pregled prostate.hemeroidi.

neosjetljiv na povr nu i duboku palpaciju Jetra i slezina se ne palpiraju Lumbalne lo e neosjetljive na grube perkusiju. 3. Normalan nalaz : Abdomen u ravni sa grudnim ko em. 4. tup-ascites) Auskultatorni nalaz abdomena: peristaltika o uvana bez vaskularnih umova .1. 5. bez promjena na ko i Mek. 2.perkutorni zvuk timpani an (tmuo.

Pregled LMS-a(lokomotornog sistema) LMS ine zglobovi i mi i i (oblik.stanje zglobova.veli ina. muskulature. promjene na ko i) Zglob je spoj dve ili vi e kostiju koji ima dve funkcije :omogu ava pokret i obezbje uje stabilnost .krvnih ila.

Pokretne(diarthroses) 2.Zglobovi se dijele na : 1. Nepokretne(synarthroses) .

     Pokreti u zglobu su : Fleksija -savijanje Ekstenzija -opru anje Adukcija -ka tijelu Abdukcija -od tijela Rotacija -okretanje .

LMS se pregleda sljede im : I. Ispitivanje obima pokretljivosti zglobova i ki menog stuba . Perkusija V. Inspekcija III. Anamneza i fizikalni pregled II.Palpacija IV.

jutarnju uko enost zglobova  Fizikalni pregled-ima li: krepitacije(pucketanja u zglobu).mi i nu slabost(javlja se kod zapaljenja mi i a-miozitisa i degenerativnih promjena zgloba) .otok.I anamneza i fizikalni pregled :  Anamneza-da li pacijent ima: bol.

9 b) Simetri nost tijela(npr:asimetri nost udova kod priro enih anomalija.5-24.II Inspekcija treba da procjenjuje : a) Uhranjenost BMI=masa(kg)/visina²(m²) .neurolo kih oboljenja.osteomyelitis.rahitis.normalan BMI=18.tumori) c) Stav(aktivan/pasivan/prinudan) d) Deformacije : ‡ Ki menog stuba-lordoza/skolioza/kifoza ‡ Deformiteti zglobova-reumatoidni artritis/psorijazni artritis .

artritis .Reum.

anularni eritemreumatska groznica. sklerodermna ko a-sklerodermija.potko ni vori i u reumatoidnom artritisu.TOFI vori i-giht .‡ Ko e:eritem u vidu leptira na licu-SLE (sistemski eritemski lupus).eritem na ekstremitetima oko zglobova+periorbitalni lividni eritem u dermatomiozitisu.

otok lica i kapaka -stati ni.limf edem ‡ ‡ .dugog sjedenja -elefantijaza.kod stajanja.e) Pokretljivost bolesnikaaktivna/pasivna/nepokretnost f) Na in ustajanja-bez te ko a/ote ano g) Otok zgloba ukazuje na : Subluksacije/luksacije Kontrakture(djelimicna)/ankiloze(potpuna) uko enost zglobova ‡ Otok ekstremiteta kod: -sr ana oboljenja oko gle njeva na potkoljenicama -bubre na oboljenja.

Otok sko nog zgloba .

h) Varikozne vene nogu .

potko ni kod RA-reumatoidnog artritisa) .3. Palpacijom procjenjujemo : a) Osjetljivost zgloba(bolnost) b) Prirodu otoka(gumast-sinovitis/tvrdartroza) c) Toplota zgloba d) Krepitacije u zglobu(reumatoidni artritis) e) Prisutnost vori a(TOFI.

iznad lakta Radijalna arterija-u predjelu ru nog zgloba. sa spoljnje strane prema palcu ruke ‡ ‡ ‡ ‡ Femoralna arterija-na sredini spine i pubi ne kosti Poplitealna arterija-u poplitealnoj jami na Arterija dorsalis pedis-na dorsumu stopala nogama Arterija tibialis posterior-iza medijalnog maleolusa .f) ‡ ‡ Arterijske pulsacije na rukama i nogama sljede ih arterija : Brahijalna arterija-medijalno od bicepsa.

tumora Promjene na zglobu: Akutna upala-crvenilo.4.topli zglobovi u prisilnom polo aju Deformacije-ankiloza(uko enost zgloba) Artroza-krepitacije Balotman patele ‡ ‡ ‡ ‡ .otok. Perkusija -va na je za otkrivanje osteomalacije.

Ispitivanje obima pokretljivosti zglobova i ki menog stuba : a) Ki meni stub -ispituje se pokretljivost : ‡ torakalne ki me(le ne)-pokretljivost le ne ki me je minimalna zbog ega se mjeri respiratorni index-razlika izme u obima grudnog ko a u nivou mamila u inspirijumu i ekspirijumu(normalna 7-12cm) .5.

‡ .‡ ‡ Lumbalne ki me(slabinske)-pokretljivost slabinske ki me odre uje se : mjerenjem rastojanja prstiju od poda-pri savijanju pacijenta napred sa ispruzenim prstima ka podu i ispru enim nogama Preciznije se odre uje Schoberovim znakomu uspravnom polo aju se obilje i rastojanje od 10cm sa donjom granicom na 5 lumbalnom pr ljenu.5-2cm.zatim se pacijent savija napred kada treba da se rastojanje koje smo obilje ili pove a za 4-5cm a pri ekstenziji treba da se smanji za 1.

topli zglobovi u prisilnom polo aju Deformacije-ankiloza(uko enost zgloba) Artroza-krepitacije Balotman patele ‡ ‡ ‡ ‡ .otok.b) Zglobovi :ispituje se pokretljivost svih zglobova(od glave na dole) i mjeri u stepenima. -aktivna i pasivna pokretljivost -pareze i paralize-onemogu ena aktivna pokretljivost -klonus-gr evita kontrakcija -tremor-podrhtavanje Promjene na zglobu: Akutna upala-crvenilo.Anatomski polo aj zglobova je 0° a ispituju se sve vrste pokreta u zglobu.

Normalan nalaz : 1. Ekstremiteti su bez deformiteta. varikoziteta i znakova povreda 2. Aktivna i pasivna pokretljivost je uredna 3. Urednih arterijskih pulsacija . edema.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful