PROPEDEVTIKA I ZDRAVSTVENA NJEGA U KLINI KO-BOLNI KOJ PRAKSI

Medicinska sestratehni ar

Medicinska sestra-tehni ar
Podru je rada: -zdravstvena njega -medicinsko-tehni ki rad -zdravstveno-vaspitni (edukativni rad) -medicinska dokumentacija (dio sestrinskog rada) -istra iva ki rad u sestrinstvu

Zajedni ki poslovi radnih mjesta medicinskih sestaratehni ara u svim granama medicine,obuhvataju 10 prepoznatljivih cjelina koje navodimo:
1. 2. Njegovanje pacijenata (uz primjenu standarda) Evidentiranje vitalnih funkcija i drugih pokazatelja zdravlja pacijenata 3. Vr enje nadzora(kontrole stanja)pacijenata 4. Zbrinjavanje pacijenata (tjelesno,du evno i socijalno) 5. Hranjenje pacijenata (putevi unosa hrane i te nosti) 6. Davanje propisane terapije pacijentu (lijekova i odre enih sredstava) 7. Uzimanje biolo kih materijala (po odredbi ljekara) 8. Planiranje (zakazivanje) propisane aktivnosti za pacijenta,pripremanje materijala za rad i sre ivanje dokumentacije (dio sestrinskog rada) 9. Pripremanje pacijenata za medicinski tretman 10. U enje o zdravlju (sprovo enje programa zdravstveno-vaspitnog rada)

1. Njegovanje pacijenata (uz primjenu standarda)

1.01 1.02 1.03 1.04 1.05

Op ta njega (ON) Poluintenzivna njega (PIN) Intenzivna njega (IN) Specijalna intenzivna njega (SIN) posebna njega (PN)

2. Evidentiranje vitalnih funkcija i drugih pokazatelja zdravlja pacijenata (mjerenje,pra enje promjene,kontrola vrijednosti i bilje enje-po odredbi ljekara):
2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 Tjelesna temperatura Puls Disanje Krvni pritisak Tjelesna masa Visina tijela Obim dijela tijela Koli ina unijete i ukupno izlu ene te nosti sakupljanje mokra e u toku 24 asa-diureza Evidentiranje broja stolica Snimanje elektrokardiograma (EKG-a) Pra enje vitalnih i drugih funkcija pacijenata-monitoring

3. Vr enje nadzora(kontrole)stanja pacijenata(zavisno od mogu e promjene u smislu pobolj anja ili pogor anja njegovog zdravstvenog stanja): 3.01 Povremeni nadzor 3.02 Pove ani nadzor 3.03 Stalni nadzor

4. Zbrinjavanje pacijenata (tjelesno,du evno i socijalno)

4.01 Zbrinjavanje pacijenata u terapijskom tretmanu 4.02 Zbrinjavanje pacijenata u higijenskom tretmanu 4.03 Zbrinjavanje pacijenata i ostvarenje dobre komunikacije 4.04 Zbrinjavanje pacijenata prije i poslije medicinske intervencije (hirur kog zahvata, invazivne dijagnosti ke pretrage,endoskopskog ispitivanja i sl.)

5. Hranjenje pacijenta (putevi unosa hrane i te nosti)

5.01 5.02 5.03 5.04 5.05

Poslu ivanje pacijenta hranom (dijetom) Hranjenje pacijenta prirodnim putem(kroz usta) Unos hrane kroz nazogastri nu sondu Unos hrane kroz gastrostomu Parenteralni (vje ta ki) put unosa te nosti i hrane 5.06 Unos hrane rektalnim putem

6. Davanje propisane terapije pacijentu (lijekova i odre enih sredstava koje je ordinirao ljekar)
6.01 Unos lijeka kroz usta ili sublingvalno (stavljanje lijeka pod jezik) 6.02 Unos lijeka preko ko e i sluzoko e 6.03 Unos lijeka inhalacijom 6.04 Unos lijeka intramuskularnom injekcijom 6.05 Unos lijeka supkutanom (intrakutanom, intradermalnom injekcijom) 6.06 Unos lijeka intravenskom injekcijom 6.07 Unos lijeka kroz sistem za infuzione te nosti 6.08 Unos krvi (ili sastojaka krvi) sistemom za primjenu transfuzije 6.09 Primjena sredstva za zagrijavanje tijela 6.10 Primjena sredstva za rashla ivanje tijela 6.11 Davanje pomagala za o uvanje integriteta ko e,ili za za titu lokomotornog aparata pacijenta

Uzimanje biolo kog materijala (po odredbi ljekara) 7.05 Uzimanje uzorka ispljuvka za laboratorijski pregled 7.04 Uzimanje brisa za laboratorijski pregled 7.7.06 Uzimanje sekreta za laboratorijski pregled .03 Uzimanje uzorka stolice za laboratorijski pregled 7.01 Uzimanje uzorka krvi za laboratorijski pregled 7.02 Uzimanje uzorka mokra e za laboratorijski pregled 7.

02 Sre ivanje medicinske dokumentacije 8.sre ivanje dokumentacije.8. Planiranje (zakazivanje) propisane aktivnosti za pacijenta.priprema opreme i materijala za rad-dio sestrinskog rada): 8.01 Planiranje i zakazivanje aktivnosti 8.03 Pripremanje opreme i materijala za rad .

01 Priprema pacijenta za specijalisti ki pregled 9.05 Priprema pacijenta za funkcionalno-dijagnosti ko ispitivanje 9. Pripremanje pacijenta za medicinski tretman 9.02 Pripreme pacijenta za laboratorijsku pretragu 9.9.06 Priprema pacijenta za hirur ku intervenciju 9.07 Priprema pacijenta za fizio-terapijski tretman .03 Priprema pacijenta za radiolo ko (Rtg) ispitivanje 9.04 Priprema pacijenta za radio-izotopski tretman 9.

10.02 Rad u maloj grupi 10.01 Individualni rad sa pacijentom 10. U enje o zdravlju (sprovo enje programa zdravstveno-vaspitnog rada) 10.03 Rad u velikoj grupi .

³Uloga medicinske sestre je pomo pojedincu.´ Virginia Henderson . bolesnom ili zdravom.u obavljanja aktivnosti koje doprinose zdravlju ili oporavku (ili mirnoj smrti).a koje bi on obavljao samostalno kada bi imao potrebnu snagu.Pomo treba pru iti na na in koji e pridonijeti to br em postizanju njegove samostalnosti.Zdravstvena njega je grana u sistemu zdravstva koju samostalno obavljaju medicinske sestre u saradnji sa ljekarima i ostalim zdravstvenim radnicima. volju ili znanje.

ta je sestrinska dijagnoza? Aktuelni ili potencijalni zdravstveni problem koji su medicinske sestre s obzirom na njihovu edukaciju i iskustvo sposobne i ovla tene tretirati. .

Ameri ko udru enje medicinskih sestara) 1973.ANA (American Nurses Association . donosi standarde sestrinske prakse: Prikupljanje podatke o zdravstvenom stanju bolesnika je organizovano i kontinuirano-podaci su dostupni i dokumentovani Sestrinska dijagnoza proizilazi iz podataka o zdravstvenom stanju bolesnika Plan zdravstvene njege uklju uje ciljeve koji proizilaze iz sestrinske dijagnoze Plan zdravstvene njege uklju uje utvr ene prioritete i planirane postupke usmjerene postizanju ciljeva koji proizilaze iz sestrinske dijagnoze Sestrinske intervencije osiguravaju aktivno sudjelovanje bolesnika u promociji i o uvanju zdravlja Sestrinske intervencije poma u bolesniku da postigne maksimalnu razinu zdravlja Pacijentovo napredovanje ili nenapredovanje u smjeru postavljeni ciljeva ocjenjuju zajedno sestra i bolesnik .

sa eta tvrdnja .Osnovna obilje ja sestrinskih dijagnoza: Dijagnoza je tvrdnja koja se odnosi na pacijentov problem Dijagnoza obuhvata zdravstvene probleme u zdravlju i bolesti Dijagnoza je zakljucak izveden iz analize podataka Odnosi se na fizi ko.psihi ko i socijalno stanje bolesnika Dijagnoza je kratka.

Vrste sestrinskih dijagnoza: 1.prisutni faktori za nastanak dekubitusa ako izostanu preventivne mjere) . ‡ Aktuelene sestrinske dijagnoze opisuje problem koji je prisutan ili se mo e prepoznati na osnovu vidljivih obilje ja (npr.ali e se razviti ako izostanu preventivne mjere (npr.pacijent ne mo e sam obavljati li nu higijenu) 2. Visoko rizi ne ili potencijalne sestrinske dijagnoze ‡ potencijalni problemi koji jo nisu prisutni.

3. Mogu e ili vjerovatne sestrinske dijagnoze ‡ Proizilaze iz ograni enog broja podataka na temelju kojih medicinska sestra sumnja na neki odre eni problem kojeg bi bolesnik mogao imati-tek prikupljanjem novih podataka potvrdit e ili odbaciti svoju sumnju (npr.bol u krstima-dekubitus ili ne to drugo) .

Povoljne sestrinske dijagnoze koje opisuju dobro zdravstveno stanje ‡ proizilaze iz injenice da se sestre bave promocijom zdravlja kroz savjetovanje o prehrani.4.skupinama ili zajednici u prelazu od odre ene razine dobrobiti do vi e razine dobrobiti .odr avanju idealne tjelesne te ine kao va nom faktoru zdravlja ‡ defini u se kao klini ke procjene o pojedincima.

smanjeno podno enje napora .dekubitus. Skupine sestrinskih dijagnoza ili sindromi ‡ prisutno vi e aktuelnih ili visoko rizi nih dijagnoza koje su nastale zbog odre enog stanja ‡ sindrom neupotrebe-obuhvata sve visoko rizi ne probleme koji su povezani sa mirovanjem:visok rizik za opstipaciju.trombozu.5.

intervencije u saradnji sa drugim profilima zdravstvenih radnika proizilaze iz sestrinsko-medicinskih problema .Sestrinsko medicinksi problemi-odre ene fiziolo ke komplikacije koje sestre posmatraju radi o uvanja promjene statusa sestre primjenjuju intervencije koje propisuju ljekari osnovna razlika izme u sestrinskih dijagnoza i sestrinsko-medicinksih problema: iz sestrinskih dijagnoza proizilaze samostalne sestrinske intervencije.

a provode sestre ‡ medicinksi problemi zahtjevaju obe vrste intervencija .Intervencije: s obzirom na stepen samostalnosti.sestrinske intervencije mogu biti: ‡ samostalne ‡ delegirane one koje propisuju ljekari.

Formulisanje sestrinski dijagnoza-po modelu PES ‡ Problem ‡ Etiologija ‡ Simptom .

kvalitetniju interpersonalnu komunikaciju.Za to sestrinske dijagnoze? 1. .nu an je uvjet za unapre enje sestrinske prakse. 3. to je izrazito va no danas kada je racionalna upotreba zdravstvenih sredstava nu nost Jedinstvena stru na terminologija.ciljeve i intervencije mogu e je opisati sestrinsku praksu i u initi je vidljivom. Kroz sestrinske dijagnoze.daljnje obrazovanje sestara i njihov rad na podru ju istra ivanja Pomo sestrinskih dijagnoza sestre e mo i udovoljiti zahtjevima zdravstvene informatike i mo i iskoristiti sve prednosti koje ih dobro dokumentovanje i informatika pru aju za napredovanje sestrinske prakse i razvoj sestrinstva 2.

.te na taj na in pobolj ati kvalitet zdravstvene njege.dijagnostifikovati problem i odrediti koli inu sestrinske njege za pacijenta.Predvi ena je za upotrebu u svakodnevnoj praksi.za pacijente koji borave na odjeljenjima du e od 24 asa.Sestrinska dokumentacija Sastavljena je na na in da sestre mogu procijeniti pacijentovo stanje i na osnovu toga donijeti zaklju ke.

sestrinske dijagnoze Trajnopra enje stanja pacijenata(decursus).fizikalni pregled.Sestrinska lista se sastoji od: ‡ ‡ Sestrinska anamneza. Plan zdravstvene njege.mogu i uzroci) Trajno pra enje postupaka.planirani i obavljeni tokom hospitalizacije.koji su ordinirani. Upisuju se sve promjene kod pacijenata tokom 24 sata(simptomi.Ciljevi i intervencije se defini u u dogovoru sa pacijentom. Evidencija ordinirane i primjenjene terapije ‡ ‡ ‡ .znaci.opisi novonastalog stanja.Upisuju se medicinsko-tehni ki i dijagnosti ki postupci.

izdaje se za pacijente kod kojih je potreban nastavak zdravstvene njege. Procjena bola. Nadzorna lista rizi nih postupaka u zdravstvenoj njezi. Izvje taj o incidentu Otpusno pismo zdravstvene njege.Vodi se kod pacijenata kod kojih je prisutan dekubitus.Primjenjuju se kod pacijenata koji imaju u estalu ili trajnu bol. .Primjenjuje se kod pacijenata kod kojih je potrebno pratiti unos i izlu ivanje te nosti kroz 24 sata.Evidentira se svaka promjena polo aja.Prati se i u inak ljekova i distraktora.Upis mogu ih komplikacija nakon medicinsko-tehni kih postupaka. Lista pra enja dekubitusa.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Unos i izlu ivanje te nostu.

a posebno mogu nosti trajnog pra enja stanja bolesnika Omogu ava sestrinska istra ivanja Pru a osnove za obrazovanje medicinskih sestara Unapre uje kvalitet zdravstvene njege .Koristi od vo enje sestrinske dokumentacije: Pra enje koli ine i kvaliteta provedenih postupaka.

most izme u:  daje osnovna znanja iz klini ke medicine.PROPEDEVTIKA KAO MEDICINSKA DISCIPLINA PROPEDEVTIKA (propaedeutica) Gr ka rije -prethodno u enje Uvod i internu medicinu kao najve u granu klini ke medicine  prakti na medicinska disciplina koja: PRIPREMA OSPOSOBLJAVA U I studente kako se postavlja dijagnoza bolesti PREKLINI KIH KLINI KIH MEDICINSKIH DISCIPLINA  ona predstavlja predmet koji ini sponu.bez obzira kojom e se klini kom disciplinom baviti posle zavr etka medicinskih studija . koja su neophodno potrebna svakom medicinaru.

sluha.vida.opipa.njuha da pravilno primenjuje razne metode dopunskih ispitivanja i pravilno tuma i dobijene rezultate . KLINI KA PROPEDEVTIKA upoznaje i osbosobljava studenta (ljekara): na koji na in da pristupi bolesniku .sistemati an i objektivan (fizikalan.prvi put student dolazi u kontakt sa bolesnikom i u i: da pa ljivo i sistemati no prikuplja podatke od bolesnika ili lanova njegove porodice o na inu ispoljavanja bolesti -subjektivne tegobe koje pacijenta dovode ljekaru kako se obavlja pravilan. fizi ki) pregled bolesnika -fizikalni znaci bolesti koje su dostupne na im ulima.

perkusija.PROPEDEVTIKA KAO MEDICINSKA DISCIPLINA ZADACI KLINI KE PROPEDEVTIKE TEORIJSKA I PRAKTI NA NASTAVA IZ KLINI KE (INTERNE) PROPEDEVTIKE  da ste ena znanja iz osnovnih. preklini kih medicinskih disciplina primjenjuje na bolesniku i upore uje ih sa tegobama bolesnika (simptomima bolesti) i promjenama (znaci bolesti) koje otkriva primjenom fizi kih metoda pregleda (inspekcija. palpacija. auskultacija) da student stekne tehni ku spretnost i osposobi se da fizikalnim pregledom utvr uje znake bolesti da se student nau i i osposobi kroz teorijsku i prakti nu nastavu da me usobno upore uje i analizira simptome i znakove bolesti   .

organa i sistema organa u ovje ijem organizmu´ ³Zdravlje je potpuno du evno.SZO .tjelesno i socijalno blagostanje a ne samo odsustvo bolesti´-def.POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI POJAM ZDRAVLJA ³Zdravlje je skladan odnos i ravnote a u gra i i funkciji elija raznih tkiva.

organa i sistema organa´ ³Skup subjektivnih simptoma bolesnika i objektivno uo ljivih znakova koje ine jednu nozolo ku cjelinu´ .POJAM BOLESTI ³Bolest je svaki poreme aj gra e i funkcije elija raznih tkiva.

uzroci bolesti PATOGENEZA BOLESTI .OSNOVNE ODLIKE BOLESTI SU: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ETIOLOGIJA BOLESTI .na in nastanka bolesti KLINI KA SLIKA .zavr etak bolesti .tok bolesti ISHOD BOLESTI .ispoljavanje bolesti UTVR IVANJE BOLESTI .postavljanje dijagnoze LIJE ENJE BOLESNIKA .otklanjanje uzro nika bolesti EVOLUCIJA BOLESTI .

POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI ETIOLOGIJA BOLESTI -causa morbi-uzrok bolesti SPOLJA NJI ETIOLO KI BOLESTI (egzogeni) INIOCI FIZI ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ mehani ke sile toplota i hladno a promjene atmosferskog pritiska elektri na struja jonizuju e zra enje KI .

 HEMIJSKI ‡ industrijska hemijska sredstva ‡ hemijska sredstva koja se koriste u doma instvu ‡ otrovi ivotinja i biljaka ‡ lijekovi u koli inama ve im od terapijskih doza .

paraziti ‡ biolo ki etiolo ki inioci ivotinjskog porijekla ‡ biolo ki etiolo ki inioci biljnog porijekla  NEPRAVILNA ISHRANA ‡ nedovoljno uno enje pojedinih hranljivih materija ‡ suvi no uno enje pojedinih hranljivih materija . BIOLO KI ‡ bakterije.virusi.

POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI ETIOLOGIJA BOLESTI UNUTRA NJI ETIOLO KI INIOCI BOLESTI  NASLJEDNI POREME AJI ‡ ‡ uslovljavaju nasljedne ili porodi ne bolesti to su bolesti koje potomci naslje uju od roditelja ili ranijih predaka          promjena broja i gra e hromozoma mutacija samo jednog gena mutacije ve eg broja gena mutacija hromozoma ‡ postoji vi e tipova naslje ivanja autosomno dominantno autosomno recesivno naslje ivanje vezano za hromosom pola poligensko naslje ivanje naslje ivanje uslovljeno nenormalnostima hromozoma .

 URO ENI POREME AJI ‡ etiolo ki inioci bolesti koji uslovljavaju poreme aj razvoja ploda za vrijeme intrauterinog ivota (uro ene kongenitalne bolesti)  uzimanje nekih lijekova u toku prvih mjeseci trudno e (talidomid)  virusne infekcije (rubeole. herpes. i dr.)  nedovoljna ishrana  poreme aji metabolizma kod trudnica (dijabetes melitus) ‡ uro ene bolesti se ne naslje uju ‡ one se ne prenose sa bolesnih roditelja na potomke .

 POREME AJ IMUNITETA ‡ smanjenje imuniteta poreme aj imunoglobulina (B-limfocita) ‡ reakcije preosjetljivosti (alergijske reakcije)  anafilakti ka reakcija  citotoksi na reakcija  imunokompleksna reakcija  reakcija kasnog senzibiliteta ‡ autoimuni poreme aji  stvaranje autoantitijela i senzibilisanih Tlimfocita protiv sopstvenih Ag  imuni sistem ne razlikuje sopstvene antigene od stranih  .

 PSIHOSOMATSKI POREME AJI ‡ psihi ki do ivljaji uslovljavaju poreme aj funkcije i gra e tkiva i organa     psihi ki napor briga strah uzbu enje .

PATOGENEZA NASTANKA BOLESTI -nauka o mehanizmu nastanka bolesti FAKTORI PATOGENEZE BOLESTI  SPOLJA NJI FAKTORI PATOGENEZE  spolja nji etiolo ki inioci bolesti .

hipoglikemija.sklonost TBC. izofrenija.karakterolo kim osobinama i na inu reakcije na tetna djelovanja -povezanost konstitucije i bolesti je mogu nost a ne nu nost ‡ asteni ka(leptosomna)-vagotonija. HTA.KV bolesti.obliku tijela. UNUTRA NJI FAKTORI PATOGENEZE  konstitucija -skup priro enih osobina koje se o ituju u gra i.astma ‡ pikni ka(eurisomna)-tahikardije.mani na depresija ‡ mije ani tipovi . hiperglikemija.

 dispozicija -sklonost organizma da oboli odnosno skup svih unutra njih faktora koji su potrebni za pojavu bolesti dijateza-patolo ka dispozicija-sklonost organizma da oboli od neke bolesti(hemoragi na)  imunitet  ivotna dob (npr.dje ije bolesti i bolesti starije dobi) .

 spol -holelitijaza ( ene 5:1 mu karci) -koronarna ateroskleroza ( ene 1:5 mu karci) -Ca pulmo (vi e mu karci) -mitralna stenoza (vi e ene)  bolest i zvanje -profesionalne bolesti.menad erske bolesti Plurikauzalizam ± vi e inilaca nastanka bolesti .

U zavisnosti od me usobnog odnosa spolja njih i unutra njih inioca patogeneze jedna ista bolest se ispoljava na razli ite na ine u raznih osoba NE POSTOJI BOLEST VE BOLESNIK .

POJAM ZDRAVLJA I BOLESTI KLINI KA SLIKA BOLESTI  je skup tipi nih i karakteristi nih subjektivnih tegoba (simptoma bolesti) i objektivnih promjena(znaci bolesti). tzv.kojima se odlikuje neka bolest  ona obuhvata i morfolo ko-funkcijske poreme aje koji se dokazuju posebnim metodama. dopunskim ispitivanjima bolesnika .

BOLEST SE ISPOLJAVA:  SUBJEKTIVNIM TEGOBAMA (SIMPTOMI BOLESTI)  utvr uju se razgovorom sa bolesnikom (anamnezom)  OBJEKTIVNIM PROMJENAMA (ZNACI BOLESTI)  utvr uju se fizikalnim pregledom bolesnika  POREME AJIMA GRA E I FUNKCIJE ODRE ENIH TKIVA I ORGANA  REZULTATI DOPUNSKOG ISPITIVANJA  utvr uju se dopunskim ispitivanjima bolesnika .

temperatura  SPECIFI NI SIMPTOMI BOLESTI  javljaju se samo u odre enim bolestima stenokardi an bol . utica)  OP TI SIMPTOMI BOLESTI  javljaju se u mnogobrojnim bolestima malaksalost.otok.KLINI KA SLIKA BOLESTI SIMPTOMI BOLESTI (subjektivne tegobe/smetnje) -signum morbi -simptom je isklju ivo subjektivna manifestacija ali mo e biti i znak bolesti (promjena koju mo e utvrditi i druga osoba-temperatura.bolovi.glavobolja.

 VODE I SIMPTOM -glavna subjektivna tegoba zbog koje bolesnik tra i pomo ljekara ili promjena koja se utvrdi prilikom pregleda  PATOGNOMONSKI SIMPTOMI -visoko specifi ni za jednu ili mali broj bolesti  SINDROM -skup simptoma koji dolaze zajedno i uzro no su povezani.obi no tri-trijas(Bazedovljeva bolest-egzoftalmus.tahikardija.struma) .

KLINI KA SLIKA BOLESTI ZNACI BOLESTI (objektivne tegobe/smetnje)  OP TI ZNACI BOLESTI  javljaju se u mnogim bolestima povi ena tjelesna temperatura  SPECIFI NI ZNACI BOLESTI  javljaju se samo u bolestima odre enih organa ³znak leptira´ .sistemski eritemski lupus .

KLINI KA SLIKA BOLESTI MORFOLO KE PROMJENE I FUNKCIJSKI POREME AJI BOLEST JEDNOG ORGANA MO E SE ISPOLJITI:  morfolo ko-funkcijskim poreme ajima tog organa  morfolo ko-funkcijskim poreme ajima drugih organa i sistema .

VRSTE DOPUNSKIH ISPITIVANJA (rezultati dopunskog ispitivanja) ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ BIOHEMIJSKA HEMATOLO KA MIKROBIOLO KA SEROLO KA IMUNOLO KA ENDOSKOPSKA RADIOLO KA ELEKTROGRAFSKA RADIOIZOTOPSKA .

Klini ku sliku jedne bolesti sa injavaju:  op ti i specifi ni simptomi  op ti i specifi ni znaci  odre eni morfolo ko-funkcijski poreme aji .

jedno morbidno stanje postaviti poznati klini ki okvir SIMPTOMA BOLESTI (55-70%)  simptomi bolesti se prikupljaju od bolesnika  uzimanje podataka o bolesti od bolesnika naziva se ANAMNEZA BOLESTI ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡  anamnezu ine nekoliko posebnih dijelova: li ni podaci glavne tegobe sada nja bolest ispitivanje po sistemima li na anamneza porodi na anamneza socijalno-epidemiolo ka anamneza .UTVR IVANJE BOLESTI POSTAVLJANJE DIJAGNOZE BOLESTI DIJAGNOZA BOLESTI SE POSTAVLJA NA OSNOVU: -identifikacija odre ene simptomatologije.

ZNAKOVA BOLESTI (20%)  znaci bolesti se prikupljaju fizikalnim pregledom  pri objektivnom pregledu bolesnika koriste se etiri grupe fizi kih metoda: ‡ ‡ ‡ ‡ inspekcija palpacija perkusija auskultacija .

REZULTATA DOPUNSKOG ISPITIVANJA (10%)  utvr ivanje morfolo kih poreme aja  utvr ivanje funkcijskih poreme aja -opasnost od mehanizirane medicinemedicine laboratorijskih nalaza  Oko 5% bolesti ostaje bez dijagnoze .

LIJE ENJE BOLESNIKA CILJ LIJE ENJA  da se otklone uzro nici bolesti iz bolesnikovog organizma  da se pomogne bolesniku u savladavanju bolesti  potpuno ozdravljenje bolesnika .

METODE LIJE ENJA  HGIJENSKO-DIJETETSKI RE IM  njega bolesnika  mirovanje bolesnika  MEDIKAMENTNO LIJE ENJE  kauzalno lije enje  simptomatsko lije enje  HIRUR KO LIJE ENJE  lije enje koje se sprovodi operativnim zahvatom .

EVOLUCIJA (RAZVOJ/TOK) BOLESTI DECURSUS MORBI  svaka bolest ima po etak.tok i zavr etak  poznavanje i pra enje toka bolesti omogu ava prepoznavanje raznih bolesti  poznavanje i pra enje bolesti omogu uje da se predvidi njen tok .

PO ETAK BOLESTI  bolest mo e da nastane naglo ili postepeno  ispoljava se op tim simptomima i znacima  ispoljava se specifi nim simptomima i znacima  ispoljava se nespecifi nim simptomima i znacima  atipi na klini ka slika  mo e da protekne latentno (neprimjetno) .

TOK BOLESTI Decursus morbi  PRVA ETAPA: latentna faza bolesti  prikrivena ili asimptomatska faza bolesti  DRUGA ETAPA: prodromalna faza bolesti  bolest se u ovoj fazi ispoljava op tim simptomima  TRE A ETAPA: manifestna faza bolesti  pojava specifi nih simptoma i znakova bolesti (faza u kojoj se naj e e tra i ljekarska pomo )  ETVRTA ETAPA: terminalna faza bolesti .

ZAVR ETAK (ISHOD) BOLESTI   POTPUNO OZDRAVLJENJE (sanatio ad integrum)  posle prele ane bolesti ne ostaju nikakve posljedice INVALIDNOST (rezidua morbi)   nepotpuno ozdravljenje zaostajanje odre enih posljedica u gra i i funkciji nekih organa  SMRTNI ISHOD  ‡ ‡ ‡ stanje koje se karakteri e prestankom funkcija centralnog nervnog sistema kardiovaskularnog sistema respiratornog sistema .

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Termini: Egzacerbacija-akutno pogor anje bolesti Recidiv-ponovno vra anje bolesti Remisija-prividno izlje enje bolesti Rekonvalescencija-nepotpuno ozdravljenje Komplikacije-druga bolest koja je uzro no vezana za osnovnu bolest .

METODOLOGIJA DIJAGNOSTIKOVANJA BOLESTI METODOLOGIJA UTVR IVANJA DIJAGNOZE BOLESTI METODOLOGIJA SE SASTOJI U PRIMJENI TRI OSNOVNE GRUPE POSTUPAKA:  ANAMNEZA   OBJEKTIVAN (FIZIKALAN) PREGLED postupak za utvr ivanje promjena (znaci bolesti) u bolesnika postupak za prikupljanje subjektivnih tegoba (simptomi bolesti) od bolesnika DOPUNSKA ISPITIVANJA postupci za utvr ivanje morfolo kih i funkcijskih poreme aja organa .

znakova bolesti i rezultata dopunskih ispitivanja omogu uje da se utvrdi prava DIJAGNOZA BOLESTI  Dijagnosti ki postupak je induktivnodeduktivan.bitni simptomi se izdvajaju od nebitnih.DIJAGNOZA BOLESTI  Detaljna analiza i upore ivanje simptoma.ispituje se njihov me usobni odnos i spaja u funkcionalnu cjelinu .

 Dobra DG -pravovremena  Presumptivna DG -nakon prvog pregleda  Intuitivna DG -temelji se na bazi priro ene sposobnosti i neposrednog brzog opa anja i prije mogu nosti dokaza.isprepli u se elementi ranijeg znanja i iskustva ali ipak treba da bude egzaktna  Per exclusionem -isklju enje drugih sli nih bolesti  Ex iuvantibus -na temelju uspjeha terapije  E nocentibus -na temelju tetnog u inka nekog dijagnosti kog ili terapijskog zahvata .

neznanje.sli nost simpt..manjkav pregled.lo e objektivne mogu nosti.Dijagnosti ke gre ke -zbog kompleksnosti samog objekta spoznaje tj.gre ke u rasu ivanju) .slo enosti simptomatologije (siroma nost simptomatologije.

analiza i sinteza .    U TOKU STUDIJA STUDENTI TREBA DA SAVLADAJU: vje tinu komunikacije sa bolesnicima tehniku fizikalnog pregleda bolesnika evaluaciju pojedinih dijagnosti kih procedura klini ko prosu ivanje (medicinski na in razmi ljanja i zaklju ivanja):  medicinska logika: selekcija.

postupak prikupljanja podataka od bolesnika o njegovoj bolesti OSNOVNI PRINCIPI ANAMNEZE:  niko ne mo e da uzme anamnezu i obavi fizikalni pregled za drugog  AUTOANAMNEZA anamnesti ki podaci se prikupljaju od samog bolesnika  HETEROANAMNEZA lanovi porodice ili lica iz okoline bolesnika  te ko op te stanje bolesnika: gubitak svesti Sje anje .ANAMNEZA METODOLOGIJA PRIKUPLJANJA SIMPTOMA BOLESTI ANAMNEZA .

STAV MEDICINARA PRI UZIMANJU ANAMNEZE  uspostaviti odgovaraju i odnos (povjerenje) izme u ispitiva a i bolesnika  poseban zna aj ima prvi susret izme u ispitiva a i bolesnika ispitiva treba da se pozdravi sa bolesnikom pru aju i mu ruku jasno ispolji zainteresovanost za probleme bolesnika  ispitiva ne mo e na brzinu voditi razgovor sa bolesnikom prilikom uzimanja anamneze  ispitiva ne smije nikada da poka e iznena enje na dobijene odgovore bolesnika -monolog prelazi u dijalog da bi se izbjegla preop irnost i nesre enost izno enja podataka ukoliko bolesnik stekne utisak da ga ispitiva po uruje prilikom uzimanja anamneze on izbjegava davanje detaljne anamneze zaklju uje da ispitiva nije zainteresovan za njegove probleme i njegovo zdravlje .

METODOLOGIJA PRIKUPLJANJA SIMPTOMA BOLESTI,REDOSLJED I NA IN UZIMANJA ANAMNESTI KIH PODATAKA
ANAMNEZA ima vi e dijelova sa specifi nim ciljevima: 

PODACI O IDENTITETU BOLESNIKA
(administrativni podaci) 

ANAMNESIS PERSONALIS (li na)
‡ ‡ Anamnesis vitae Anamnesis morbi 

SADA NJA BOLEST (Anamnaesis morbi)
GLAVNE TEGOBE BLI A/PRECIZNIJA ANAMNZEA



ANAMNEZA PO SISTEMIMA OP TE POJAVE RESPIRATORNI SISTEM KARDIOVASKULARNI SISTEM GASTROINTESTINALNI SISTEM HEMATOPOEZNI SISTEM ENDOKRINI SISTEMA UROGENITALNI SISTEM LOKOMOTORNI SISTEM CENTRALNI NERVNI SISTEM

 LI NA ANAMNANEZA (Anamnaesis vitae)  PORODI NA ANAMNEZA (Anamnaesis familliae)  SOCIJALNO-EPIDEMIOLO KA ANAMNEZA

Pregled bolesnika -anamneza se obavlja po odre enom redosljedu koji je jedinstven za sve ustanove (A.morbi;A.vitae;A.familie;socijalno radna anamneza) istim redosljedom se pi e i medicinska dokumentacija ne stru nim jezikom

REDOSLJED I NA IN UZIMANJA ANAMNESTI KIH PODATAKA
ANAMNEZA: 
PODACI O IDENTITETU BOLESNIKA (administrativni podaci) prezime i ime bolesnika datum ro enja mjesto ro enja mjesto boravka zanimanje datum prijema

 

od zna aja su ne samo za tok ispitivanja ve i za dijagnozu mnogih oboljenja starost bolesnika mo e da uka e na pojavu izvjesnih oboljenja koja su vezana za odre eno doba starosti:
dje ije infektivne bolesti u ranom djetinjstvu reumatska groznica i tuberkuloza u mla ih osoba arterioskleroza i maligna oboljenja u starijih osoba 



mjesto ro enja: izvjesna oboljenja mogu se javiti na odre enom podru ju u vidu endemije zanimanje: brojna oboljenja mogu nastati pod dejstvom tetnih materija koje se stvaraju na radnom mjestu:
trovanje olovom u topionicama olova i tamparijama pneumokonioze u radnika odre enih industrija (rudara, kamenorezaca)

 SADA NJA BOLEST - podaci o nastalim subjektivnim tegobama
GLAVNE TEGOBE
obuhvataju dominantne simptome zbog kojih se bolesnik javio ljekaru ³Zbog ega ste se javili ljekaru, koje su va e najve e tegobe?´  nabrojati tegobe bolesnika, najbolje je navesti bolesnikove rije i  nikada ne upisivati u glavnim tegobama dijagnozu bolesti  u nekim slu ajevima bolesnik ne dolazi zbog nekih aktuelnih tegoba, ve zbog:  redovne kontrole  izrade vaskularnog pristupa za hemodijalizu  utvr ivanja stanja svog kardiovaskularnog sistema 

BLI A/PRECIZNIJA ANAMNEZA 
  
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡

po etak bolesti prvi simptomi i znaci hronolo ki tok bolesti dosada nje lije enje

Kada je bolest po ela? Kako je bolest po ela (naglo ili postepeno)? Redosled nastajanja subjektivnih tegoba? Kakav je bio njihov tok od po etka bolesti do momenta pregleda? Kakav je bio njihov intenzitet? Da li ste uzimali lijekove i kakav je bio njihov efekat na tok bolesti? Da li ste imali alergiju na neki lijek i kako se to manifestovalo?

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA: 

OP TE POJAVE

Da li ste imali povi enu tjelesnu temperaturu i kako se kretala? (Da li je bila udru ena sa jezom, drhtavicom?) Da li imate poja ano znojenje? (Da li se znojite, obilno, danju, no u?)  rano jutarnje znojenje u tuberkulozi  poja ano znojenje u reumatskoj groznici, sepsi, limfogranulomatozi Da li imate ose aj malaksalosti? (Da li ste malaksali?)  prodrom u infektivne bolesti  elektrolitski disbalans  neuromi i na oboljenja  endokrinolo ka oboljenja: insuficijencija nadbubrega  kardiolo ka oboljenja: insuficijencija miokarda

koliko i za koje vrijeme?)     neadekvatna ishrana (malnutricija) oboljenja digestivnog trakta veliki gubitak vode iz organizma pove ana razgradnja organizma zbog povi enog metabolizma u tireotoksikozi .Da li ste izgubili u tjelesnoj te ini? (Da li vam se smanjila tjelesna te ina.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  RESPIRATORNI SISTEM kod odre enih oboljenja mo e do i do poreme aja funkcije pojedinih dijelova respiratornog sistema :        RESPIRATORNI CENTAR GRUDNI KO DISAJNI PUTEVI PARENHIM PLU A ALVEOLO-KAPILARNI SISTEM PLEURA DIJAFRAGMA .

 RESPIRATORNI SISTEM Da li imate smetnje pri disanju? Da li imate sekreciju iz nosa? Da li imate ote ano disanje? (Kada u kojim situacijama? Kako se ono ispoljava?)  hroni ne opstruktivne bolesti organa za disanje Da li imate napade gu enja (sviranja u grudnom ko u i u kakvim okolnostima?) Da li ka ljete i da li iska ljavate iz grudi? .

penu av)  iska ljavanje krvi (hemoptizija-mala koli ina krvi. te ansluzav. hemoptoja-ve e koli ine krvi) ‡ znak bolesti sluznice organa za disanje. posebno plu a  iska ljavanje utog-zelenog ispljuvka ‡ hroni ne zapaljenske bolesti organa za disanje Da li imate bolove u grudnom ko u? oboljenja mi i a zida grudnog ko a frakture rebara zapaljenje parijetalne pleure    Da li se bolovi poja avaju pri disanju i ka lju?  zapaljenje parijetalne pleure . gnojav-krvav.Kakav je ispljuvak? (obilan-oskudan.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  KARDIOVASKULARNI SISTEM kod oboljenja kardiovaskularnog sistema simptomi se javljaju zbog:      INSUFICIJENCIJE LIJEVOG SRCA INSUFICIJENCIJE DESNOG SRCA OBOLJENJA KORONARNIH ARTERIJA POREME AJA U SR ANOM RITMU OBOLJENJA ARTERIJA I VENA .

 KARDIOVASKULARNI SISTEM Da li se zamarate pri naporu ili hodu uz brdo ili po ravnom? Da li imate ote ano disanje pri naporu? Da li imate napade no nog gu enja? Da li imate napade gu enja (sviranja u grudnom ko u) i u kakvim okolnostima? Da li imate napade lupanja srca i u kojim situacijama? .

Da li imate bol iza grudne kosti?       lokalizacija bola propagacija bola karakter bola intenzitet bola du ina trajanja bola prestanak bola (spontano. uzimanje nitroglicerina) .

tokom cijelog dana Da li imate bolove-gr eve u listovima nogu?  poslije koliko metara hodanja . uve e.Da li imate otoke na nogama?   jednostrano ili obostrano ujutru.

konzistencija. ga enje i povra anje? bolove u elucu?    Da li ste povra ali krv? Da li ste imali crnu stolicu i kada? Da li imate nadimanje trbuha? Da li imate napade bolova ispod desnog rebarnog luka? Da li imate urednu stolicu? Kakav je izgled.ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  GASTROINTESTINALNI SISTEM Da Da Da Da li li li li imate imate imate imate dobar apetit ili ne? smetnje. miris stolice? zatvor proliv posle kakve hrane lokalizacija bola irenje bola prestanak bola    . bolove pri gutanju hrane? muku.

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  HEMATOPOEZNI SISTEM Da Da Da Da Da Da li li li li li li imate osje aj malaksalosti i zamaranja? imate ubrzan rad srca (tahikardija)? imate este infekcije? su se uve avale limfne lijezde? imate bolove u kostima? imate krvavljenja u ko i?   Da li se krvavljenja javljaju spontano ili poslije povre ivanja? Da li su menstrualna krvavljenja produ ena i oblilna? (kod ena) Da li su se javljala krvavljenja i kod ostalih lanova porodice? ta kasta krvavljenja (petehije) krvni podlivi (hematomi) .

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  ENDOKRINI SISTEM Da li imate osje aj malaksalosti i zamaranja? Da li ste izgubili u tjelesnoj te ini? Da li se poja ano znojite? Da li ste primijetili promjenu boje glasa? Da li ste primijetili promjenu pigmentacije ko e? Da li ste primijetili poja anu dlakavost ko e? (kod ena) Da li imate poja an osje aj gladi? Da li imate poja an osje aj e i? Da li je pove ana dnevna koli ina mokra e? .

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  UROGENITALNI SISTEM Da li normalno mokrite?   koli ina tegobe pri mokrenju Da li esto mokrite no u? Da li imate smetnje. bolove (pe enje) pri mokrenju? Da li ste primijetili promjene u boji i izgledu mokra e? Da li ste mokrili krv i kada? .

povra anjem  povi enom telesnom temperaturom  smanjenom diurezom Kod ena pitati za menstrualni ciklus i poro aje:    Kada ste dobili prvu menstruaciju? Da li ste imali poro aje i koliko? Da li ste imali poba aje (spontani.Da li imate bolove u predjelu bubrega?      lokalizacija propagacija karakter intenzitet udru enost sa:  mukom. ga enjem. ve ta ki)? .

otokom.ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  LOKOMOTORNI SISTEM      lokalizacija propagacija karakter intenzitet prestanak Da li imate bolove u zglobovima pri kretanju i radu? Da li su zahva eni zglobovi pra eni crvenilom. temperaturom? Kakva je pokretljivost zahva enih zglobova? Da li imate bolove u mi i ima?      lokalizacija propagacija karakter intenzitet stepen smanjenja mi i ne snage .

ISPITIVANJE PO SISTEMIMA:  CENTRALNI NERVNI SISTEM Da li imate normalan san? Da li vas san osvje ava ili ne? Da li imate glavobolje?  lokalizacija  propagacija  karakter  intenzitet  provociraju i faktori .

Da li imate nesvjestice? Da li dobro vidite? Da li dobro ujete? Da li imate normalan osje aj ukusa i mirisa? Da li imate nestabilnost pri kretanju. stajanju? .

podaci o pro lim bolestima  RANIJE PRELE ANE BOLESTI zarazne bolesti reumatska groznica internisti ke bolesti  RANIJA LIJE ENJA U BOLNI KIM USTANOVAMA internisti ke intervencije hirur ke intervencij  PREOSJETLJIVOST NA RAZNE LEKOVE .ANAMNEZA LI NA ANAMNEZA .

podaci o bolestima u porodici  Da li je neko u porodici bolovao od neke bolesti? tuberkuloza bolesti srca bolesti bubrega povi en arterijski krvni pritisak reumatizam e erna bolest gu avost epilepsija du evne bolesti alkoholizm maligna bolest .ANAMNEZA PORODI NA ANAMNEZA .

otkaz vrsta posla i uslovi na poslu pu enje cigareta  koliko cigareta dnevno pijenje alkoholnih pi a  vrsta. povremeno uzimanje droge. koli ina  svakodnevno.razvod.ANAMNEZA uslovima ivota i rada  SOCIJALNO-EPIDEMIOLO KA ANAMNEZA .podaci o Na pojavu izvjesnih oboljenja mogu uticati lo i uslovi ivota i rada i zbog toga treba dobro sagledati: materijalni polo aj uslovi stanovanja na in ivota i ishrane     higijensko-tehni ka za tita neugodni do ivljaji  smrt u porodici. sedativnih i drugih lekova .

hipotireoza.du e izlaganje suncu.fizi ki rad.trovanja. Vru ica (temperatura) Povi enje tjelesne temperature uzrokovano patolo kim uzrocima..Indikatori zdravstvene njege 1. ok.hipoksemija.znojenje.poja ana vazodilatacija. a) ‡ ‡ Fizikalni uzroci Ote ano odavanje toplote Toplotni udar(u toplim prostorijama.nagomilavanje temperature u tijelu) hipotermija:sni ena rektalna temperatura ispod 36 stepeni.smrzavanje. ‡ .

b) Hemijski uzroci ‡ O te uje termoregulacioni centar kod bolesti uzrokovanih bakterijama. Sindrom vru ice:        klonulost slabost slab apetit e tahikardija somnolencija delirij..eksudat.tumorima.. ..krvarenje.

8°C) Temperatura se mjeri u 7 i 17 sati ili e e.Aksilarna 37.5° Rektalna 37.2° Sublingvalna 37. .4-0.8° Aksilarno mjerenje: ‡ Nepouzdano ‡ Do 10 minuta Sublingvalno mjerenje: ‡ 5-10 minuta Rektalno mjerenje: ‡ Kod male djece ‡ Mjerenje na boku ‡ Ve a pouzdanost(kod apendikta razlika aksilarne i rektalne 1°C a ina e je 0.

febric itectica. FEBRIS CONTINUA ‡ Dnevne oscilacije nisu ve e od 1°C.TBC.pneumonije.Temperaturna krivulja Temperaturna krivulja ima dijagnosti ko zna enje.trbu ni tifus) . Vrste temperaturnih krivulja: 1.minimalna dnecna ispod 37°C (septikemija.tifus) minimalna dnevna preko 37°C 2.traju danima(lobarna pneumonija.TBC.sepsa) 3. FEBRIS REMITENS ‡ Dnevno osciliranje ve e od 1°C(gnojne upale. FEBRIS INTERMITENS ‡ Dnevne oscilacije ve e od 1°C.

morbili.4.tifus rekurens) 6. .variola ili kod recidiva bolesti) 5.tumori) FEBRIS REKURENS ‡ Izmjena du ih febrilnih i dana bez temperature(malarija. BIFAZI NA ‡ Nakon prolaznog pada slijedi ponovni porast(poliomijelitis. FEBRISUNDULANS ‡ Izmjenjivanje postepenog uspona i pada temperature-valovit izgled(bruceloza.

FEBRIS ATYPICA . FEBRIS EPHEMERIS ‡ ‡ 9.pyelitis. TYPUS INVERSUS ‡ Jutarnje temperature vi e od ve ernjih(TBC.hroni na malarija) Jednodnevna ili dvodnevna temperatura kod bla ih infekcija Ne pokazuje pravilnost(sepsa.TBC) 8.7.

1-38°C Umjereno povi ena 38-39°C Znatno povi ena 39-40°C Visoka temperatura 40.Tipovi temperature Subfebrilija 37.5-41°C Hiperpireksija >41°C Afebrilan-normalna tjelesna temperatura Stadium incrementi-postepen porast Stadium fastigii-maksimalna temperatura.nagli rast pra en tresavicom Liti an-postepen pad temperature Kriti an-nagli pad pra en znojenjem .

krvarenje.Temperature kod:      Infekcija.resorptivne temperature (kod infarkta.medikament) Artificijelne(namjerne)temperature Piroterapija(malarijom.operacije) Endokrine bolesti(hipertireoza.bjelan evinama) Simulacija .dehidracije.opekotina.vakcinama.ICV.

brachalis.a.femoralis.radialis.2.a.pedis. -U rutinskoj praksi palpacija arterije radialis. Puls Sistolno izbacivanje krvi kroz aortu koje se prenosi na stijenke krvnih ila. -Palpacija arterije carotis. .poplitea.a. -Palpacija pulsa stara klini ka metoda koja brzo ocjenjuje stanje KV aparata.a. a.d.

regular et irregular) Napetost (p.celer et tardus) -normalna od 60-90 otkucaja u minuti i podlo na fiziolo kim kolebanjima -kod djece 100-150 otkucaja u minuti .durus et mollis) Veli ina (p.frekvens et rarus) Ritam (p.altus et parvus) Dizanje i spu tanje pulsnog vala (p.Kvalitet pulsa: a) b) c) d) e) Frekvenca (p.

‡ ‡

‡ ‡

P.frequens (tahikardija) vi e od 90 otkucaja u minuti emocije,poja an tonus simpatikusa,febrilna stanja, anemije,krvarenja hipertiresta,neuroza,slabost sr anog mi i a,lijekovi,kofein,alkohol P.rarus (bradikardija) ni e od 60 otkucaja u minuti u snu,vagotoni ari,sporta i,fizi ki radnici,gripa,tifus,tumor mozga,meningitis,intoksikacija digitalisom,AV blok

‡ ‡ ‡

‡ ‡

P.altus kod bradikardije,nakon napora,sr anih oboljenja P.parvus sr ana slabost,kolaps P.celer hipertireoza,febrilno stanje,sr ana oboljenja P.tardus P.durus arterijska hipertenzija P.mollis sr ana oboljenja

Aritmi an puls:

‡ Razmaci izme u pojedinih otkucaja su razli iti: - sr ana oboljenja,respiratorna aritmija,ekstrasistole,su enje arterija(razlika na rukama),apsolutna aritmija.

3. Krvni tlak
Tlak u velikim krvnim sudovima,izra ava se u mmHg i mjeri se ivinim manometrom. -140/90 -starosna dob i dnevne oscilacije -u osoba preko 60 godina tlak pokazuje tendenciju porasta zbog Prilago avanja na arteriosklerozu..

Tlak zavisi od:
‡ ‡ ‡

Koli ine krvi Sr ane frekvencije Perifernog otpora(el.krvni pritisak)

Tehnika:
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Sfigmomanometar Man etna 12-13cm iroka Obavije se oko donjeg dijela nadlaktice Duva se dok nestane puls arterije radialis Otpu ta se vazduh Kod debelih osoba mo e biti nesrazmijer izme u irine man etne i opsega nadlaktice pa se tlak smanji za 25mmHg sistolni U ambulanti ne to povi en tlak Razlike na rukama 10-20mmHg,akoje ve a bolest luka aorte Auskultatorna rupa

‡ ‡ ‡

‡ ‡

emocija,bolova,prejedanja,hipertireoza,aortna insuficijencija,sr ani blok-sistolna hipertireoza Esencijalna ili primarna hipertenzija nepoznate etiologije, 80-90% Sekundarne hipertonije(renalna,endokrina,neurogena,kardiovaskularna)

Hipertonija-kod fizi kog napora

Hipotonija
‡ ‡ ‡ Sistolni pritisak manji od 100 Dijastoni pritisak manji od 60 Vagotoni ari, ene,ortostatska,simptomatske(infektivne bolesti,miksedem,infarkt,plu na embolija, ok,krvarenje)

4. Disanje
a) ‡     Frekvencija disanja 16-18 minuta,kroz nos,bez napora,jedva ujno Eupnea-normalno Tahipnea-ubrzano(bolest plu a,fizi ko naprezanje,uzbu enje,povi ena temperatura) Bradipnea-usporeno(diabeti ka koma,lijekovi,pove ani intrakranijalni pritisak) Apnea-prestanak disanja

b) Dubina disanja ‡ Normalno ‡ Produbljeno-s naporom udi e i izdi e ve e koli ine zraka ‡ Povr no-jedva primjetno udisanje i izdisanje manje koli ine zraka c) Ritam disanja ‡ Pravilna izmjena udaha i izdaha s tim da je udah kra i od izdaha,sa pauzama.

Aktivnosti sestre:

‡ ‡ ‡ ‡

Osigurava polo aj osiguranika Obavje tava ljekara Priprema za primjenu kiseonika(O2) Adekvatna terapija prema uputama ljekara

duboko.Patolo ki oblici disanja: Hiperpneja (hiperventilacija) ‡ ‡ ‡ ‡ Duboko.lijekovi) Cheyne-stokesovo disanje-smjene relativno dugotrajnog prestanka disanja s potpuno sve dubljim.tumor mozga.plitko(o te enje mozga) ‡ .sporo.a zatim sve pli im disanjem(djeca i stari normalno tokom spavanja.uremija.fizi ko naprezanje Kussmaulovo disanje-duboko.smjenjuju se brzo.nervozne osobe. ujno(metaboli ka acidoza.sr ana oboljenja) Biotovo disanje-nepravilno.ubrzano disanje Metaboli ka acidoza kod DM.

podizanje ramena .Ortopneja ‡ zauzima uspravan polo aj tijela Opstruktivno disanje ‡ Aktivna pomo na muskulatura vrata.stomaka.

aromati an miris koji se stajanjem mijenja u amonijak -specifi na te ina 1005-1035.5.ni e era(eventualno kod slatke prehrane) .lijekovi) -bistra. ‡ Uzima se jutarnja mokra a ‡ Normalna: -svijetlo uta(hrana.mjeri se urometrom -kisela reakcija normalne mokra e -nema bjelan evina u normalnoj mokra i. Urin Procjena stanja bubrega.pi e.

e erna bolest.bjelan evine neg.gladovanja) ‡ Urobilinogen-manje koli ine u normalnoj mokra i ‡ Bilirubin-prisutan kod bolesti jetre ‡ sediment mokra e(normalan:0-2 er.melitus.0-5l le.‡ Glikozurija..o te enje CNS ‡ Acetonska tijela-prisutna kod d.krvi itd.) ‡ test trake za odre ivanje e era..lijekovi.bilirubin neg.ve e koli ine kod uzimanja te nosti i manje kod gubitka teku ine . ‡ diureza dnevna 1500 cm³. um neg.povra anja.proteina.

sr ana i bubre na bol ..HBP Oligurija manje od 500cm³ Proljev. nervozna poliurija Polakisuria esto mokrenje Cistitis.uretritis..nedovoljno uzimanje te nosti.d..diabetes inspid. hiperparatireod.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Poliurija Vi e od 2000cm³ Kod bolesti bubrega.cirkulatorna(resorpciona edema).mel.znojenje.

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Anurija Prestanak mokrenja O te enje bubrega. tumor mokra nog mjehura(kateterizacija) Ischuria paradoxa Stalno esto mokrenje bez potpunog izmokravanja Bol prostate.usporeno.slab mlaz HBP.tumor prostate.SM Disuria Ote ano izmokravanje.descensus Incontinento urinae Nekontrolisano oticanje i nesposobnost zadr avanja mokra e .kamenca.

.porfinurija  Tamnosme a ili boja poput piva-bilirubin u mokra i(ikterus) . Svijetla mokra a-nedostatak urokroma (d.hroni na upala bubrega)  Tamnocrvena-akutna upala bubrega  Crvena-hematurija.mel.

prostate.sr ani bolesnici. ‡ Kvalitativno: +.hemoragi na dijateza(pokus u tri a e) .upala bubrega.upala mokra nog mjehura.+++ Kvantitativno: 24 sata urin biuret(40-160mg) Glomerulonefritis.pyelonephritis.fosfati.bubrega ‡ Eritrociturija: (1-3).tumor.pove an napor.vi e leukocita je piurija.nefrolitijaza.++.Proteinurija-prisustvo bjelan evina u mokra i.TBC bubrega.vi e eritrocita je hematurija.dugotrajni uspravni polo aj.upala mokra nih puteva.febrilna stanja.oksalati ‡ Leukociturija: (4-8).ortostatika Sediment: ‡ Soli: urati.

‡ Cilindri (odljev bubre nih kanali a).leukocitni.kad ne mo e normalno mokriti . eritrocitni.granulirani.epitelni ‡ Bakteriolo ki pregled-urinokultura ‡ Va na koli ina bakterija-10 nema patogeno zna enje ‡ Kateterizacija (naj e e Folijev kateter) .hijalini.vo tani.po pravilima asepse .

suha i koli inski mala. Inkontinencija je nemogu nost zadr avanja stolice u crijevima. Koli ina stolice: 100-300 garma Dijareja je esto ispra njavanje poluteku e ili teku e stolice.upravljano centrom u ki menoj mo dini. Opstipacija (zatvor.Stolica Stolica je uobi ajen naziv za otpadne proizvode probave (feces) i sam in eliminacije sadr aja crijeva (defekacija). .zastoj stolice) je rijetko i neredovito ispra njavanje stolice. ‡ Defekacija je pra njenje izmeta iz zadnjeg crijeva.stolica je tvrda.

gnoj.tjestenasta i jako zaudara Crvena-zbog krvarenja iz dinjeg dijela probavnog sustava.sluz .naziva se i MELENA.obilno je pomje ana krvlju ‡ Primjese u stolici:crijevni paraziti.obilna je.Boja stolice: ‡ ‡ Bijela-zbog manjka u nih boja.zbog opstrukcije glavnog u ovoda Crna-zbog krvarenja u gornjem dijelu probavnog sustava.krv.

Uzimanje stolice za pretrage: ‡ ‡ fizikalno-sa uvati u posudi za nu du s poklopcem i natpisom .NE BACAJ!´ hemijski-uzima se dio koji nije pomije an s urinom i koji nije dotaknuo stjenku posude s mjesta koje izgleda patolo ki promjenjeno mikrobiolo ki-postupak je isti kao i hemijski samo se uzima sterilnom ka i icom u sterilnu epruvetu parazitolo ki-stolica se alje tri puta tijekom dana u hemijski istoj posudi s poklopcem ‡ ‡ ..

davanja lijekova. . davanja hrane. postavljanje dijagnoze.Klizma Klizma je ulijevanje teku ine analnim putem u debelo crijevo radi i enja i pra njenja.

1.fiziolo ka otopina .Klizma za pra njenje: ‡ ‡      Primjenjuje se radi odstranjivanja fekalija iz debelog crijeva.prije i poslije hirur kog zahvata i prije dijagnosti kih postupaka(rektoskopija.pri opstipaciji.kolonoskopija) U tu svrhu se ulijeva pomo u katetera analno 500-1000ml teku ine zagrijane na temperaturu tijela koja mo e osim vode sadr avati: 3-4 ka i ice parafinskog ulja 3-4 ka i ice glicerola 2 dag sapokalinusa aj od kamilice NaCl.

2.5 litara teku ine zagrijane na temperaturi ljudskog tijela U debelo crijevo se unosi otopina lijeka Prije ljekovite klizme primjeni se klizma za i enje Sadr aj se ubrizgava polako (najmanje 10 minuta) ili sistemom za infuziju . Ljekovita klizma: Postupak u radiologiji pomo u kojeg se nakon i enja u debelo crijevo ulijeva kontrastno sredstvo u dijagnosti ke svrhe Sredstvo je pripremljeno tvorni ki ili se pomije a 1 litar vode sa 5 ka ika barijeva sulfata 1-1. Dijagnosti ka klizma: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ 3.

100-200ml.500-1000ml.ili ako je ne mo e zadr ati ‡ ‡ .koristi se kada elimo da teku ina dopre do vi ih dijelova crijeva  Obi na klizma 500-2000ml.kateter uveden 10cm.kada elimo da teku ina dopre u silazni dio debelog crijeva  Mala klizma.4.ako bolesnik ne podnosi ve u koli inu teku ine. Hranjiva klizma Primjenjuje se kad bolsenik ne mo e uzimati hranu oralno Sastoji se od 5% otopine glukoze.daje se sistemom za infuziju  Visoka klizma.kateter uveden 10cm.kateter uveden 20cm.

izvu i kateter provla enjem kroz stani evinu.jedan ostane Staviti u lijevi bo ni polo aj s skvr enim nogama i privu enim trbuhu ili genokubitalni s odignutom i isturenom stra njicom ili na le ima s ra irenim i skvr enim nogama(ovisno o vrsti klizme) Ispod stra njice staviti kompresu i nepropusno platno U vrstiti irigatir 50 cm iznad anusa i ispustiti zrak iz dovodne cijevi Namazati kateter.odlo iti u bubre astu zdjelu Upozoriti da sti u i analni sfinkter zadr ava teku inu Staviti bolesnika na posudu za nu du Nakon defekacije obrisati i/ili oprati analnu regiju .provla enjem kroz smotuljak gaze na koji smo stavili vazelin Obu i rukavice Ra iriti gluteuse i polagano uvesti kateter u rektum 7-10cm Otvoriti slavinu irigatora te ispu tati teku inu odgovaraju om brzinom Po zavr etku istjecanja teku ine zatvoriti slavinu irigatora.Izvo enje klizme: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Skinuti pokriva i suvi ne jastuke.

elimini e sekret iz donjih di nih puteva i spre ava bronhoaspiraciju. ‡ Centar za refleks se nalazi u produ enoj mo dini. .hemijski i toplinski. ‡ Podra aji su upalni.izgled i koli inu iska ljaja i ovisnost ka lja o vanjskim initeljima.nagla i bu na ekspiracija nakon zatvaranja glotisa. ‡ Sestra evidentira pojavuka lja.mehani ki.kojom se organizam titi od inhalacije iritansa.stanju i polo aju bolesnikova tijela.ja inu i trajanje.Ka alj i iska ljaj Voljna ili refleksna pojava.produktivnost.

embolija.tumori Krvav ± destruktivne bakterijske upale.podra aji Sluzavognojan ± bakterijske upale Gnojan ± destruktivne bakterijske upale i bronhiektazije Sukrvav ± destruktivne bakterijske upale.virusne upale.alergije.tumori bronha .Iska ljaj je sadr aj donjih di nih puteva izba en ka ljem. Izgled iska ljaja: Pjenu av ± u kardiogenom edemu plu a Sluzav ± virusne upale.TBC plu a.edem plu a.

pru amo mu posudu (ovisno o vrsti pretrage) ‡ Pri iska ljavanju sestra stoji iza bolesnika i priti e prsni ko ‡ Pri izbacivanju sestra zatvara posudu.za gljivi ne pretrage do 24 sata.a ne slina ‡ Isprati usta i drijelo vodom ‡ Narediti da ka ljuca nekoliko minuta sve dok ne osjeti nailazak iska ljaja.spremanje.daje stani evinu ‡ Za fizikalnu i nespecifi nu pretragu uzorak ne smije biti stariji od 2 sata.Uzimanje. a za mikobakterije TBC-a i do 3 dana .transport iska ljaja: ‡ Upozoriti da iska ljaj mora biti iz di nih puteva.

fizikalni (viskoznost).Pregledi iska ljaja su mikrobilo ki (obojeni razmaz na stakalcu.kultivacija).hemijski (sastav).citolo ki (tra e stanice malignih tumora i upala). .

Postupci kod bolesnika sa suhim i nereproduktivnim ka ljem: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Uputiti bolesnika da suzdr ava ka alj Staviti u povi en polo aj Ukloniti vanjske uzroke Osigurati optimalne mikroklimatske uvjete Primijeniti ordiniranu terapiju .

U Quinckeov.ako nije druk ije odre eno s postupnim podizanjem kreveta 30-40cm vi e puta u danu prije uzimanja hrane.Postupci kod bolesnika sa vla nim produktivnim ka ljem: ‡ Pomo i ekspektoraciju stavljanjem naizmjenice u drena ni i odmorni polo aj.a u odmorni po elji bolesnika ‡ U nemo nih bolesnika iska ljavanje poma emo ovijanjem i zatezanjem platnene trake iroke 50cm oko prsnog ko a ‡ Osigurati pribor za iska ljaj ‡ Osigurati mikroklimatske uvjete ‡ Primijeniti terapiju .

a hemoptoa je iska ljavanje ve ih koli ina krvi.hladnu hranu i napitke.ne govori. Postupak: Hitno obavijestiti ljekara Smjestiti u polusjede i polo aj.a u antidrena ni ako je poznat izvor krvarenja Upozoriti bolesnika da strogo miruje.Hemoptiza je primjesa krvi u iska ljaju.iv terapiju Promatrati: ‡ ‡ ‡ Kada krvarenje prestane bolesnik mora mirovati u krevetu 48 sati i izbjegavati sve to bi moglo izazvati ka alj i krvarenje Ne smije uzimati vru u.povr no di e i suzdr ava ka alj Za tititi bolesnika i krevet plasti nom prega om Staviti ispred njega lavor s malo dezinfekcijskog sredstva na dnu Dati stani evinu Izmjeriti puls i tlak Pripremiti pribor za primjenu kisika.alkohol Re i da to manje govori . Posljedica je o te enja krvne ile bronha ili plu a.

Uzroci povra anja: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Probavni sistem Sredi nji iv ani sistem Endokrini sistem Di ni sistem Cirkulacijski sitem Metaboli ki sistem Trovanja Psiha .Povra anje(vomitus) Refleksna pojava koja nastaje zbog podra aja centra Za povra anje smje tenog u produ enoj mo dini.

Postupci kod bolesnika koji povra a: ‡ Staviti bolesnika u sjede i polo aj.ili ako mora le ati okrenuti mu glavu postrance ‡ Za tititi bolesnikovo i posteljno rublje nepropusnim platnom ‡ Dati lavor i stani evinu ‡ Nakon povra anja dati a u vode za ispiranje usta ‡ Obavijestiti ljekara .

.djelimi no probavljene krvi u dodiru sa elu anom solnom kiselinom.Hematemeza je povra anje svje e krvi tamnocrvene boje ili sadr aja nalik talogu crne kafe.

sjede i ili le e i sa glavom nastrance ‡ Primijeniti postupke kao u drugim vrstama povra anja ‡ Izvaditi krv za pretrage.Postupak: ‡ Hitno obavijestiti ljeakra ‡ Smjestiti bolesnika u postelju.kanilu ostaviti u ili ‡ Smiriti bolesnika ‡ Zabraniti mu oralno uzimanje hrane i teku ine najmanje 48 sati .

Hranjenje nazogastri nom sondom Bolesnika hranimo nazogastri nom sondom ako ne mo e gutati.ugrijana na temperaturi tijela. Hrana mora biti ka asta ili teku a. . Prije hranjenja se uvodi u eludac plasti na ili gumena nazogastri na sonda duga 70 cm.

Postupak uvo enja sonde: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Izmjeriti du inu (od korijena nosa do resice uha + od korijena nosa do li ice epigastrija) Provjeriti prohodnost nosnica Za tititi bolesnika nepropusnom prega om Oprati ruke Ovla iti 15-20 cm sonde Zabaciti glavu u nazad i polagano gurati do ulaska u drijelo (du ina nosuho) Gurati dalje do izmjerene druge du ine (korijen nosa-vrh prsne kosti) Ne uvoditi silom (lagano okretati ako zapne) U slu aju gu enja.cijanoze ili ne mogu nosti govora izvu i sondu Utvditi je li sonda u elucu (aspiracijom elu anog sadr aja trcaljkom) U vrstiti sondu -treba redovito njegovati usnu upljinu i nos -sondu mijenjati svakih 48 sati.a silikonske svakih 8 dana .ka lja.

5 cm.odr avaju i okolinu istom i suhom.temperature 35-37 C. Ko u oko gastrostome treba premazivati za titnom kremom.protisnuta kroz sito. raspore ena u 5 obroka. Nakon operacije ranu treba previjati prema svim pravilima asepse. Kroz otvor je uvedena cijev promjera 1-1. Mogu se izme u davati 2500-3000 ml teku ine dnevno.Gastrostoma Otvor ura en hirur kim putem na stjenci eluca. Gastrostoma mo e biti privremena i trajna. .a kroz prednju trbu nu stjenku. Hrana treba biti teku a ili rijetko ka asta.

ispitati prohodnost puteva Ulijevati hranu polagano.Hranjenje bolesnika: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Donijeti pribor i hranu Postaviti bolesnika u le e i polo aj Otkriti do pojasa Za tititi okolinu stome kompresom Izvaditi ep i staviti lijevak Uliti malo vode.za jedan obrok se daje 200-400 ml hrane tokom 15 minuta ‡ Nakon hranjenja isprati cijev ‡ Za epiti epom i pri vrstiti ‡ Provoditi njegu usne upljine .

uz pomo medicinske opreme.medicinskog osoblja.lijekova.SHP. .Intenzivna njega KPR (kardiopulmonalna reanimacija) Prema smjernicama evropskog vije a za reanimatologiju mjere KPR se dijele na: BLS ± (basic life suport) osnovno odr avanje ivota tj.mjere produ enog o ivljavanja koje izvode stru ni timovi ljekara. ALS ± (advanced life suport) napredno podr avanje ivota tj. Osnovno o ivljavanje mjere sa kojima bi trebala biti upoznata ira populacija na samom mjestu nezgode do dolaska stru nog tima.

BLS (bazi na reanimacija) Utvrditi stanje svijesti! Redosljed postupaka: A. Airway ‡ a) b) c) ‡ Metode otvaranja di nog puta: Defleksija Podizanje brade Trostruki hvat Koriste se pomagala: -orofaringealni tubus -airway -nazofaringealni tubus (kod onih koji imaju povrede usta) -krikotireoidektomija (u anafalakti kom oku) .

slu am.B. ‡ ‡ ‡ Disanje-breathing Utvrditi nedostatak disanja Dva inicijalna udaha (gledam.osje am) Ventilirati (d epna maska) .

nakon 2 minuta radi se prva provjera bez obzira na broj spasioca) . ‡ ‡ ‡ Circulation (cirkulacija) utvrdi se nedostatak pulsa na karotidi Vanjska masa a grudnog ko a (1 i 2 spasioca) Ventilacija:kompresija (2:30).C.

D.tahikardijabez pulsa ‡ 200.360 J 3 uzastopna udara pauza KPR defibrilacija 360 J ‡ KPR mo e trajati 30-60 minuta pogotovo kod hipotermije ili utapanja. . Defibrilacija ‡ Rana kod ventrikularna fibrilacija ili v.300.

BLS Algoritam Ne reaguje Pozvati pomo Otvoriti disajni put (gledam.slusam.osje am) Provjeriti disanje disanje normalno polo aj za oporavak ne di e 2 inicijalna udaha .

osje am) provjeriti cirkulaciju (puls)-odsutan 30 kompresija + 2 udaha kontrola pulsa za 2 minuta .slu am.ne di e 2 inicijalna udaha (gledam.

Mjesto kompresije: Dva popre na prsta iznad disajnog ruba sternuma sa obe ake jedna na drugoj.pritisak 3-5 cm na grudnu kost. .

Vje ta ko disanje: ‡ Usta na nos ‡ Usta na usta ‡ Preko reanimacionog tubusa ili ambu balona ili pokretnog respiratora .

Prestanak rada srca: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Gubitak svijesti Nestanak pulsa na arteriji karotis Promjena boje ko e Prestanak disanja iroke zjenice .

Znaci efikasnosti reanimacije: ‡ Popravljanje boje ko e ‡ Su avanje zjenica ‡ Pojava otkucaja srca .

Opstrukcija disajnog puta Znaci: Hvatanje za grlo Nemogu nost govora Nagon na povra anje ili ka alj .

mo e i bo ni polo aj.Hajmlihov zahvat Osloboditi disajne puteve od stranih sadr aja Stati iza osobe koja se gu i Obuhvatiti je rukama oko struka Stisnuti pesnicu.staviti palac neposredno iznad pupka Pritisnuti abdomen prema nazad i gore Mo e se ponavljati U le e em stavu.glava okrenuta na stranu 3-4 puta udarati izme u lopatica Kod trudnica ruka ide na donji dio grudnog ko a .

tumor mozga.plu na embolija.ALS Algoritam 1. kontuzija povrede. Ventilacija Mehani ka ventilacija ‡ Disanje preko aparata djelimi no ili u cjelini ‡ Osnovna indikacija za primjenu je respiratorna insuficijencija (poliomijelitis. Endotrahealna intubacija 2.polineuri tisi. aspiraciona pneumonija.respiratorni distres sindrom.lijekovi. sepsa.tetanus. utopljenje.insuficijencija srca .mijastemija gravis.

.‡ Vi e oblika mehani ke ventilacije: -IPPB (intermitentni potizivni pritisak disanja) -IPPV (intermitentni pozitivni pritisak ventilacije) -IPPV + PEEP (pozitivni pritisak eksp Intraosalni pristup ± primjena lijeka adrenalin kroz disajni tubus.

3.siguran.naloksona.lidokaina.itd.a onda se savjetuje intraosalni pristup (brz.efikasan.ali se pokazalo da je potrebno dati ve e doze adrenalina. Uspostava intra venoznog puta u ovim uslovima nala enje periferne vene ograni eno je na 3 puta.) .

asistolija. DD (VF/VT.4.EMD) Defibrilacija ‡ Lije enje poreme aja sr anog ritma ‡ Eksterni transtorakalni (VF) ‡ Intrakardijalni DC ok ‡ Jednosmjerna struja ja ine do 360 J ‡ Lopatice se stavljaju na vrh srca i drugi me urebarni prostor desno (ili ispod lijeve skapule i drugog me urebarnog prostora desno) .BEA.

th.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Bezbjednost pacijenta i osoblja prilikom aplikacije Ko a se prije aplikacije prema e elektrolitskom pastom Kod defibrilacije se primjenjuje asinhroni DC ok. Ako se uspostavi sinusni ritam odr ava se inf xylocaina Mo e se ponavljati ja om energijom 360 J naizmjeni no sa xylocainom u bolu su do maksimum 300 mg . 3 udara 100 -> 200 -> 300 J Ako se uspostavi drugi a ne sinusni ritam->dr.

‡ Uspjeh defibrilacije zavisi od du ine vremena proteklog od nastanka fibrilacije i uzroka koji je doveo do fibrilacije (acidoza-neuspjeh) ‡ Izme u defibrilacijskog oka vr iti KPR .

Th. flater i fibrilacija kad je medikament.Kardioverzija Elektrokonverzija supraventrikul.PVT. i ventr. Poreme aja sr anog ritma u sinus ritam Mo e biti urgentna i programirana Kod: ‡ Ventrikularni flater. Bez efekta ‡ Izvodi je kardiolog uz dobro obu en tim ‡ Primjenjuje se sinhronizovani defibrilacijksi ok uz kontrolu EKG impuls defibrilacijskog oka treba da pada na R-zubac- .PSVT.pretk.

Privremena elektrostimulacija -Pacemaker- Kod sni enih frekvencija ispod 50 minuta. .

Postreanimacijsko lije enje Osnovni cilj da se o uvaju funkcije mozga i srca nakon KPR Prevencija hipertermije Indukovana hipotermija (32°-34°C) Kontrola VK O uvanje hemodinamske stabilnosti vazoaktivnim lijekovima radi spre avanja sr ane disfunkcije Prekid KPR mo e da usljedi nakon 20 minuta (kod utopljenika du e). .

KPR u djece do 8 godina Sr ani zastoj kod djece rijedak naj e repirtornog porijekla e Ostali uzroci: ‡ Naprasna smrt djeteta 32% ‡ Utapanje 22% ‡ Respiratorne bolesti 9% ‡ Kong. Sr anog oboljenja ‡ Neurolo ko oboljenje ‡ Tumori ‡ Predoziranje lijekovima ‡ Anfilaksija .

BLS provjeriti stanje svijesti i pozvati pomo Otvoriti disajni put (zabaciti glavu.slu am.podignuti bradu) Provjera disanja (gledm. udaha) .osje am) normalno disanje (bo ni polo aj-koma polo aj) ne di e (2 ef.

udaha do 1 godine 1-8 godina (disanje na usta i nos) (disanje na nos.disanje na usta) ako se grudi ne di u ponovo otvoriti disajne puteve Ako je bezuspje no Tretirati kao obostrano disanje Provjeriti znake cirkulacije .ne di e 2 ef.

Provjeriti znake cirkulacije Brah puls (do 1 godine) karotidni puls (1-8 godina) Ako je ve i od 60 minuta -omjer 15:2 -kompresija:ventilacija (2 spasioca) -30:2 (1 spasioc) .

godine promijenio je taj odnos kompresija:ventilacija (nekad bio 5:1.Mjesto: Jedan prst ispod intramamilarne linije na sternum ->100/min (brzina kompresije) Do jedne godine .5-2 cm Nove preporuke evropskog savjeta za reanimaciju djece 2005.ali slabija perfuzija srca) .palac na palac 1-8 godina .k.jedne ruke pritisak 1.

Opstrukcija disajnih puteva Dr ati dijete preko koljena potrbu ke i napraviti 45 udaraca izme u lopatica Dijete na le ima-kompresija 4-5 puta donjeg dijela grudnog ko a jer sv rebra horizontalno postavljena pa je abdomen izlo en povredama Ne vaditi strano tijele naslijepo Naj e i uzrok smrti je obstrukcija disajnih puteva zbog uvijek prisutne upalne komponente diajnih puteva kada je su enje i do 80% .

atropin) D.adrenalin. Ventilacija novoro en ad 20ml O2 Q2 dojen ad 30ml O2 djela 10ml/kg C. Endotrahealna intubacija B. IV put ‡ Intraosealno (lidokain.ALS Kao kod odraslih: A. Defibrilacija .

5. 4. 2. Reanimatologiju gdje se pru a hitna medicinska pomo Provodi reanimaciju na razini ACSL (uznapredovanog odr anja ivota) Provodi intenzivno lije enje Postreanimacijska njega Stalan nadzor Visokostru na zdravstvena njega ivot se odr ava 24 sata . 3. 7. 6.KPR u centralnoj jedinici intenzivnog lije enja(CJIL) Zapo eta KPR na terenu ili u kolima SHP Nastavlja se u ambulanti reanimacijskog odjela ili direktno u CJIL CJIL je organizacijska jedinica unutar zavoda za anesteziologiju 1.

CJIL raspola e: Autonomne krevetne jedinice uz koju se nalaze: 2 monitora po krevetu Respirator Aspirator Pribor za primjenu kiseonika Infuzomati Perfuzori Kolica za reanimaciju (sadr aj kolica je uniforman za sve jedinice intenzivne njege) Kolica sa defibrilatorom ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ .

EKG Centralnimonitor e zvu no ili svjetlosno upozoriti tim medicinskih sestara Medicinska sestra je odgovorna za parametregranice alarma koje prilago ava svakom novom bolesniku .‡ ‡ ‡ ‡ Centralna monitorska jedinica Svi monitori u CJIL su umre eni i povezani sa centralnom jedinicom na sestrinskom pultu U slu aju odstupanja od zadatih parametara koje o itava kompjuter: bradikard.hiperkapnija.hipokapnija.puls.tahikardija.pad ili porast temperature.hipertenzija.

‡ Svi alarmi moraju biti uklju eni svo vrijeme boravka bolesnika u CJIL ‡ Postupak u slu aju alarma:  Oti i do bolesnika  Uti ati alarme  Provjeriti stanje bolesnika  Utvditi razlog uklju ivanja alarma  Otkloniti uzrok uklju ivanja ukoliko je u domenu sestre ili pozvati ljekara  Po potrebi zapo eti KPR .

Kolica za reanimaciju ‡ Sadr e sredstva i lijekove koji se koriste u hitnim intervencijama ‡ Provjera kolica za reanimaciju prilikom primopredaje smjene kroz Äprotokol nadzora kolica za reanimaciju´. .

amiodaron.I polica Lijekovi: ‡ Navu ene 2 price adrenalina (ako se ne potro e za 24 sata stavljaju se nove) ‡ 2 price atropina ‡ 2 apavrina 20 ampula ‡ Alupent.lidokain.-hept.aminophylin. dopamin.na-bikarbonat.co.synopen Od 15-20 ampula .

glukoza.‡ Haes.aquaredestilata.stetoskop.fiziolo ka.svjetiljka za zjenice. price.igle. esmarch.alkohol.manitol.sistemi za infuziju i transfuziju .komprese.wata.ringer.

II polica ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Laringoskopi 3 patule Endotrahealni tubus Ambu i maske Orofaringealni tubus-airway Nazofaringean tubus Oronazalne maske za O2 .

endotrahealni tubusi.orofaringealni tubusi. laringoskopi.kateteri Kod bolesnika koji su ve ekstubirani ili respiratorno nestabilni isto slo eni setovi Kod mehani ki ventiliranih bolesnika na respiratoru na krevetu treba da se nalazi: Amb samo ire i baloni Spremnik za kiseonik na balonu Kateter za spoj da dovodom kiseonika ‡ ‡    . patule.maske.III polica ‡ ‡ ‡ Rezervni tubusi svih veli ina Endotrahealne kanile svih veli ina Za reanimaciju djece slu e ve slo eni setovi na kolicima:ambu baloni.

dezinfikuje i sterili e.U slu aju: ‡ Nestanka struje ‡ Kvara respiratora ‡ Prije i posije aspiracije sekreta bolesnika da se hiperventilira ‡ Prilikom premje tanja bolesnika ‡ Samo jedan ru ni respirator na jednog pacijenta (mogu nost intrahospitalnih infekcija) koji se poslije iste. .

Defibrilator ‡ ‡ ‡ ‡      Preporu uju se dva defibrilatora Bifazi ni naj e e u upotrebi Za stati no-transportni na in rada Omogu uje Monitoring (EKG ili 12 kanal EKG.puls.periferna saturacija) Defibrilacija putem ru nih elektroda Transkutana pacing putem samoljepljivih elektroda Sinhronizirana kardioverzija Automatska vanjska defibrilacija .

intranile.maske.pulsni oksimetar. price.laringoskop.tlak.puls ‡ Sadr i:      Lijekove skoro iste kao i kolica samo manje ampula(2X ili 4X manje) Infuzione otopine po 1 boca Uspostava venskog puta (esmarch.igle.baterija za zjenice.alkohol.rukavice) .Kofer za reanimaciju ‡ Slu i kod KPR na drugim odjelima bolnice ‡ Uz njega se uzima i defibrilator i monitoring EKG.endotrahealni tubusi i vodilice) Ostali pribor (stetoskop.EKG elektrode.tuferi) Uspostava di nog puta (ambu.makaze.gel za defibrilator.

ÄVanjska reanimacija´ To je kardio pulmonalna reanimacija na drugim odjelima po potrebi.anesteziolog i medicinska sestra Uputstvo da se ve zapo ne KPR dok tim ne do e Uzeti heteroanamnezu od osoblja Procjena stanja prema A B C D E protokolu KPR Prevoz u CJIL ako je KPR uspje na . ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ine tim ljekara.

bradikardija) ‡ Ventrikul fibril (VF) .KPR u CJIL se provodi po ALS algoritmu (uznapredovalog odr avanja ivota) ‡ Medicinske sestre-tehni ari samostalno zapo inju i provode KPR do dolaska anesteziologa i kasnije u timskom radu nastavljaju KPR ‡ Naj e i razlog KPR u CJIL (asistolija.

udarac Priprema kreveta: -spustiti stranicu.spustiti uzglavlje Postupak sestre: .Sestrinska intervencija u CJIL u K. Pozvati de urnog ljekara Dovesti kolica za reanimaciju do kreveta Prekord. 3.izvu i jastuk.navu i paravan. 5.arestu ‡ ‡ 1. 4. 2. Prve suo ene sa potrebom KPR jer su 24 sata sa pacijentom Centralni monitor alarmira cardiac arest Provjeriti disanje i puls na arteriji vr.

podi i vilicu) 7. Zapo eti disanje pomo u ru nog respiratora (ambu) 9. Postaviti oko faringa tubus -izmjeriti udaljenost od kraja donje vilice do sredine usta -otvoriti usta metodom prekri eni prstiju -uvu i zakrivljeni kraj prema tvrdom nepcu -rotacija 180° i dalje uvla enje 8.bradu. Ako je na respiratoru prebaciti re im disanja u kontrolirano pove ati O2 na 100% 6. Prohodnost di nih puteva (zabaciti glavu i podi i .

Izvaditi uzorak krvi za elektrolite i druge parametre Plan rada pri KPR ako je vi e medicinskih sestara podijeliti interventne radnje . Eventulno Aspirirati pac 13. Asistirati na razini ALS sa ljekarom 16.10. Pripremiti defibrilator 14. Otvoriti joj jedan IV put 12. Vanjska masa a 11. Pripremiti set za intubaciju 15.

5.) ‡ 1. 4. 3. . 2.frekventnost) Kontinuirani monitoring u 2 odvoda EKG-a/II odvod obav.Postreanimacijska njega Kod uspje ne KPR nastaviti sa postreanimacijskom njegom Zadaci medicinskih sestara: Dovesti respirator ako je potrebna mehani ka ventilacija Hemodinamska potpora putem perfuzornih pumpi Provjeriti neurolo ki status i orjentiranost pac u vremenu i prostoru Provjeriti respiratorni status (kvalitet i dubina disanja.

Sanirati opekline od defibrilatora 10. O istiti defibrilator.6. Kontrole TA. Kontrolisati labratorijske parametre koji su tra eni 9.mjerenje CVP 7. Äpedale´. Dopuniti kolica za reanimaciju 12.pulsa.slu alice.tlakomjer 11. Evidentirati sve u injeno u protokolu .kontrola diureze. Primjeniti TH prema nalogu ljekara 8.

INTERNA PROPEDEVTIKA FIZIKALNI PREGLED ‡ ‡ ‡ ‡ Metode fizikalnog pregleda su: inspekcije (op ti utisak) palpacije perkusije auskultacije .

 a) b)  Status praesens sada nje stanje na osnovu fizikalnog pregleda (dovoljno vremena.dovoljno svjetla i zagrijana prostorija) op ti status status pojedinih organa nalazi objektivnog pregleda se upisuju u istoriju bolesti i zdravstveni karton i imaju dokumentarnu vrijednost .svu en pacijent.

simetri nost tijela.razvijenost musculature.tjelesna masa.Inspekcija (op ti utisak)-ono to vidimo na pacijentu:stanje svijesti.visina.1.stav pacijenta.konstitucija.disanje  pregled po inje inspekcijom bolesnika  opa anje je prirodni dar ali da bi ono poslu ilo moraju se poznavati fenomeni kojima se bolest o ituje  zna ajna je ali je ne treba precijeniti .ko a.

tumora.) .procjenu defansa(trbuh tvrd kao daska zbog pove anog tonusa trbu ne musculature)kod peritonitisa B.duboka -sluzi za odre ivanje polo aja i veli ine dubokih organa(bubreg.Palpacija-je pregled metodom pipanja vrhovima prstiju pojedinih dijelova tijela Mo e biti: ‡ povr na ‡ duboka A.bolne osjetljivosti.appendicitis itd.2.povr na -slu i za identifikaciju povr nih organa.

Perkusija je metoda gdje se kucanjem po povr ini tijela na osnovu kvaliteta perkutornog zvuka dobijaju podaci o:konzistenciji i veli ini organa.3. .patolo kom sadr aju kao i o patolo kim stanjima Primjenjuje se: ‡ direktna perkusija -kucanjem direktno vrhovima prstiju po tijelu(test fluktuacije za ascites) ‡ indirektna perkusija (prstom o prst) -po distalnoj falangi srednjeg prsta se udara srednjim prstom druge ake sa udaljenosti 10-15 cm iz zgloba ru ja.prst po kome se kuca (plesimetar) ne treba pritiskati jako na tijelo vec ga treba prisloniti na tijelo.

ovaj zvuk se uje kao naduven obraz .eludac timpani an-abdomen(crijeva). pneumotoraks.srce sonoran-normalna plu a hipersonoran.Vrste perkutornog zvuka:      tmuo-butina potmuo-jetra.slezina.

R.Auskultacija je metoda slu anja stetoskopom ‡ -grudnog ko a(kvaliteta i intenziteta disajnog uma kao i propratnih u njeva) ‡ -srca(F.S-frekfenca.) .U.perihepati kog trenja itd.4.ritam. umovi) ‡ -abdomena(crijevne peristaltike-motiliteta.tonovi.T. udvajanje. vaskularnih umova-stenoza renalne arterije i aorte.

‡ ‡ ‡ ‡ Stanje svijesti Svjestan Somnolencija ± pospanost Sopor ± te i poreme aj svijesti ali se na ja i vanjski nadra aj mo e probuditi Koma ± potpuna nesvjest ne mo e se probuditi nikakvim nadra ajem (prema uzroku nastanka mogu biti metaboli ke.toksi ke.psihogena) ‡ .PREGLED PACIJENTA Op ti utisak 1.cerebralne) Sinkopa ± kratkotrajni gubitak svijesti uzrokovan cerebralnom ishemijom(kardijalna.

slu ne.bolest mozga) ‡ Konfuzno stanje ± laki oblik delirija ‡ Depresija ± poreme aj afektivnog ivota ‡ Mani no stanje .suprotno od depresije ‡ Demencija ± propadanje intelektualnih funkcija .‡ Delirantnost ± nemir uz halucinacije vidne.visoke temperature.vremenske.prostorno dezorjentisan (trovanje alkoholom.

zaba ena glava-upala mozga) .prostoru. Stav bolesnika ‡ Aktivan(normalno) ‡ Pasivan ‡ Prinudan (sjede i-plu ni i sr ani bolesnici.bo no na zdravoj strani-kod pleurita.le e mirno-akutni pankreatitis.stalno mijenjaju polo aj-bubre na kolika. prema sebi idrugim li nostima 3.2. Orjentacija u vremenu.

pasivno ili nepokretan) ‡ Npr. pokretljivost pacijenta (aktivno pokretan-normalno.patkast hod-i a enje kuka) .teturav hodtabes.peronalni hod-pijetlov hod.sitan hod-mb Parkinson.4. hempareti an hod-inzult.

I stepena.izra unati BMI(bodi mass index)=masa(kg)/(visina-m)².gojazan(BMI=>25.524.5.5)  dobra.slaba .II stepena.srednja.9kg/m².9).>40-morbidno gojazni]).pothranjen (BMI=<18.35-40-goj.[25-30-umjerena gojaznost.30-35-goj.5-24. konstitucija-uzeti visinu(m) i tjelesnu masu(kg).pacijent moze biti:normalno (srednje) uhranjen (BMI=18.normalan BMI=18.

distrofija adiposogenitalis.pothranjesnost. hiperinzulinizam.HTA.miksedem.anoreksija.IBS.sterilitet) Mr avost (<10% TT)  Konstitucionalna.lipodistrofije (pra eno DM.hipertireoza.Obesitas (>20% TT)  Alimentarna.Mb Cushing.marazmus kod starih ljudi . maligni tumori.

zbog pove anog hormona rasta. ake) Eunuhoidni gigant (dugi ekstremiteti.hrskavica) Rahiti ni patuljak (kratki zdepasti ekstremiteti.kreteni) Ovarijalni patuljak (kod ena.     Rast <140cm 150-190 mu karci 140-180 ene Primordijalni patuljak (proporc.     >190cm .spolne oznake nisu razvijene..sekundarne spolne oznake slabo razvijene.malen.inteligencija normalna) Hondrodistrofi ni patuljak (nije proporc.malen.sec.akromegalija-uve an nos.nema sekundarnih spolnih oznaka) Primordijalni (konstitucionalni gigant-porodi na konstitucija) Hipofizarni gigant (rast se nastavlja nakon puberteta.nedostatak androgenih hormona) II.sec.spolne oznake normalnepigmeji) Hipofizarni patuljak (proporc.udovi kra i.poreme aj razvoja epif.‡ I.brada.imbecili.sec.spolne oznake nisu razvijene.

aneurizma.tumor glasnica)  Hrapav (miksedem.6. Glas  Promukao (prehlade.TM medijastinuma) .nikotin.

7. simetri nost gra e tijela (simetri ne-asimetri ne) 8. razvijenost muskulature (normalno.slabije ili jako razvijena) 9. disanje (eupnoi nonormalno.dispnoi no-gu enje) .

F. J. ko a i sluzoko a A. H. K. D.10. boja vla nost pigmentacija ospa hemoragije strije maljavost elasticitet(pokretljivost) i turgor temperatura potko no masno tkivo uvecane limfne lijezde . B. E. G. I. C.

blijeda hipertonija.bubre ne bolesti.nervna napetost.A.hemoliticka anemija-citostatici.centralna 2.strah-spazam kapilara.uta prebojenost ko e( utica.koli ine pigmenta.ciroza jetre.spol) I-blijeda(sideropenijska anemija.bakterijski endokarditis) II-ikteri na.stanja krvnih ila.albinizam.boja moze biti:  Zavisi od koli ine i sastava krvi.vitiligo.cijanoza moze biti: 1.dob. karotenemija) III-sivkasta-hemohromatoza IV-cijanoti na(plavo-ljubi asta).periferna .izlo enost suncu.

usna duplja.centralna-posljedica nedovoljne saturacije hemoglobina(Hb) sa kiseonikom(02) Lokalizacija:jezik.desno-lijevog anta.farings Kod:sr anih mana. 1.plucne opstruktivne bolesti (bronhopulmonalna oboljenja) .

noktima prstiju ruku i nogu .mitralne stenoze.usnim koljkama Kod:venske opstrukcije.hladno e.periferna-posljedica porasta redukovanog Hb u venskoj krvi dok je njegova koncentracija u arterijskoj normalna Lokalizacija:na usnama. 2.anksioznosti .

Cijanoza noktiju(periferna) .

izlo enost suncu .pro ireni kapilari.crvena hipertonija.V obojenost ko e ± Adisonova bolest.policitemija.erizipel.pelagra.

vla nost I-suva-hipotireoidizam II-masna-hiperandrogenizam III-vla na.topla-hipertireoza C.gljivi na oboljenja .B.pigmentacija I-hiperpigmentacija-Adisonova bolest(crna ko a) II-hipo-vitiligo.

pneumokokna)  Spider nevusi-kod oboljenja jetre na pritisak se povuku pa se ponovo jave (prsni ko . Hemoragije ± purpura  Ko na i sluzni ka krvarenja I petehije-ta kasta krvarenja II ekhimoze-malo ve a(slivene ta ke) III hematomi-krvni podlivi Kod:traume.trombocitopenije.skorbuta.papula. ospe(alergije.sepsa.vrat. elo.bulla E.D. sepse(meningokokna.boginje)  Eflorescence:patolo ka promjena ko e koja se vidi okom  Makula.nikad na trupu) .vezikula.pustula.

zapaziti sa kojom lako om se ko a tegli (pokre e).ciroza jetre  poja ana:tumor nadbubrega ili ovarija H.maljavost-mu kog.trudnice.elasticitet-podi i ko u nad sternumom ili tibijom.strije (cushing.starih) .smanjena kod edema II-turgor-brzina kojom se ko a vra a u prvobitni polo aj(smanjen kod dehidratacije.enskog tipa (zavisi od pola i hormona) alopecije.pubertet) G.elasticitet(pokretljivost) i turgor I.F.gojazni.hirzutizam i hipertrihoza kod ena(brkovi i brada)  smanjena:hipogonadizam.

temperatura-vrste temperature: I-afebrilan II-subfebrilan III-febrilan IV-visokofebrilan Vrste temperaturnih krivi: ‡ febris kontinua ‡ febris remittens ‡ febris intermittens ‡ febris recurens ‡ Pel-Ebstajnov tip temperature .I.

tifus)  2.febris remittens -skokovi visoke temperature u toku dana sa varijacijama dnevne temperature 1-2C.sepsa) .ali ne pada na normalnu vrijednost(peritonitis.empijem. 1.febris kontinua -febrilne i visokofebrilne temperature se smjenjuju vi e dana ili nedelja ali varijacije u toku dana ne prelaze vi e od 1C(pneumonija.pa nagli pad na normalnu vrijednost ili ispod normale sa dnevnom varijacijom ve om od 2C sto traje nekoliko dana pa opet poslje skok(malarija.febris intermittens -nagli skok do 40C nekoliko sati.apces pluca)  3.

 4.povratni tifus)  5.Pel-Ebstajnov tip temperature naizmjeni na pojava visokih T sa periodom normalnih ili subnormalnih temperatura to je karakteristika Mb.Hodgkin .febris recurens -smjenjivanje hiperpireksije i apireksije u trajanjem od nekoliko dana naizmjeni no(milijarna TBC.

ingvinalne.trbuhurizik od infarkta miokarda.submentalne.kubitalne-lakatne) . poplitealne.potko no masno tkivo depo(veliki/mali). submandibularne. aksilarne.postojanje otoka(hipotireozamiksedem) K.J.retroaurikularne.buffalo torso<grba>Cushing).sternokleidomastoideusa-napred i nazad.raspored(na butinama.duz m.uve ane limfne lijezde -normalna veli ina je do 1 cm (subokcipitalne.supraklavikularne-sa lijeve strane Virhovljeva<Ca eludca>.

srednje te kog ili te kog) bolesnika . UTISAK:pacijent odaje utisak (lakog.9.

prostoru i prema li nostima zauzima aktivan stav u postelji aktivno pokretan srednje uhranjen simetri ne gra e tijela normalne osteomuskularne gra e eupnoi an.orjentisan u vremenu.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ NORMALAN NALAZ: bolesnik svjestan.afebrilan ko a i vidljive sluznice normalno prebojene .

usta .Pregled glave Kod glave se pregledaju: 1.lice 4.kapci 6.kosmatost 3.o i 5.nos 8.u i 7.konfiguracija lobanje 2.

konfiguracija lobanjesimetri na.oxycefalija.mentalna retardacija .1. kod rahitisa-craniotabes (udubljenja u lobanji kada se pritisne-kao ping-pong loptice i lobanja ima etvrtast oblik) ‡ Mb Down. Odstupanja:mikrocefalija. brahycefalija.hydrocefalija.srednje(normalne)veli ine. proporcionalna tijelu.scafocefalija.traume.

kongenitalna adrenalna hiperplazija) -kosa tanka. ki- Poreme aji: -gubitak brade i brkova kod mu karaca-hipogonadizam -pojava brade i brkova kod ena-androgenizacija(sindrom policisti nih ovarijuma.bez sjaja-hipotireoidizam -svijetla kosa i plave o i-fenilketonurija -alopecija totalis (potpuni gubitak kose) -alopecija areata (gubitak kose na pe ate)-glivi no oboljenje .mu enski tip kosmatosti.2.krta.kosmatost-proredjenost kose.fina. distribucija.meka-hipertireoidizam -kosa gruba.

simetriju lica -asimetrija kod paralize n.3. facijalisa(VII).lice  I-posmatrati: A.facijalisa . Inervacija n.

 postoje: -spu ten ugao usta a o te enje se nalazi sa suprotne strane u mozgu.centralna paraliza facijalisa .oko se zatvara na toj strani i podi u obrve 1.

.

.

facijalisa je sa iste strane u facijalnom kanalu temporalne kosti) .o te enje n.ugao usta je ni i kada se smije.periferna paraliza facijalisa(Belova) -na jednoj polovini lica nema bora.oko je otvoreno.2.

B.sarkoma.olovnosivkasta-akutni abdomen.postojanje otoka kod: bubre nih bolesti.mimiku -uga ena kod parkinsonove bolesti.alergije.boju: ikteri na.cijanoti na-mane sa desno-lijevim antom.mikedem.tumora.tetanus-risus sardonicus. rhinitis. miksedem C. malignitumori.bijele kafe-subakutni bakterijski endokarditis D. peritonitis.cushing-facies lunata E.maljavost mu kog tipa kod ena .blijedaanemija.sinusitis.utica.facies hipokratica.lijekova neuroleptika.

Valeove ta ke-bol kod neuralgije n. trigeminusa(V)-predio frontalnog sinusa(V1: Sup Orb Fissure).maxilarnog(V2: Foramen Rotundum) i foramen mentale na bradi(donja vilica-V3: Foramen Ovale) . II-palpirati:  A.

tragus-bolnost kod bolesti spolja njeg uva  C.mastoideus+perkusija-bolnost kod zapaljenja srednjeg uva . B.

Kayser-Fleischerov prsten) pokretljivost bulbusa(paraliza) sklere(beonja e). hematom.kaheksija b) c) normalno/subikteri ne /ikteri ne (gerontoxon.gnojenje 2.4.o i -gleda se: a) ‡ ‡ veli ina bulbusa(egzoftalmus/enoftalmus) 1.Egzoftalmus: bilateralno uvecanje o nih jabu ica(Mb.sedefaste- .GravesBazedow kod hipertireoze) jednostrano uve ana o na jabu ica-Tu.Enoftalmus (bilateralno uvla enje bulbusa)dehidracija.

meningitis) .trovanje alkoholom.monoksidom).d) zjenice: ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ normalan nalaz-kru ne/jednake/simetri ne/reaguju na svjetlost i akomodaciju (2-5mm normalna veli ina) iroke zjenice(midrijaza)-intrakranijalno krvarenje. tumori mozga.heroin).glaukom-poja an Sy(Simpatikus) su ene zjenice(mioza)-trovanje opijatima(morfijum.nepravilnog oblika.uremijska koma-poja an PSy(parasimpatikus) odsustvo reakcije zjenica na sjvetlost i akomodacijucerebralni lues.bez reakcije na svjetlost uz o uvanu konvergenciju(kod sifilisa CNS-a) Anizokorija-razli ita veli ina zjenica (lijekovi.sifilis CNS.marihuanom i CO(uglj.trovanja Argajl-Robertsonov fenomen-uske zjenice.

e) tonus jabu ica-smanjen(kod hiperglikemijske kome zbog dehidratacije)/pove an(glaukom) f) simetri nost bulbusa/prisutnost strabizma(konvergentni ili divergentni)  pokreti o nih jabu ica i rad o nih mi i a-diplopije ili dvoslike .

.

.

CNS.g) prisutnost nistagmusa-stavimo prst da gleda pod uglom od 45°(kod oboljenja unutrasnjeg uva. vestibularnog nerva.umorno oko) .vestibularnog ivca.o te enje CNS-a)  Brze nevoljne kretnje o ne jabu ice (oboljenja unutra njeg uha.

.

blijede(anemija). povi ena TA) i) vid-tablice ispitivanja. hiperemi ne-crvene(zapaljenje). petehije(sepsa.optotip j) o no dno-oftalmoskopom .h) konjuktive-normalna prokrvljenost.

.

.

angioedem.alergija na lijekove.kapci: .infekcija. hipotireoidizam.okulomotoriusa ‡ Hornerov sy-udru enost ptose I enoftalmusa(kod oste enja vratnog simpatikusa) ‡ Periorbitalni edem-glomerulonefritis.‡ Blefarospazam-bol ‡ Retrakcija kapka-podignut kapak-hipertireoidizam ‡ Ptosis(spu tenost gornjeg kapka)-kod paralyze n.trauma) 5.

‡ Chalasion-otok Mejbomove lijezde.uta prebojenost na ko i kapka(kod hiperholesterolemije) ‡ Trepavice-ektropija(okrenute spolja)/entropija(okr.konjuktivitis) .bezbolan ‡ Xantelasma.unutra)/blefaritis(zapaljenje ruba kapka) ‡ Zapu eni suzni kanali-suze teku niz lice ‡ Pregled spojnice donjeg kapka i o ne jabu ice (anemije.

‡ ‡ ‡ ‡   ‡ 6.u i-inspekcijom se utvr uje: Veli ina i oblik aurikule Tophy-urici-kristali Na-biurata na helixu(kod gihta) Krvarenje iz spolja njeg u nog kanala-kod fracture baze lobanje Cijanoza: Perifrena-pri trljanju usne koljke plavoljubi asta boja se mijenja u crvenu Centralna-pri trljanju boja ostaje ista(plavo-ljubi asta) Sadr aj zvukovoda-otoskopom .

lues) . trauma. trombocitopenija.nos-gleda se: oblik prisutnost deformiteta prohodnost prisutnost stranog sadr aja u nosnim upljinama(krv-hiperTA.pro irenje kapilara kod alkoholi ara) perforacije nosne pregrade(TBC.gnoj-sinuzit.‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ 7. herpes-zoster(pneumonija.virusna oboljenja) eritem(u vidu leptira-kod Lupusa eritematosusa.

herpes labijalis.usta: ‡ ‡ boja i hidriranost usanablijede(anemija.krvarenje). ok.sideropnenijska anemija. zapaljenje usana(hipovitaminoza B1.popre ne brazde-poreme aj kalcija i fosfora .cijanoti ne(sr ana dekompenzacija.desno-lijevi ant). pellagra(nedostatak niacina) kvalitet zuba(karijes.proteza.8.kolaps. zvale-angulus infekciosus(poslije antibiotika).Ha insonovi zubi.

‡ boja i pigmentacija bukalne sluznice(skrama.skorbut .Koplikove mrljeenantem(morbili) stomatitisi-afte-soor gingivitis-leukemija.hiperemija-zapaljenje) ‡ fetor ex ore(zadah iz usta): -trule jabuke(aceton)-dijabetes mellitus -amonijak-uremija -zemlja(vla na)-insuficijencija jetre.ciroza ‡ ‡ ‡ krvarenje sluznice.

akromegalija) papile:hipertrofija(lingua geografica i skrotalis).‡     Jezik (ogledalo zdravlja): boja-karmin crvena(kod ciroze jetre).tamnosmedj-braon(kod uremije) oblozenost-kod kandide.sideropenijaska i perniciozna anemija-gladak jezik) skretanje jezika pri pla enju-o te enje n.oboljenja GIT vla nost-(suv-dehidratacija) veli ina:makroglosija(kod hipotireoze karcinom.febrilna stanja.atrofija(antibiotici.hipoglosusa na strani gdje skre e jezik   .malinast(kod sarlaha).

‡ tonzile-uve ane.vagusa ili glosofaringeusa) ‡ drijelo-crveno.nepokretni.grebanje pri gutanju . ote ano gutanje.nazalan govor(zbog o te enja n.vire iza nep anih lukova.sa gnojnim epovima ‡ nep ani luci-ote eni.crvene.

spolja nji u ni kanali bez stranog sadr aja 7.bez nistagmusa (i strabizma) 8. Tragusi i Valeux-ove ta ke palpatorno bolno ne osjetljive 5.centralno postavljene.tumefakta. U ne koljke normalnog oblika.ko nih promjena) 2.Normalan nalaz: 1.pokretni u svim pravcima. Zjenice kru ne. enskog/mu kog tipa kosmatosti 3. simetri na (bez znakova povre ivanja. Glava normalne konfiguracije (oblika).jednake. Mastoidni nastavak palpatorno i perkutano bolno (ne)osjetljiv 6. Palpatorno i perkutano bolno (ne)osjetljiva 4.reaguju promptno na svjetlost i akomodaciju: konvergencija uredna . Bulbusi normoponirani.

Zubi zdravi (sanirani. ve ta ki. promjena 15. Jezik normalne veli ine. pomagala). bez prisustva stranog sadr aja . edema. Nos normalnog izgleda. vla an 14. simetri ne (bez ptoze i egzoftalmusa) 10. neoblo en. Tvrdo i meko nepce bez pat.9. eksudacije. simetri nosti. Usne ru i aste (normalno prebojene) i vla ne. bukalna sluznica bez patolo kih promjena 13. Rime oculi jednake. Konjuktive srednje prokrvljene 12. Lice normalno simetri no. Sklere sedefaste (anikteri ne) 11. prohodnost nosa normalna. normalne boje 17. sluznica farinksa i tonzila bez znakova hiperemije. promjena. nep ani luci. normalne boje i vla nosti 16. desni bez pat.

Inspekcija Palpacija Pregled vena vrata Arterije .Pregled vrata Kod vrata se vr e sljede i pregledi: 1. 3. 2. 4.

1.pravilan)  (ne)simetri an Nesimetri an vrat-parotitis . Inspekcija  oblik(normalno cilindri an.

 veli ina(izdu en(asteni ari)/kratak (pikni ar))  pokretljivost: ‡ aktivno pokretan u svim pravcima(normalno) ‡ pasivno pokretan(lijekar pokre e svojim rukama pac.meningitis) ‡ nepokretan .dislokacije vratnih pr ljenova.glavu-frakture.

Palpacija:  titna lijlezda-palpira se sa dve ruke prstima na prednjoj strani vrata tako sto stanemo iza pacijentovih le a ‡ normalnog polo aja ‡ veli ina(normalna/uve ana) ‡ bolnost(palpatorno bolno neosjetljivanormalno/bolna) ‡ konzistencija(mekana-normalno/tvrda) ‡ pokretljivost-ka emo pacijentu da proguta(pokretna/nepokretna) .2.

.

preaurikularne.retroaurikularne.jugularne.supraklavikularne(sa lijeve strane(Virhovljeva) L. ‡ ‡ ‡ ‡ Limfne lijezde-normalna veli ina je do 1 cm veli ina:nepalpabilne-normalan nalaz/uve ane konzistencija(meka/tvrda) bolnost(bolno neosjetljive-normalan nalaz/bolne) pokretljivost(fiksirane za podlogu/pokretne) Limfne lijezde vrata se nalaze:du m.sternokleidomastoideusa.Z ±Ca eluca) Okcipitalne. supraklavikularne ‡ .submandibularne. mandibularne.

3.pacijent le i.medijastinalni tumor.vrat podignut za 30° od podloge ‡ normalan CVP(centralni venski pritisak)-vidi se ispunjenost jugularne vene do 3 cm ‡ povi en CVP-vidi se nabreklost vene za vi e od 3 cm (insuficijencija desnog srca.konstriktivni perikarditis. Vene -posmatramo desnu jugularnu venu sa desne strane: Kusmaulov znak-pove anje nabreklosti sa udisanjem.edem vrata i gornjeg dijela prsnog ko a .aneurizma aorte) -Stoksov okovratnik.

.

Arterije:  Pulsacije karotida‡ nisu vidljive(normalan nalaz) ‡ poja ane pulsacije (hipertenzija.tromboza) .aortne stenoze.ateroskleroze.4.izvodi se za vrijeme prestanka disanja(jer disajni um mo e da maskira vaskularni).ateroskleroza)  Auskultacija karotidnih arterija:vr i se zvonom stetoskopa.jak sistolni um se javlja na mjestu su enja(kod aneurizme.hipertireoza.

.

titna lijezda na svom mjestu. Vrat cilindri an.pokretna pri gutanju 4. Ne zapa aju se patolo ke pulzacije karotidnih sudova vrata. Nema uve anih limfnih lijezda 5. karotidni puls se uredno i simetri no palpira 3.nema uma nad karotidama. normalne veli ine i konzistencije.Normalan nalaz: 1. Vene vrata nisu nabrekle . simetri an. aktivno i pasivno pokretan u svim pravcima 2.

2.Pregled grudnog ko a Za pregled koristimo: 1. 3. Inspekciju Palpaciju Perkusiju Auskultaciju . 4.

10 rebro preko zajedni ke hrskavice za sternum.Gra a grudnog ko a:prvih 7 rebara je pripojeno za grudnu kost(sternum) direktno a 8.9.11 i 12 rebro nisu pripojeni vec su slobodna(vita) rebra. .Donji ugao lopatice je u nivou 7 rebra na zadnjoj strani grudnog kosa.

trbu nih misica) f) Simetri nost g) Malji asti prsti . a) b) c) d) e) Inspekcijom gledamo sljede e: Pokretljivost Ko u Dojke Oblik Kori enje pomo ne respiratorne muskulature( irenje ala nasi.1.

o te enja ponsa itd.uremije.duboko-Kussmaulovo)-normalno pri fizi kom naporu.fibroza plu a.frekfence 16-20/min  Sporije(Bradipnea)-<16/min(kod dijabeti ne kome(ketoacidoza).podignuta dijafragma hiperpnea(ubrzano.infarkta miokarda.A.tu organizam te i da izbaci CO2 i kompenzuje acidozu .dijabetesne acidize(ketoacidoze).pleuralnog bola.hipertireoza. Vrsta disanja prema frekfenciji disajnih pokreta:  Eupnoi no disanje-normalno je sa obe strane.povi enog intrakranijalnog pritiska i o te enja CNS-a itd..hipertermije.miastenie gravis.)  Brze >20/min-koje mo e da bude: ‡ ‡ a) Pokretljivost tahipnea(ubrzano.trovanja benzodiazepinima.povr no)-normalan nalaz kod fizi kog naprezanja.stresa a patolo ki kod fibroze plu a.napetih osoba a patolo ki kod hipoksemije.metaboli ke acidoze.

po novom smatra se normalnim dijafragmalno disanje jer je provjetravanje plu a optimalnije a tako e klirens tetnih materija.ako se javi kod zena ukazuje na pleuritis Podjela disanja na torakalno(dijafragmalno) i abdominalno je zastarjela. Vrste disanja prema disajnim pokretima:  Torakalno(dijafragmalno)-kod ena  Abdominalno-kod mu karaca. .B.

nepravilno je)normalan nalaz kod djece i starih kada spavaju a patolo ki kod trovanja lijekovima sa depresivnim dejstvom na CNS.nepravilno je sli no aritmiji apsoluti kod srca)-kod o te enja CNS(produ ena mo dina).organizam te i da izbaci vi ak CO2 Sheyn-Stokesovo (ubrzano.hron.met.    Kussmaulovo (ubrzano.duboko disanje se smjenjuje sa periodima apnee-prestankom disanja.dijabetesne acidize(ketoacidoze) . ujno)-kod uremije.depresije CNS-a Vrste patolo kih oblika disanja: .oste enja mozga.acidoze.sr anim oboljenjima Biotovo (disanje je sporo/brzo ili povr no/duboko sa periodima apnee izme u.nefritis.C.duboko.

Imamo tako e paradoksalno disanje kod:  HOBP (hroni ni opstruktivni bronhitis.astma.D.kardiomiopatija)-sa uvla enjem interkostalnih prostora  Kras povreda-fraktura sternuma i rebara .

vene(kod opstrukcije VCSvene kave superior) Spider nevus .izrasline.o iljci.spider nevusi-crvene mrlje(kod ciroze).b) Ko a-otoci.

klinefelterov sy) .pri palpaciji uo avamo tumerfakt u mekom tkivu dojke  Mu karci-ginekomastija(kod ciroze.gnoj-mastitis).sekrecija na bradavici(sukrvi avaCa.sjede i polo aj  ene:uvu enost bradavice(kod karcinoma). spironolakton-diuretik.simetri nost/ote enost/crvenilo dojki(zapaljenje).ko a koja podsje a na koru od pomorandze(karcinom) .c) Dojke-ruke su pri pregledu podignute iznad glave ili na bokovima.

d) Oblik -mo e da bude:  Cilindri an(normalno)-lateralni dijametar ve i od anteropoteriornog+epigastri ni ugao<90°  Ba vast:antero-posteriorni dijametar ve i od lateralnog+epigastri ni ugao >90° (kod HOBP.emfizema)  Okrugao±kod djece .

.

Buffalo-torzo-grba na vrhu le a(kod cushinga) .uzrokuje ba vast toraks 3. Lordoza-povijen nazad.ote ava poro aj 4. Promjene na ki menom stubu-ispituju se prstom po ki menim nastavcima: 1.trbuh izbo eniji. Kifoza-povijen napred. Skolioza-iskrivljen u stranu 2.

.

estetski zna aj ‡ obu arske grudi(ekskavatum)-estetski zna aj . Sternum‡ koko je grudi(carinatum)-kod rahitisa i osteomalacije(deficit vitamina D3).

.

pikni ka konstitucija . ‡ ‡ ‡ epigastri ni ugao: 90°-normalan nalaz <90° (o tar)-asteni ni >90° (tup)-ba vast grudni ko .

anomalija pektoralnih ili skapularnih mi i a .stranog tijela. pneumotoraksa.tumora u disajnim putevima.f) Simetri nost grudnog ko a:  Simetri an(normalnan nalaz)-jednaka lijeva i desna strana  Asimetri an kod:pleuritisa.miastenie.zadebljanja pleure.HOBP-a.

Ca bronha.g) Malji asti prsti(zadebljali) kod:  Bolesti plu a-pu enje.fibroze plu a  Bolesti srca sa desno-lijevim antom  Bolesti titnja e-hipotireoza Stanje plu a prema perifernim znacima: ‡ cijanoza ‡ malji asti nokti ‡ disanje .

Palpacija: a) Povr na-zna ajna je za:  potko ni emfizem-osje aj pod prstima je kao da kripi snijeg  limfne lijezde-aksilarne.2.Virhovljevasa lijeve strane(kod Ca eluca)  epigastri ni ugao-spojimo prste dveju ruka ispod sternum oslanjaju i ih na rebarne luke(za grubu procjenu) .

postavljenim na simetri na mjesta(lijeva i desna) grudnog ko a napred i nazad  Mo e da bude: ‡ poja an-pneumonija.astma.pneumotoraks.emfizem.b) Fremitus pektoralis-podrhtavanje grudnog ko a pri izgovaranju samoglasnika u rije ima truuuubaaa-taaaraaabaa  Ispituje se sa obe ake. atelektaza . zadebljanje pleure ‡ uga en-pleuralni izliv.fibroze ‡ oslabljen-gojaznost.

hematotoraksi.mi i i.kra e traje i manje dubok Potpuna muklina ±alveole ispunjene eksudatom(pleuritisi hidrotoraksi.slezena.3. Perkusija -ide u dubinu plu ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ nog tkiva do 10cm Odre uje se: Visina zvuka -zavisi od gusto e tijela(vi a kod ve e gusto e) Intenzitet -manji kod ve e gusto e tijela Trajanje -du i kod manje gusto e Glasan zvuk ±nad organimakoji sadr e vazduh(plu a eludac.srce) Ako se smanji koli ina zraka u plu ima zvuk postaje manje glasan.pneumonije) .crijeva) Tih zvuk ±nad organima koji ne sadr e vazduh(jetra.

tumora(plu na kondenzacija) Sonoran-normalna plu a.bronhitis.kaverni.kaverne ili apscesi(velike upljine u plu ima).iznad eluca(pove ana vazdu nost plu a) Timpani an kod:pneumotoraksa(odjekuje zbog vazduha u pleuralnom prostoru).tumor Potmuo kod:lobarne pneumonije. .a) Dijagnosti ka -zvuk moze da bude:      Tmuo kod:pleuralnog izliva.mlohavost plu nog tkiva.atelektaze. Timpanizam se javlja ina e kod organa ispunjenih vazduhom ali ne plu a.hron.infiltrat.TBC-a.astma Hipersonoran kod:emfizema.

ko a-paravertebralno do baze plu a.Dg perkusiju vr imo na : ‡ zadnjoj strani g.pacijent u sjede em polo aju relaksiran ili ubo nom polo aju .zatim du skapularne linije pri bazama(zaobilazimo skapulu) ‡ prednjoj strani grudnog ko a-na medioklavikularnoj liniji do baza plu a.prednjoj aksilarnoj pri bazama ‡ Vr imo u inspirijumu jer je plu ni zvuk glasniji nego u ekspirijumu.

inspekcije i palpacije Dovoljna su dva perkutorna udara na svakom mjestu Prvo:orjentacijska perkusija u interskapularnom i bazalnim prostorima a potom perkusija odozgo prema dole .iz ru nog zgloba Komparativna -perkusija oba plu a na simetri nim mjestima Izvodi se nakon anamneze.   ‡ ‡ ‡ Vrste i tehnike perkusije: Direktna -kucka se vrhom jednog ili vi e prstiju Indirektna -kucka se po plesimetru (prst na prst srednji).

b) Topografska:  projekcija vrhova plu a-Kreningova polja:1.trapeziusa ‡ normalna irina je 4-5 cm ‡ pro irenje-kod emfizema ‡ su enje kod: TBC i karcinoma vrhova plu a .5cm u polje od vrata.na srednjoj tre ini gornje ivice m.

torakalni pr ljen ‡ Vrh plu a 2-4cm unutra nje tre ine klju ne kosti . odre ivanje granica baza plu a: ‡ donja granica plu a na prednjoj strani se nalazi na medioklavikularnoj liniji u visini 6 rebra desno a lijevo u visini 7 rebra ‡ Na srednjoj axilarnoj liniji u visini 8 rebra sa obe strane ‡ Na le ima u visini 10 torakalnog pr ljena u skapularnoj liniji a u inspirijumu 12.

paraliza dijafragme Perkusija pr ljena-bolnost jednog ukazuje na TBC . Respiratorna pomi nost 4-6cm Normalno se baze nalaze u nivou Th 10-11 a pokretne su do Th12 ± 6 cm. Visoko postavljena dijafragma atelektaza.paraliza dijafragme Slabo pokretne baze gojaznost Nepokretne baze pleuralni izliv. adhezije. Pri inspirijumu se baza spu ta za 3 cm a u expirijumu se di e za 3 cm.Tu. ‡ ‡ ‡  Odre ivanje pokretljivosti plu a: Pacijent da udahne baze se spuste za oko 3 cm.

Normalan perkutorni zvuk: ‡ Glasan.dugotrajan.kratak i visok zbog mukline jetre i slezene .srednje dubok.netipani an ‡ U donjim dijelovima tih.

A. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Orjentacione linije: Prednje (okomite): Linea mediana anterior Linea sternalis(uz ivicu sternuma) Parasternalna(izme u sternalne i medioklavikularne) Medioklavikularna(prolazi medijalno od mamila-bradavica) Prednja axilarna Srednja axilarna .

‡ ‡ ‡ ‡ C.B. ‡ ‡ Zadnje: Linea mediana posterior(uz ki meni stub) Linea paravertebralis Linea skapularis Zadnja axilarna Vodoravne: Rebra i me urebarni prostori Linije u visini trnastih nastavaka pr ljenova .

.

reb.prostor ispod klavikule) Torakalni pr ljenovi: (od trnastog ispup enja VII vratnog prema dole) .‡ ‡ ‡ ‡ Regije: Fossa supraclavicularis et infraclavicularis Fossa supraspinata et infraspinata Regio axilaris interskapularni prostor Rebra: (broje se sprijeda od II na ni e) Me urebarni prostor: (I me .

Bradavice se nalaze kod: ‡ ‡ Mu karaca-4 me urebarni prostor ena-4 MR prostor ili ni e u zavisnosti od veli ine dojke Bifurkacija trahee se nalazi napred u predjelu ugla sternuma a nazad interskapularno u visini procesus spinosusa 4 torakalnog pr ljena U horizontali spoja manubrijuma i corpusa sternuma se nalazi hrskavica II rebra a ispod je II MR prostor(Luisov ugao-izme u supraklavikularne jame i horizontale koja prolazi kroz spoj manubrijuma i corpusa-II rebra) .

odozgo prema dole.svaka strana plu a posebno pa uporedo . Auskultacija -pacijent sjedi. Stetoskopom slu amo na: zadnjoj strani g.prednjoj aksilarnoj pri bazama Redosljed slu anja:zadnja strana pa prednja strana.ko a-paravertebralno do baze plu a.di e malo  ‡ ‡ ‡ dublje otvorenim ustima.zatim du skapularne linije pri bazama(zaobilazimo skapulu) prednjoj strani grudnog ko a-na medioklavikularnoj liniji do baza plu a.4.

Sve tonove koje ujemo dijelimo na: a) Vezikularno disanje (normalan nalaz).uje se nad najve im dijelom plu a(odgovara izgovaranju nje nog ³V´.tumor ‡ Ne ujno-pneumotoraks.astma.mekan i niskotonski zvuk). A.pleuralni izliv.fibroza. Inspirijum:ekspirijumu=2:1 Mo e da bude: ‡ Poja ano-djeca. Normalni disajni zvuci su: .tumorska infiltracija parenhima ‡ Produ en ekspirijum-HOBP(hroni ni opstruktivni bronhitis.inspirijum i ekspirijum su produ eni kod fibroze plu a.poslije napora ‡ Oslabljeno-emfizem.kardiomiopatija).

Bronhijalno disanje - uje se normalno iznad manubrijuma sternuma a pri bazama ukazuje na pneumoniju(odgovara izgovaranju dugog ³Hooo´,glasan,visokotonski zvuk).Ekspirijum je du i od inspirijuma(za razliku od vezikularnog). c) Bronhovezikularno disanje (izmedju vezikularnog i bronhijalnog disanja)- uje se normalno napred u II MR prostoru a nazad interskapularno(bolje se uje desno);inspirijum i ekspirijum su istog trajanja i kvaliteta. d) Trahealni disajni zvuk (cjevni huk)-normalno se uje nad extratorakalnim dijelom traheje (glasan,visokotonski zvuk sa grubim kvalitetom);inspirijum i ekspirijum su isti sa jasnom pauzom izme u njihovog javljanja.

b)

B.

a) 

KONTINUIRANI(suhi)

prisustva sekreta i njegovog treperenja,prolaska zraka kroz su ene bronhe Mogu da budu:

umovi(propratni disajni zvuci) -posljedica su 

Zvi danje -kod su enih disajnih puteva: Niskotonski(krkori/ronchus) zvi duci-imaju kr e i,strugav karakter;prisutni su u inspirijumu i ekspirijumu u ve im i srednjim bronhijama kod:akutnog i hroni nog opstruktivnog bronhitisa Visokotonski(vizing) zvi duci-lice na pisak, fijukanje, prasak;prisutan je u inspirijumu i ekspirijumu u manjim bronhijama(zbog bronhospazma,hipersekrecije) kod:HOBP(astme) Stridor -daje isti ton u inspirijumu i ekspirijumu, uje se tako e bez slu alica kod bolesti sa opstrukcijom laringsa i traheje:Ca laringsa,aspiracija stranog sadr aja

b)

DISKONTINUIRANI(vla ni): 

Pukoti ili hropci-cuju se kao serija kratkih,eksplozivnih umova koji upadaju tako da prekidaju osnovni disajni um.Posljedica su prolaska vazduha kroz sekret.
Pukoti se javljaju u inspirijumu a mogu da budu: Rano inspirijumski i ekspirijumski- uju se odmah pri po etku inspirijuma kod:bronhopneumonije,edema plu a,bronhiektazija,apscesa,hroni nog bronhitisa,HOBP(mogu da se uju kod usta) Kasno inspirijumaski(krepitacije)-nastaju u kasnoj fazi inspirijuma(prije zavr etka),najbolje se uju pri bazama kod:difuzne fibroze,pneumonije,sr ane insuficijencije,emfizema(ne uju se ispred usta)

‡

‡



Pleuralna frikcija(trenje,tare )- uju se kao krckanje,struganje,pukoti, kripanje;ja e se uju u inspirijumu(mogu tako e u ekspirijumu ali rje e) kod:akutnog(suvog)pleuritisa,TBC pleuritisa,infarkta plu a,tumora,potko nog emfizema -slu a se na postrani nim i bazalnim dijelovima plu a -grubo trenje-kod ve ih priraslica,bol pri disanju nije izra ena 

ZVI DUCI EKSPIRATORNI SU IZ BRONHIJA A PUKOTI INSPIRIJUMSKI IZ ALVEOLA!!!

Br. 1. 2.

stanje Normalno stanje Hroni ni bronhitis

PERKUTORNO Sonoran

DISAJNI ZVUK Vezikularno

FREMITUS Normalan

PROPRATNI ZVUK Nema Ranoinspirijumski pukoti Kasnoinspirijumski pukoti Nema Nema

Sonoran

Normalan

Normalan

3. Pneumonija 4. 5. 6. Atelektaza Izliv Pneumotorax Tmulost Tmulost Tmulost Timpani an ili hipersonoran (kod manjeg) Hipersonoran Sonoran (norm.) Bronhijalno Nedostaje Poja an Odsutan

Oslabljen Oslabljen ali ali odsutan odsutan Oslabljen ili odsutan Oslabljen Prekriven wizingomzvi danjem Oslabljen ili odsutan Oslabljen Oslabljen

Nema Nema Vizing ili pukoti

7. 8.

Emfizem Astma

‡ ‡ ‡

PRENO ENJE ZVUKA IZGOVORENIH GLASOVA NA ZID G.KO A:predstavlja 2 na ina auskultacije,slu anjem zvuka izgovorenih glasova na zidu grudnog ko a.Pacijent pri auskultaciji izgovara:´HEJ-HITAJ,JEDAN-DVA, DEVEDESETDEVET´ Pri auskultaciji imamo:
Bronhofoniju-glasno izgovorene rije i uju nejasno(normalan nalaz) Pektorilokviju-rije i izgovorene apatom se ne uju(normalan nalaz) Egofoniju-gdje se HEEEJ-hitaj pretvara u HAAAJhitaj(kod pneumonije)

Kod bolesti gde do e do konsolidacije plu nog tkiva(pneumonija,tumor) izgovorene rije i ujemo jasno jer konsolidovano tkivo bolje prenosi zvuk(pri cemu je uslov da je bronh koji sprovodi zvuk otvoren) dok je kod emfizema smanjena ujnost.

Normalan nalaz:
1. Cilindri an (ba vast), normalnog oblika (incarnatum & excavatum) 2. Normalna simetri na obostrana respiratorna pokretljivost 3. Bez deformiteta ko tanih struktura, bez promjena na ko i 4. Ne koristi pomo nu respiratornu muskulaturu,venski crte normalan 5. Fremitus pectoralis o uvan (oslabljen) obostrano 6. Palpatorno neosjetljiv 7. Perkutorni zvuk sonoran,Kröning-ova polja normalne veli ine,normalne granice baza plu a 8. Auskultatorno: normalni disajni um (oslabljen, ne ujan, lokalno ne ujan, poo tren....), bez propratnih umova (zvi danja ,pukota i stridora)

Srce
Pri pregledu pacijent treba da le i,sa glavom pod uglom od 30°.KVS pregled po inje mjerenjem sr ane frekfencije(pulsa) i Ta,zatim se gledaju arterijske pulsacije,jugularne venske pulsacije a na kraju srce.

Pregled srca se vr i:
1. 2. 3. 4. 5. 
 

Inspekcijom Palpacijom Perkusijom (zastarela) Auskultacijom (se odredjuju FRTU Frekfencija,Ritam,Tonovi,Udvajanje, umovi) Pregledom perifernog vaskularnog sistema gdje spada:
mjerenje TA frekfencije i osobina pulsa utvr ivanje prisustva arterijske i venske insuficijencije

1. Inspekcijom posmatramo:  Stav pacijenta u postelji,boju ko ecijanoza(usana,u iju,prstiju,jezika)  Prisutnost Gibusa(deformacije)toraksa-kod sr anih mana su izbo ena lijeva rebra  Pulsacije karotidnih arterija(insuficijencija aortnih zalistaka),nabreklost vena vrata  Pojavu otoka na nogama i trbuhu

2. Palpacijom ispitujemo: A. Ictus cordis(udar sr anog vrha) B. Trill(podrhtavanje-kao predenje ma ke) C. Palpacija sistole desne komore

A. ictus cordis (udar sr anog vrha)-palpira se cijelom,malo zakrivljenom akom pod pritiskom Normalna lokalizacija je 5 me urebarni prostor na medioklavikularnoj liniji lijeve strane grudnog ko a,nastaje u po etku sistole,ako se slabo palpira ka emo pacijentu da zaustavi disanje par sekundi

.

Lokalizaciju  Navi e.lijevo pomjeren kod:trudnica.prisutan u jednom me urebarnom prostoru  Pove an-je kod hipertrofije i dilatacije srca a tada se zove masivan(enmasse) . pneumotoraksa. pleuritisa.gojaznih gdje predstavlja normalan nalaz. tumora medijastinuma(patolo ki)  Dole.5cm.Odre ujemo: 1.kao jagodica prsta. Dijametar (veli inu-pre nik):  Normalne veli ine-manji od 2.lijevo pomjeren kod:aortne insuficijencije(zbog uve anja lijeve i desne komore) 2.

Normalno-se udar javlja u prve 2/3 sistole i ne nastavlja se na drugi sr ani ton(dijastolni) Velika amplituda u cijeloj sistoli sa normalnom lokalizacijom kod-aortne stenoze sa hipertrofijom LK.3.     Amplitudu: Normalno-lagan udar Ve a amplituda:normalno kod-uzbu enja.naprezanja a patolo ki-hipertireoza.bez dilatacije Mala amplituda u cijeloj sistoli-miopatsko dilatirano srce Pomjeren ictus lateralno-mitralna insuficijencija(sa hipertrofijom desnog srca) .mitralna regurgitacija) Trajanje je najvaznije za Dg hipertrofije LK.sr ane mane(aortna stenoza.radi se istovremeno auskultacija i palpacija.   4.anemija.

trikuspidalne steanoze(IV i V MR prostor lijevo) .aortne stenoze(II MR proctor desno.ventrikularno septalnog defekta i DAP-ductus arteriosus persistens 2. Sistolni kod:mitralne regurgitacije(na ictusu).B.na bazi i vratu srca).pulmonalne stenoze(II MR prostor lijevo). Trill (podrhtavanje-kao predenje ma ke)kod umova jacine 4-6/6 1. Dijastolni kod:mitralne stenoze(na ictusu).

IV.pulmonalna stenoza  Smanjena amplituda-kod emfizema . Palpacija sistole desne komore -u III.ASDatrijalni septalni defect.V MR prostoru lijevo parasternalno+ka iprst ispod ksifoidnog nastavka sternuma prema lijevom ramenu pri udahu i zadr avanju daha Mo e da bude:  Pove ana amplitude-uzbu enje.C.

Perkusijom (zastarjela. -mala zona apsolutne mukline uz lijevi rub sternuma(incizura cardiaca) .desnoj ivici srca pripada desna komora a lijevoj ivici lijeva komora i ictus.3.normalno je potmuo perkutorni zvuk.ne radi se vi e)-odre ujemo lijevu i desnu ivicu srca.

Pravilna upotreba stetoskopa:  Dijafragmom slu amovisokofrekfentne tonove i umove(S1. Auskultaciju vr imo stetoskopom.mitralnu stenozu) .aortnu i mitralnu regurgitaciju.S4.S2.perikardno trenje)  Zvonom(bell) slu amoniskofrekfentne tonove i umove(S3.4.

Du ina cijevi 25cm/ 3mm .

3. Auskultatorne ta ke su: II MR prostor desno-aortno u e II MR prostor lijevo-pulmonalno u e III MR prostor lijevo(Erbova ta ka)-baza srca(blizu aortnog i pulmonalnog u a koje tu slu amo) IV MR prostor lijevo ili ispod ksifoidatrikuspidalno u e V MR prostor lijevo(nad ictusom)mitralna valvula .1. 5. 4. 2.

.

2. 4. 5. Auskultacijom odre ujemo(FRTU ): Frekfenciju Ritam Tonove Udvajanje umove . 3.1.

ekstrasistole. ‡ ‡ ‡ 2. tahikardija/bradikradija . ‡ ‡ Frekfenciju : normalna frekfencija(eukardija) je 60-90/min >90/min-tahikardija <60-bradikardija) Ritam -gledamo da li je: ritmi an rad srca aritmi an-aritmija apsoluta.1.

Tonove koje odre ujemo su: a) S1-prvi ton b) S2-drugi ton c) S3-tre i ton d) S4.etvrti ton .3.

poklapa se sa pulsom)predstavlja zatvaranje mitralnog i trikuspidalnog zalistka.miokarditisa . Istovremeno se otvaraju aortni i pulmonalni zalisci ije otvaranje nije ujno S1-prvi ton mo e da bude:  Pojacan kod-tahikardije (napor.hipertireoza).mitralne stenoze(jer je valvula otvorena tako da porast pritiska u komori naglo zatvara valvulu)  Smanjen kod-mitralne regurgitacije.sr ane insuficijencije.AV bloka I°(produzen PQ interval).najbolje se uje nad ictusom.a) S1-prvi ton(sistolni.anemija.

b) S2-drugi ton(dijastolni)-predstavlja zatvaranje aortnog i pulmonalnog zalistka.pacijent treba da di e lagano a zatim malo dublje S2-drugi ton mo e da bude:  Sa desne strane(aortni zalistak) :  Poja an-arterijska hipertenzija  Smanjen-kalcifikovana aortna stenoza Sa lijeve strane(pulmonalni zalistak) :  Poja an-plu na hipertenzija.najbolje se uje u II MR prostoru desno ili lijevo(baza srca).stenoza plu ne arterije .ASD(atrijalni septalni defekt)  Smanjen-stare osobe.

Sistola-vremenski interval izme u dva tona I i II 0.90sec .55sec Oba tona ine sr anu revoluciju koja traje 0.35sec Dijastola-vremenski interval izme u II i I tona 0.30-0.

najbolje sa zvonom na apexu(ictusu) u lijevom dekubitusu.trudnica  patolo ki-zbog smanjene kontraktilnosti komora i optere enja komore volumenom kod:aortne i mitralne regurgitacije d)S4. Prisutan je kod :arterijske hipertenzije.aortne stenoze.etvrti ton-uvijek je patolo ki!Nastaje prije pojave prvog tona.c) S3-tre i ton mo e da bude:  fiziolo ki-nastaje rano u dijastoli za vrijeme brzog punjenja komore kod:djece.mladih.plu ne hipertenzije .

Galopni ritam -tri tona na vrhu srca na po etku dijastole kod o te enja lijevog i desnog ventrikula ili konstriktivni perikarditis.uvijek patolo ki .

4. Udvajanje tonova: a) S1 -prvog tona:  Fiziolo ko-jer je trikuspidalni zalistak kod lijeve sternalne ivice  Patolo ko-blok desne grane.ventrikularne(komorske)ekstra sistole .

ASD-atrijalnog septalnog defekta.mitralne regurgitacije(ranije se zatvara aortna valvula) .bloka desne grane.b) S2 -drugog tona:  Fiziolo ko-u inspirijumu jer je produ eno istiskivanje krvi iz desne komore u II i III MR prostoru  Patolo ko-kod aortne i pulmonalne stenoze(valvula njihovih).

reumatska groznica.5.ateroskleroza) -su enje ili insuficijencija zalistaka -neprirodni spoj pojedinih sr anih upljina(shunt npr.defekt septuma) Organsko funkcionalni -nema promjena na zaliscima(anemije) Funkcionalni -pove anje brzine krvne struje(sistolni umovi kod tahikardija.febrilna stanja) .HTA.    umovi -nastaju zbog prelaska laminarnog toka krvi u turbulentan zbog o te enja valvularnog aparata Vrste uma: Organski ±anatomske promjene valvularnog aparata (uro eni.

grub.testerast. o tar) 7) Frekfencija (niska/visoka) Kod umova se opisuju: .praskav.regurgituju i.1) Vrijeme javljanja (sistolni/dijastolni/kontinuirani) 2) Oblik (kre endo/dekre endo/tip platoa/ kre endo-dekre endo oblika um) 3) Punctum maximum (anatomska lokalizacija mjesta najbolje ujnosti) 4) Propagacija ( irenje) 5) Ja ina (1-6/6) 6) Kvalitet (ejekcioni.

javljaju se izme u prvog i drugog tona(kod aortne i pulmonalne stenoze.tako e mo e da bude prisutan u fiziolo kim stanjima .mitralne i trikuspidalne insuficijencije) Dijele se na : a) Ejekcione (mezosistolne)-zavr avaju se prije S2.1) vrijeme javljanja: A) Sistolni umovi -poklapaju se sa pulsom pri palpaciji pulsa na arterijama.

    AS (aortne stenoze)-punctum max.grub.smanjuje se pri naporu ili u nju FS (fiziolo ki um) kod: trudno e.srednje frekfence.IV MR prostor lijevo i ictus.prisutan je pulsus filiformis(parvus et tardus-mali puls koji sporo nastaje i dugo traje). neorganski umovipunctum max II.AT-arterijska tenzija je konvergentna(ni i sistolni a vi i dijastolni pritisak.propagira se u vrat.grub.pra en trilom.nestaje kada pacijent sjedne. Kod djece i mladih mogu da budu prisutni tzv.jak.intenzitet najvi e 2/6. iri se prema ramenu i vratu. febrilnosti.grub. II i III MR prostor lijevo.pra en trilom.II ton udvojen. hipertireoze.propagira se ka ictusu(a ne ka vratu za razliku od aortne stenoze).II ton udvojen HK (hipertrofi na kardiomiopatija)-punctum maximum III i IV MR prostor lijevo. Ejekcioni umovi se nalaze kod sljede ih stanja : .srednje frekfentan.pribli avaju se) PS (pulmonalne stenoze)-punctum max.srednje frekfence. anemije. II MR prostor desno.bolje se uje kada pacijent sjedi.bez propagacije.III.

iri se ka desnoj strani i desnoj medioklavikularnoj liniji.irenje po cijelom prekordijumu tako da je te ko da se odredi punctum max.IV.visoko frekfentan.V MR prostoru).duvaju i.grub.duvaju i.visokofrekfentan.pansistolne)traju do S2.srednjefrekfentan. .uje se na ksifoidu ili lijevo parasternalno.uvijek su patolo ki   Regurgitacioni umovi se nalaze kod sljede ih stanja :  MR (mitralna regurgitacija)-najbolje se uje na apexu(ictusu).jak.propagira u axilu.poja ava se pri inspirijumu VSD (ventrikularno septalni defekt)-prisutan je fenomen pauka na to ku.pra en trilom.pra en trilom.b) Regurgitacione (holosistolne.(punctum max naj e e u III.razli ite ja ine TR (trikuspidalna regurgitacija).ne poja ava se u inspirijumu.VSD je prisutan kongenitalnotetralogija falot ili zbog rupture septuma kod akutnog infarkta miokarda.

izme u drugog i prvog tona(kod aortne insuficijencije i mitralne stenoze) Pojavljuju se kao :rano/srednje/kasno dijastolni .javljaju se van pulsnog talasa pri palpaciji pulsa na arterijama.B) Dijastolni umovi -nastaju zbog vra anja krvi kroz aortnu ili mitralnu valvulu.uvijek su znak sr anog oboljenja.

TAart. II.mo e da se vidi Masetov znak(pomjeranje glave u ritmu sr anih otkucaja) i Trauberov znak(sistolni um nad arterijom femoralis).nastaje naj e e kod reumatske groznice Nastaju kod sljede ih oboljenja : .prisutan je Koriganov puls(pulsus altus(magnus) et celer-visok i brz).pritisak je divergentan(vi i sistolni a ni i dijastolni pritisak.III MR prostor sa irenjem prema apexu.duvaju i.punctum max.intenzitet najvi e 3/6.udaljavaju se).a) AI(aortne insuficijencije-regurgitacije) -rano dijastolni. visokofrekfentan.slu a se u sjede em polo aju.

niskofrekfentan.prije slu anja pacijent treba da se zamori( u njevi) da se um bolje uje. tako e je posljedica reumatske groznice .ne iri se.b) MS(mitralna stenoza) -srednje i kasno dijastolni um. na ictusu(apexu).punctum max.slu a se u lijevom dekubitusu sa zvonom pri ekspirijumu.

C) Kontinuirani umovi .bolje se uje pri sjedenju b) DAP(ductus arteriosus persistens)-punctum max.po inje u sistoli a nastavlja preko drugog tona u dijastoli(kontinuiran) .uju se kroz sistolu i dijastolnu(zbog ega su nazvani kontinuirani) Nastaju kod : a) Perikardnog trenja-punctum max.pra en trilom.o tar.jek.od pleuralnog trenja se najbolje razlikuje jer se uje tako e po prestanku disanja. iri se prema lijevoj klavikuli. II MR prostor lijevo. Erbova ta ka(III MR prostor lijevo uz sternum).grub.

karakteri e se postepenim smanjenjem intenziteta c) tip platoa -kod Dap-ductusa arteriosusa persistensa i mitralne regurgitacije.postepeno se poja ava a zatim smanjuje .karakterise se postepenim poja anjem intenziteta b) Dekre endo -kod aortne regurgitacije.istog intenziteta d) Kre endo -dekre endo kod aortne stenoze(sistolni um).2) Oblik uma mo e da bude : a) Kre endo -kod mitralne stenoze.

.max. 4) Propagacija (anatomsko irenje uma):  AS(aortna stenoza)-u vrat  MR(mitralna regurgitacija)-u axilu.3) punctium maximum (anatomska lokalizacija mjesta najbolje ujnosti uma) npr: -aortna insuficijencija-Erbova ta ka(III interkostalni prostor lijevo) -mitralna insuficijencija-ictus -aortna stenoza-(II interkostalni prostor desno) -mitralna stenoza-nema punc.

1 i 2 stepena su fiziolo ki  3°±umjeren  4°± jak(osje a se trill 4-6/6.5) Ja ina (1-6/6):  1°-najbla i(ne uje se u svakom polo aju)  2°±blag(pri postavljanju stetoskopa na grudni ko se uje u ve ini polo aja).u granicama toraksa se uje)  5°± veoma jak( uje se nad toraksom a tako e van toraksa)  6°± najja i( uje se nad toraksom i svuda van toraksa) .

o tar) 7)Frekfencija -niske ili visoke odre ujemo slu alicama Ekstra kardijalni umovi ‡ Perikardijalno trenje ‡ Kardiopulmonalni umovi ‡ Venski umovi . regurgituju i.praskav. grub.Intenzitet smanjuju:emfizem.testerast.gojaznost.mi i avost 6) Kvalitet (ejekcioni.

Auskultacija: sr ana akcija ritmi na. bez thrill-a (treperenje) 2. TA: 120/80 . bez umova 3. lokalizacije). tonovi jasni (bez promjene ja ine. Puls: 75/min . ja ine.Normalan nalaz: 1. udvajanja). Srce: palpacija ictus-a (normalne veli ine.

5. Pregled perifernog vaskularnog sistema vr imo: a) Mjerenjem TA(tenzije arterijalis) b) frekfencije i osobina pulsa c) utvr ivanjem prisustva arterijske i venske insuficijencije .

a) Mjerenje TA -na arterijsku tenziju uti u:  UV(udarni volumen) i minutni volumen lijeve komore  elasti nost aorte i velikih arterija  periferni vaskularni otpor  volumen krvi u arterijskom sistemu  viskoznost krvi .

Kod antihipertenzivne terapije. hipovolemije.le e em i stoje em polo aju.V faza-dijastolni pritisak u trenutku prestanka tonova).Kod akutnog infarkta dijastolni pritisak ide do 0 mmHg.ortostatske hipertenzije TA treba da se mjeri u sjede em.Izmjerena vrijednost pritiska je za vrijeme Korotkovljevih tonova(I faza-sistolni pritisak kada po nu tonovi . .III faza-najbolje ujnosti tonova .Kod akutnog infarkta i koarktacije aorte razlika izme u sistolne TA ruku i nogu ve a je od 20mmHg. vrtoglavice.manometrom(mmHg ili KPa) i slu alicama.pritisak varira za vise od 20 mmHg tada pacijent ima ortostatsku hipotenziju.TA se mjeri aparatom za pritisak sa man etnom.Ako sistolni art.

.

.

 Za mjerenje TA na nogama pacijent le i na trbuhu sa man etnom na butini a slu alicu stavljamo u poplitealnu jamu(poplitealna arterija).  Za mjerenje TA na ruci man etnu stavljamo na nadlakticu a slu alice na brahijalnu arteriju a ruka treba da je u nivou srca(pacijent le i sa rukom pored trupa ili sjedi sa ispru enom rukom). .

2.I dijastolne TA) 120-80mmHG Od 130/85mmHG Do 139/89mmHG Do 149/94mmHg Do 159/99mmHg Do 179/109mmHg Vi i od 180/110 4. 3. Grani na hipertenzija 5.Hipertenzija predstavlja povi en arterijski pritisak. I stepen-blaga hipertenzija 6. Br. Vrste pritiska Optimalan Normalan Visok normalan Vrijednost(sist. 1. II stepen-umjerene hipertenzija III stepen-te ka hipertenzija . 7.

.infarkt).srcu(hipertrofija LK.mozgu(cerebrovaskularni insult-CVI).Komplikacije hipertenzije na:o ima(retinopatija).o te enje bubrega.

Radijalna arterija-u predjelu ru nog zgloba. Arterija dorsalis pedis-na dorsumu stopala 6.sa spoljnje strane prema palcu 3. Femoralna arterija-na sredini spine i pubi ne kosti 4.iznad lakta 2.b) mjerenje frekfencije i osobina pulsa na periferiji vr e se na sljede im arterijama: 1. Brahijalna arterija-medijalno od bicepsa. Karotidna arterija-u visini krikoide.sternokleidomastoideusa.na unutra njoj strani m.najbolje sa desne strane . Poplitealna arterija-u poplitealnoj jami 5. Arterija tibialis posterior-iza medijalnog maleolusa 7.

ta vrijednost se mno i sa 4 da bi se dobila vrijednost u toku 60 sec(1min). Ako je ritam nepravilan treba da se broji tokom 60 sec(1min) a najbolje je da se broje sr ani otkucaji stetoskopom.Pri pregledu pulsa palpira se naj e e radijalna i karotidna arterija i broje se otkucaji u toku 15 sekundi.Puls se poklapa sa S1 sr anim tonom a takodje sistolnim umovima. .

aritmije apsolute(stalno nepravilan).atrijalne fibrilacije.kompletnog AV bloka II. Ritmi nost pulsa  Pulsus regularis-pravilan(naj e e normalan) :60-90/min  Pulsus iregularis kod :ventrikularnih ekstrasistola(povremeno nepravilan).sr ani blok II°.ventrikularne tahikardije Pulsus rarus(usporen)-ispod 60/min.I. Odre ivanje kvaliteta pulsa : Pulsus frequens(ubrzan)-preko 100/min.javlja se kod :sinusne tahikardije.respiratornih aritmija(varira sa disanjem) .javlja se kod :sinusne bradikardije. U estalost (frekfenca)pulsa mo e da bude:   Razlika izmed u sistolnog i dijastolnog pritiska je poznata kao pulsni pritisak.

kod aortne insuficijencije.kod:sr ane insuficijencije.Amplituda (visina pulsa)-predstavlja oscilacije pulsnog pritiska:  Pulsus alter(magnus.aortne i mitralne stenoze.III.sportista  Pulsus parvus(mali puls)-nastaje zbog smanjenog udarnog-sistolnog volumena a pove anog perifernog otpora.visok puls)-nastaje zbog pove anog udarnog-sistolnog volumena a smanjenog perifernog otpora.dehidratacija .kolapsa.

Tvrdo a (napetost) pulsa-odre ena je pritiskom u lumenu arterije i stanjem njenog zida  Pulsus durus(tvrd puls)-kod arterijske hipertenzije i ateroskleroze  Pulsus molis(mek)-puls nestaje pri najmanjem pritisku zbog smanjenog volumena. kod kolapsa.IV.aortne i mitralne stenoze . Oblik -predstavlja brzinu nastanka i trajanje samog pulsnog talasa  Pulsus tardus(sporo nastaje i dugo traje)kod bradikardije  Pulsus celer(brzo nastaje pulsni pritisak i kratko traje-kratak udar)-kod aortne insuficijencije i hipertireoze V. oka.

kod sr ane insuficijencije. Pulsus bisferians -dvostruki sistolni vrh.hipertrofi ne kardiomiopatije 4. Koriganov puls (pulsus altus et celer-visok sa brzim usponom i padom.ateroskleroze 3. Pulsus filiformis (parvus et tardus-sporo nastaje i dugo traje)-mali puls .aortne stenoze.ductusa arteriosusa persistensa-DAP.kod Ai-aortne insuficijencije. Pulsus alternans (altus(magnus)/parvus)-ritam pravilan ali puls mijenja amplitude od udara do udara(smjenjivanje jednog vi eg i ni eg pulsnog talasa).aortne insuficijencije-AI. hipertireoze.1.povi enog UV-udranog volumena.pove anog perifernog otpora 2.kratkim vrhom)-kod povi ene temperature.hipovolemije. anemije.znak je te ke sr ane insuficijencije Vrste pulsa : . oka.

rastojanje izme u otkucaja nije jednako(aritmi an puls) Pulsus paradoksus -smanjenje amplitude u inspirijumu.plu ne embolije. 6.javlja se kod:perikardijalne tamponade.5.sr anoj insuficijenciji . Reverzni pulsus paradoksus -smanjenje amplitude u ekspirijumu. 7.konstriktivnog perikarditisa.tamponadi srca.prisutan u hipovolemiji. Pulsus bigeminus -jedna sinusna i jedna ekstrasistolna kontrakcija.javlja se kod hipertrofi ne kardiomiopatije Dikrotni puls -ima dva talasa-jedan u sistoli a drugi u dijastoli . 8.

kongestivnu sr anu insuficijenciju. c) utvr ivanje prisustva arterijske i venske insuficijencije vr i se sljede im : .Kada se pri inspirijumu pove ava njihov volumen tada ukazuju na akutnu dilataciju desne komore.Kod tamponade perikarda ovaj znak je negativan.konstriktivni perikarditis.Vene se pri inspirijumu normalno prazne. 2) Abdominalno-jugularni refluks-u normalnim uslovima pri pritisku desno paraumbilikalno u toku 10 sekundi pri laganom disanju pacijenta ne izaziva porast jugularnog pritiska.Pove anje jugularnog pritiska i njegov nagli pad prestankom pritiska na abdomen predstavlja pozitivan test-sr ana insuficijencija.1) Kussmaul-ov znak ozna ava paradoksalnu reakciju vratnih vena pri inspirijumu.

5) Edem nogu ispitujemo tako sto pritisnemo prstima ko u sa medijalne strane. 4) Trill karotidnih arterija(podrhtavanje-vibracije)-pri palpaciji karotidnih arterija.3) Alenov test(za radijalnu i ulnarnu arteriju)pritiskom na radijalku ka emo pacijentu da stisne aku.iznad maleolusa ili pretibijalno( e e)-javlja se udubljenje koje ostaje(testasti edem.bubre ni).sr ani) a ako se ko a vrati bez udubljenja(elasti ni edem.prsti e da poblijede-znak da je prisutna opstrukcija ulnarke. .istovremeno je prisutan um zbog su enja arterije karotis i aortne stenoze.

.

mogu da se jave ulceracije i gangrene.arterijski pulsevi su uga eni.trofi na ko a bez dlaka.prisutne su intermitentnepovremene klaudikacije(gr evi u listovima pri hodu) .nokti su debeli.6) Homanov znak(bolnost u listovima potkoljenice-osjetljivost potkoljenica)izvodi se naglom dorzi-fleksijom stopala pri ispru enoj nozi(ukazuje na duboki i povr ni tromboflebitis kod pro irenih vena) 7) Hroni na arterijska insuficijencijatanka.blijeda.hladna.

.

postoji osje aj te ine u nogama.pulsevi se normalno palpiraju.cijanoti n a ko a sa petehijama.tipi na promjena je ulcus cruris(medijalno na distalnoj tre ini potkoljenice).8) Hroni na venska insuficijencijapigmentisana.nema intermitentnih klaudikacija.edematozna. .

.

Pregled abdomena Abdomen je podjeljen na kvadrante : I prema sparatovima abdomena (epigastrijum/mezogastrijum/hipogas trijum).na 9 kvadranata : .

Lijevi hipohondrijum 6.Umbilikalni III Hipogastrijum 7.Lumba -lni lijevi I Epigastrijum 4.Ilija ni lijevi ubi ni hipogastri ni . Spratovi abdomena Kvadratni abdomen na odre enom spratu 1.Lumbalni desni II Mezogastrijum 5.Br .Epigastri ni 3.Desni hipohondrijum 2.Ilija ni desni 8.Suprab.9.

right iliac RI 8.hypogastric H 9.left iliac LI .I.Mezogastr 3.epigastric E II.left hypochondriac LH 4.left lumbar LL III.right hypochondriac RH 2.Hipogastriju 7.right lumbar RL 5.Epiga 1.umbilical U 6.

II u odnosu na umbilikus na 4 kvadranta (lak a podjela) :     gornji desni kvadrant gornji lijevi kvadrant donji desni kvadrant donji lijevi kvadrant Pri pregledu pacijent treba da le i sa savijenim nogama u koljenima. .ruke treba da budu opru ene pored trupa ili ukr tene preko grudi.

lower left quadrant LLQ . lower right quadrant LRQ 4.1.upper right quadrant URQ 2. upper left quadrant ULQ 3.

Pregled abdomena podrazumijeva : 1. 3.ruke uz trup. 4.noge lagano savijene u koljenima . Inspekciju Auskultaciju Perkusiju Palpaciju Najva nije inspekcija i palpacija Pacijent le i na le ima. 2.

pankretitisa). Inspekcijom posmatramo : a) Oblik i veli inu trbuha (ravan u odnosu na grudni ko ) koja se ispoljava:  Uvu eno u trbuha kod:mr avih-asteni nih osoba.uve anja slezine(izbo en lijevi hipohondrijum.npr.kod npr. Kod ac.dehidriranih  Izbo enost trbuha kod:gojaznih(masno tkivo).paraliti kog ileusa(zbog paralize crijeva.leukoza).nadutost bez pokreta i umova. Infektivne mononukleoze.javljaju se takodje zmijoliki pokreti crijeva i klokotanje).1.ascitesa .meteorizma-nadutosti(zbog ispunjenosti crijeva gasovima.

Gojaznost(obesitas) .

kaput meduze(vidljive vene na trbuhu kod :ciroze.b) Ko a -boja.nabori kod dehidratacije Peristaltika se uglavnom ne vidi osim kod obstruktivnog ileusahiperperistaltika . hernije(kile).opstrukcije vene cave inferior). o iljci. ospa. strije.

Caput meduse .

Jaundiceutica .

c) simetri nost trbuha Hepatomegalija .

Uve ana u na kesa(Gall bladder) .

d) respiratorni pokreti abdomena poja ani(kod bolesti plu a i pleure) e) postojanje ascitesa (te nost u peritoneumskoj duplji.prisutan je izbo en pupak.kod npr.hipoproteinemije) .zategnuta i sjajna ko a. karcinoma.sr ane insuficijencije.

.

f) prisutnost hernije(kile) Umbilikalna hernija .

Auskultacija Slu i za procjenu crijevnog motiliteta(peristaltike).perihepati kog trenja.2. TREBA DA SE AUSKULTUJE TRBUH PRIJE PERKUSIJE I PALPACIJE !!!!!!!!!!! .otkrivanje vaskularnih umova.ascitesa.

Auskultacijom slu amo : A.dijareje(akutni enterokolitis).peritonitisa  Opsteri ka auskultacija .uje se klokotanje koje nastaje kao posljedica pretakanja te nosti i vazduha u crijevima tokom peristalti kih pokreta  Poja ana kod:mehani kog ileusa. Peristaltiku(motilitet) crijeva koja mo e da bude:  Normalna.gladovanja  Uga ena kod:paraliti kog(adinami kog) ileusa.

renalis dextra et sinistra -slu a se 2cm iznad pupka na medioklavikularnoj liniji desno i lijevo.ingvinale u istoj vertikali gdje se slu aju renalne i ilija ne arterije Venski umovi kod ciroze jetre .kod stenoze aorte ili aneurizme uje se sistolni um Ilija na arterija dex et sin -slu aju se u istoj vertikali gdje se slu aju renalne arterije na liniji koja spaja spinu ilijaku anterior superior .B.      Vaskularne umove abdomena : Art.renalis(izme u njih).renalis se uje sistolni um Aorta abdominalis -slu a se vertikalno 2cm iznad pupka u nivou slu anja art.kod stenoze art.uju se u epigastrijumu ili oko jetre .iznad ligamentuma ingvinale Femoralna arterija dex et sin -slu a se ispod lig.

.

.

carcinoma jetre gdje se pored trenja uje um)  Iznad slezine-zbog infarkta(u desnom bo nom polo aju) .ehinokokusne ciste.C. Trenje -se javlja ako u abdomenu ima neko zapaljenje ili tumor:  Zapaljenje peritoneuma(kod peritonitisa)  Iznad jetre-zbog zapaljenja njene capsule(kod-apscesa jetre.

slezina. Perkusija -normalan perkutorni zvuk je timpani an nad crijevima a tmuo nad kompaktnim organima (jetra. ascites. 612cm)-treba da na e : ‡ donju ivicu jetre ±tmulost:perkusiju po eti ispod nivoa pupka pa lagano navi e ‡ gornju granicu jetre-tmulost:tako sto perkutujemo od prostora plu ne sonornosti(rezonancije) na dole 3. tumor) .Slu i za odre ivanje: a) Granica jetre -perkutuje se na:  desnoj medioklavikularnoj liniji(norm.

tumora.ikterusa.apscesa.cista .leukemije.masna jetra -neravni rubovi kod ciroze.hepatitisa.‡ Uve anje jetre -muklina iznad VI rebra u medijoklavikularnoj liniji -donji rub prelazi donji rebarni luk -ozna ava se brojem popre no polo enih prstiju ispod rebarnog luka -glatki rubovi kod sr anih bolesti.

b) linei mediosternalis (norm. meteorizma desnog kolona(tu je pove an timpanizam)  Pove ana tmulost kod:niske dijafragme i HOBP . 4-8cm) Tmulost(granice) jetre mogu da budu:  Smanjena tmulost kod:fulminantnog hepatitisa(mala jetra).pnaumoperitoneuma.

.

Perkutovati isprva u pravcu srednje axilarne linije a zatim zvjezdasto iz svih pravaca.vr i se kod sumnje na splenomegaliju .b) Slezina -le i ispod kupole lijeve dijafragme iza srednje axilarne linije.

.

.Linija nivoa ascitesa(tmulosti) je lu nog oblika.mo e da se crta po trbuhu.ni a u sredini a vi a na bo nim krajevima ascitesa.c) Ascites -za dokazivanje prisustva vr e se sljede i pregledi:  Perkusija -po inje u epigastrijumu i lepezasto se perkutuje ka ni im i bo nim dijelovima trbuha.

aku lijeve ruke staviti na bok desne strane a drugom rukom se udara u suprotnu stranu(lijevu) to dovodi do pokretanja te nosti i udara u trbu ni zid(desne strane) ta osje amo kao talas. .Suprapubi na tmulost mo e da ukazuje na ispunjenu be iku i gravidni uterus.Za razlikovanje od gojaznosti-ruka pacijenta se stavlja na sredinu njegovog trbuha pri cemu izostaje udar talasa na suprotnoj strani kod gojaznih a kod ascitesa se javlja udar talasa te nosti na suprotnoj strani. Test fluktuacije(vodenog talasa) .  Test pomjeranja pozicije tmulosti -pri pomjeranju pacijenta sa jedne na drugu stranu(lijevo-desno) pomijera se granica tmulosti u skladu sa gravitacijom.

meteorizmapove anja gasova(tankih crijeva-u predjelu pupka.d) Pove anog timpanizma kod:okluzije crijeva.desnog i lijevog kolona-lumbalni kvadrant i hipohondrijum) .

kod peritonitisa) . Palpacija -najva nija metoda pregleda abdomena Mo e da bude: a) Povr na-izvodi se laganim pritiskom jagodicama prstiju na zid trbuha.4.Slu i za:  identifikaciju svih povr inskih organa ili tumora  za palpaciju bolnih(osjetljivih) zona trbuha  procjenu rigiditeta trbu ne muskulature(defansa.npr.

aorte.tumora (kolona.Slu i za:  Odre ivanje polo aja i veli ine trbu nih organa  Tumerfakata:graviditeta(fiziolo ki).cron.uve anja be ike b) Duboka-izvodi se ja im pritiskom na zid . jetre. pseudociste pankreasa. Mb.trbuha. aneurizme abd.ovarijuma).opstruktivnih ileusa.

Povr na palpacija se izvodi jednom rukom a duboka moze tako e sa dve.Palpacija trbuha po inje uvijek na strani koja je suprotna bolnoj strani.Tehnika -palpacija se izvodi tako da se blago flektirane dve ake(ruke) u zglobu ru ja stave horizontalno na trbu ni zid pri emu su prsti skupljeni.Abdomen se palpira pa ljivim.ugibaju im pokretima. .

posljedica je perforacije upljih organa trbuha kao: eludca.crijeva. apendixa.holeciste) .Palpacijom ispitujemo: 1. Mogu nost prisustva difuznog peritonitisa-koji se odlikuje jakim bolom u cijelom abdomenu(difuzan) i mi i nim defansom(trbuh tvrd kao daska.

2. Jetru -normalno se jetra i slezina ne palpiraju Ima vi e tehnika palpacije: a) Obe ruke-po inje se ispod pupka pa navi e.pritisnemo akama pa pacijent udahne(pritisak-udah pacijenta)osje amo udar jetre u prste .

vr i se isto pritisak-udah pacijenta c) Tehnika ruke Äobrnuto³-obe ruke ispod desnog rebarnog luka pa udah.pri emu je pravac ake paralelan sa rebarnim lukom.pri emu je ljekar okrenut suprotno od lica pacijenta .b) Tehnika ka ike-desna aka savijena blago u prstima ide navi e a na trbuh stavljamo aku bo no(gdje je mali prst).

Mjesto gdje um biva jasan predstavlja donju ivicu jetre.d) Metoda frikcije(auskultatorna)slu alica se stavlja u epigastri ni ugao a olovkom(ili noktima) se grebe po ko i idu i od mezogastrijuma ka desnom hipohondrijumu. .Kod uve ane jetre uvijek se odre uje rastojanje od rebarnog luka do ivice jetre(mo e u cm).

cvornovata.bolna). tvrda.Ca jetre (uve ana.kod HOBP je la no uve ana .Jetra je uve ana kod:ciroze ( vrsta.nepravilnih ivica.bolna.glatkih ivica).bezbolna ivica).hepatitisa i venske kongestije zbog insuficijencije desnog srca(uve ana.

iza srednje axilarne linije.3.Slezina le i ispod kupole lijeve hemidijafragme. Slezinu -normalno se ne palpira.izmedju IX i XI rebra .

Tako e slezina mo e da se palpira u lijevom dekubitu kada lijevom rukom ne odi emo lijevi hipohondrijum ve desnom rukom( akom) palpiramo slezinu koja pod dejstvom gravitacije pada na dole tako da je podlo na palpaciji ako je uve ana(npr.parazitoza a kod HOBP je la no uve ana) .sepse.Tehnika-lijevom rukom se podigne lijevi hipohondrijum od pozadi a desnom rukom pod pravim uglom na lijevi rebarni luk idemo navi e.ciroze jetre. Kod:hematolo kih bolesti.bolesnik tada duboko udahne.

 Fenomen bu kanja-kod pilorusne stenoze i atonicnog eludca mo e se kucanjem prstiju ili palpacijom perigastri no izazvati fenomen bu kanja .Obrascovljeva ta kase nalazi ispod procesus ksifoideusa.Pri perforaciji ulkusa epigastrijum je tvrd kao daska(defans).jedan prst udesno od lijeve medioklavikularne linije. eludac -pregleda se sljede im na inom:  Palpacijom u epigastrijumu-kod ulkusa pilorusa ili bulbusa duodenuma nalazi se osjetljivost(bolnost).4.

bezbolna u na kesa+icterus ukazuju na karcinom glave pankreasa(diferencijalno pleuritis) 5.napeta.rectus presjeca medioklavikularnu liniju.u na kesa -se normalno ne palpira a uve ana se palpira. .pri palpaciji pacijent udahne a jetra i u na kesa idu na dole(kod holecistitisa)  Kurvoasierov znak-uve ana.  Marfijev znak-bolna osjetljivost veli ine dva palca na mjestu gdje m.

Bubrezi -nalaze se retroperitonealno.6.donji pol desnog bubrega u uspravnom polo aju) .desni bubreg izme u pr ljena Th 12 i 13 a lijevi bubreg izme u pr ljena Th11-L2 Bubrezi se normalno ne palpiraju !!! (eventualno kod mr avih.

polako popu tamo desnu ruku i osje amo kako se tada bubreg vra a u raniju poziciju. .ljekar stane sa lijeve strane pacijenta.desnu ruku stavlja iza pacijenta a lijevu stavlja u gornji lijevi kvadrant abdomena.desnu ruku stavi u gornji desni kvadrant (lateralno od m.rectusa a paralelno sa njim).Pacijentu kazemo da di e a onda da zaustavi disanje na kratko. ‡ ‡ Tehnika koja se koristi za palpaciju zove se bimanuelni kontakt za: Desni bubreg -ljekar svoju lijevu ruku stavi iza pacijenta paralelno sa XII rebrom. Lijevi bubreg -isto ali obrnuto.Pacijent duboko udahne a na vrhu inspirijuma ljekar treba da desnom rukom izvr i dubok pritisak.

konture(oblik).policisti ni bubrezi(obostrano uve ani) 7.ciste.hidronefroze.Uve an bubreg je kod:tumora. Mokra ni mjehur -ne pipa se u normalnim uslovima -pipa se kod napunjenosti urinom(HBP.bolna osjetljivost.Ako se palpira bubreg treba da se opi u:veli ina.kamenci) -dole zona mukline iznad simfize .

 Perkusijom pesnicom lumbalnih lo a(Veterinarskom perkusijom) .se ispituje bolna osjetljivost bubrega u kostovertebralnim uglovima.Bolnost je prisutna kod infekcija.izvodi se u stoje em stavu iza pacijenta tako to ulnarnom povr inom pesnice jedne ruke treba da se udara u kostovertebralne uglove(lumbalne lo e) desno a zatim lijevo. .

Akutni apendicitis ispituje se sljede im pregledima:  McBarney-eva ta ka-na sredini linije koja spaja pupak i desnu spinu iliacu anterior superior(njena bolnost pri palpaciji)  Lancova ta ka-spoj spolja nje tre ine i srednje tre ine bispinalne linije sa desne strane  Rovsing-ov znak-duboko palpirati lijevi ilijacni region pa naglo pustiti.8. .tada se javlja bol u desnom ilija nom regionu.

 Blumbergov znak-duboka palpacija desnog ilija nog regiona.ka e pacijentu da di e ispru enu nogu protiv ljekarevog otpora.javi e se bol zbog iritacije m.psoasa zapaljenim apendixom(slijepim crijevom).  Znak Psoasa-ljekar stavlja desnu ruku na butinu iznad koljena.Bol se javlja u desnom ilija nom regionu-test naknadne osjetljivosti.pa naglo pustiti. .

 Znak Opturatora-ljekar flektira pacijentu nogu u koljenu i kuku a zatim rotira ka unutra. Dif.prostatitis .Javi e se bol zbog iritacije m.Dg apendicitisa su :adnexitis.opturatora zapaljenim slijepim crijevom(apendixom)  Test ko ne preosjetljivosti-u nekoliko ta aka nisko u abdomenu treba podi i nabor ko e palcem i ka iprstom ljekara-javlja se bol u desnom kvadrantu.

Akutni pankreatitis -jaka palpabilna bolna osetljivost+Blumberg u epigastrijumu bez defansa a pacijent se ali na bolove koji su u vidu kai a .9.

Akutni divertikulitis -znaci apendicitisa u donjem lijevom kvadrantu(sigma) .10.

11.aorte(bezbolna a bol se javlja kod rupture) .Akutni salpingitis -bol iznad lig.ingvinale+defans+Blumberg 12.Palpacija aorte abdominalis -treba da se pritisne duboko s lijeve strane srednje linije epigastrijuma.osje a se periumbilikalna ili gornja abdominalna masa koja pulsira koja ukazuje na aneurizmu abd.

.

hemeroidi.fisure.pregled prostate.13. Digitorektalni pregeld -10-12cm dubine -kod crne stolice.apscesi .

3. 5.perkutorni zvuk timpani an (tmuo. tup-ascites) Auskultatorni nalaz abdomena: peristaltika o uvana bez vaskularnih umova . bez promjena na ko i Mek. Normalan nalaz : Abdomen u ravni sa grudnim ko em. 4. 2.neosjetljiv na povr nu i duboku palpaciju Jetra i slezina se ne palpiraju Lumbalne lo e neosjetljive na grube perkusiju.1.

stanje zglobova. muskulature.krvnih ila. promjene na ko i) Zglob je spoj dve ili vi e kostiju koji ima dve funkcije :omogu ava pokret i obezbje uje stabilnost .Pregled LMS-a(lokomotornog sistema) LMS ine zglobovi i mi i i (oblik.veli ina.

Pokretne(diarthroses) 2.Zglobovi se dijele na : 1. Nepokretne(synarthroses) .

     Pokreti u zglobu su : Fleksija -savijanje Ekstenzija -opru anje Adukcija -ka tijelu Abdukcija -od tijela Rotacija -okretanje .

Inspekcija III. Ispitivanje obima pokretljivosti zglobova i ki menog stuba .LMS se pregleda sljede im : I. Anamneza i fizikalni pregled II.Palpacija IV. Perkusija V.

jutarnju uko enost zglobova  Fizikalni pregled-ima li: krepitacije(pucketanja u zglobu).otok.mi i nu slabost(javlja se kod zapaljenja mi i a-miozitisa i degenerativnih promjena zgloba) .I anamneza i fizikalni pregled :  Anamneza-da li pacijent ima: bol.

5-24.rahitis.normalan BMI=18.tumori) c) Stav(aktivan/pasivan/prinudan) d) Deformacije : ‡ Ki menog stuba-lordoza/skolioza/kifoza ‡ Deformiteti zglobova-reumatoidni artritis/psorijazni artritis .II Inspekcija treba da procjenjuje : a) Uhranjenost BMI=masa(kg)/visina²(m²) .9 b) Simetri nost tijela(npr:asimetri nost udova kod priro enih anomalija.neurolo kih oboljenja.osteomyelitis.

Reum.artritis .

eritem na ekstremitetima oko zglobova+periorbitalni lividni eritem u dermatomiozitisu.anularni eritemreumatska groznica. sklerodermna ko a-sklerodermija.TOFI vori i-giht .‡ Ko e:eritem u vidu leptira na licu-SLE (sistemski eritemski lupus).potko ni vori i u reumatoidnom artritisu.

dugog sjedenja -elefantijaza.kod stajanja.otok lica i kapaka -stati ni.limf edem ‡ ‡ .e) Pokretljivost bolesnikaaktivna/pasivna/nepokretnost f) Na in ustajanja-bez te ko a/ote ano g) Otok zgloba ukazuje na : Subluksacije/luksacije Kontrakture(djelimicna)/ankiloze(potpuna) uko enost zglobova ‡ Otok ekstremiteta kod: -sr ana oboljenja oko gle njeva na potkoljenicama -bubre na oboljenja.

Otok sko nog zgloba .

h) Varikozne vene nogu .

potko ni kod RA-reumatoidnog artritisa) . Palpacijom procjenjujemo : a) Osjetljivost zgloba(bolnost) b) Prirodu otoka(gumast-sinovitis/tvrdartroza) c) Toplota zgloba d) Krepitacije u zglobu(reumatoidni artritis) e) Prisutnost vori a(TOFI.3.

sa spoljnje strane prema palcu ruke ‡ ‡ ‡ ‡ Femoralna arterija-na sredini spine i pubi ne kosti Poplitealna arterija-u poplitealnoj jami na Arterija dorsalis pedis-na dorsumu stopala nogama Arterija tibialis posterior-iza medijalnog maleolusa .iznad lakta Radijalna arterija-u predjelu ru nog zgloba.f) ‡ ‡ Arterijske pulsacije na rukama i nogama sljede ih arterija : Brahijalna arterija-medijalno od bicepsa.

topli zglobovi u prisilnom polo aju Deformacije-ankiloza(uko enost zgloba) Artroza-krepitacije Balotman patele ‡ ‡ ‡ ‡ .4.tumora Promjene na zglobu: Akutna upala-crvenilo.otok. Perkusija -va na je za otkrivanje osteomalacije.

5. Ispitivanje obima pokretljivosti zglobova i ki menog stuba : a) Ki meni stub -ispituje se pokretljivost : ‡ torakalne ki me(le ne)-pokretljivost le ne ki me je minimalna zbog ega se mjeri respiratorni index-razlika izme u obima grudnog ko a u nivou mamila u inspirijumu i ekspirijumu(normalna 7-12cm) .

‡ .5-2cm.‡ ‡ Lumbalne ki me(slabinske)-pokretljivost slabinske ki me odre uje se : mjerenjem rastojanja prstiju od poda-pri savijanju pacijenta napred sa ispruzenim prstima ka podu i ispru enim nogama Preciznije se odre uje Schoberovim znakomu uspravnom polo aju se obilje i rastojanje od 10cm sa donjom granicom na 5 lumbalnom pr ljenu.zatim se pacijent savija napred kada treba da se rastojanje koje smo obilje ili pove a za 4-5cm a pri ekstenziji treba da se smanji za 1.

otok.topli zglobovi u prisilnom polo aju Deformacije-ankiloza(uko enost zgloba) Artroza-krepitacije Balotman patele ‡ ‡ ‡ ‡ .Anatomski polo aj zglobova je 0° a ispituju se sve vrste pokreta u zglobu. -aktivna i pasivna pokretljivost -pareze i paralize-onemogu ena aktivna pokretljivost -klonus-gr evita kontrakcija -tremor-podrhtavanje Promjene na zglobu: Akutna upala-crvenilo.b) Zglobovi :ispituje se pokretljivost svih zglobova(od glave na dole) i mjeri u stepenima.

Ekstremiteti su bez deformiteta. varikoziteta i znakova povreda 2. Urednih arterijskih pulsacija . Aktivna i pasivna pokretljivost je uredna 3.Normalan nalaz : 1. edema.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful